رهبر معظم انقلاب ميفرمايند: «من مكرّر عرض كردهام اين حديث معروف را كه «اَلمَرأَةُ رَيحانَةٌ وَ لَيسَت بِقَهرَمانَة»؛قهرمان، در تعبيرات رايج عربي، به آن كارگزار ميگويند؛ مثل «اَمَرَ قَهرِمانَهُ بِكذا»؛ مثلاً فلان صاحب ملك و املاك فراوان به قهرمان خودش، يعني آن كسي كه كارگزار امور اين املاك است، گفت؛ به اين ميگويند «قهرمان». در اين حديث ميگويد: خيال نكن زن كارگزار تو داخل خانه است كه بايد كارهاي خانه را [انجام دهد]؛ اينجوري نيست. خب ببينيد، اين خودش يك فصلي است كه از آن چندين فصل گشوده ميشود: مسئله احترام كار زن در خانه و عدم الزام او، مجبور نبودن او، قابل خريداري شدن اين كار يعني قابل مبادله با پول؛ اين است. اينها چيزهايي است كه خب در اسلام هست، در فقه اسلام هست»(1)
آنچه در مورد اين روايت ميبايست توجه شود اين است كه اولاً تصور نشود زن هيچ كاري در خانه نميكند و مبادا خانهداري را امري كمارزش تلقي كنند. بايد به كار زن در خانه احترام گذاشته شود. دوم اينكه زن موظف به انجام امور منزل نيست كه مرد طلبكارانه از او درخواست انجام اين كار را بكند. سوم اينكه زن ميتواند بابت كارش مزد بگيرد و به راستي كداميك از مردان ما اين را برميتابند؟
كليت اين روايت روشن ميكند كه بايد نگاه مردان نسبت به كار زنان در خانه تغيير كند. زن لطف ميكند كه كار خانه را انجام ميدهد و مختار است اين لطف را متقبل نشود و مرد بايد اين را لطف بداند نه وظيفه.
حضرت آقا در دو سخنراني ديگر اين روايت را به شكل ديگري مطرح كردند: 1- اگر در تعبيرات اسلامي ملاحظه كنيد، درباره زن درست همان تعبيرات واقعي وجود دارد. «انّما المرأه ريحانه و ليست بقهرمانه» زن گل است. ريحان يعني گل انسان با گل چه كار ميكند؟ نوع برخورد با گل چگونه است؟ اگر با گل كشتي بگيرند گل پرپر ميشود. اگر گل را گل بشناسند و برخورد گلانه با آن بكنند، مايه زينت و مؤثر است و وجود خودش شاخص و بارز خواهد بود. و ليست بقهرمانه، قهرمانه به معناي قهرماني كه به فارسي ميگوييم نيست، يك تعبير عربي است كه از فارسي گرفته شده است. قهرمان به طور خلاصه يعني مباشر امور، سركارگر. يعني درخانه شما، زن را به عنوان مباشر امور خودتان ندانيد، خيال نكنيد كه شما رئيسي هستيد، كارهاي خانه، بچهها و امثال آن، به عهده يك سركارگر است. سركارگر هم اين خانم است و بايد اينگونه عمل كنيم!
2- در روايات داريم « المرأة ريحانة »، زن گل است. حالا شما ببينيد، اگر مردي با يك گُلي با خشونت و بياعتنايي رفتار كند و پاسِ گُل بودن او را ندارد، چقدر ظالم و بد است. مثل تحميل كردن، زيادهروي كردن، زيادهخواهي كردن مردها از زنها، توقّعات بيجا و زيادي. « المرأهًُْ رَيحانهًْ و لَيسَتْ بقَهْرِمانَهًْ » قهرمان، يعني همين كارپرداز امروز زندگي. . . اين زن، كارپرداز شما نيست كه همه كارهاي زندگيتان را روي دوش او بگذاريد و بعد هم از او مؤاخذه كنيد. نه! اين يك گُلي است در دست شما. . . حتي اگر دانشمند يا سياستمدار باشد، در بحث معاشرت خانوادگي، او گُل است. (2)
پينوشتها:
1- بيانات در ديدار جمعي از بانوان برگزيده كشور
30/ 1 / 1393
2- نقش و رسالت زن 3، زن و خانواده، برگرفته از بيانات حضرت آيت الله العظمي خامنهاي، نشر مؤسسه پژوهشي فرهنگي انقلاب اسلامي.
عالی بود