با افزايش خشکسالي در اين استان، درختان دست کاشت ضعيف شدند و به دنبال عمليات مقابله با اين آفت مشکلساز، مسئولان تصميم به قطع درختان مبتلا گرفتند. البته در برخي از مناطق که درختان مقاومتري وجود داشت، شپشک تنها موفق به ايجاد لکهايي بر تنه درخت شده بود که با سم پاشي به موقع، از قطع درخت جلوگيري به عمل آمد.
***
* شپشک سفيد بعد از پروانه بذرخوار قرار دارد
رتبه دوم مهلکترين آفت خراسانجنوبي بعد از پروانه بذرخوار به شپشک سفيد داده ميشود، اين آفت از خشکساليهاي اخير اين استان نهايت بهره را برده و درختان بيرجند را يکي پس از ديگري نابود ميکند.این حشره برای اولین بار در سال 1363 در تاغ کاریهای سبزوار مشاهده شد. بعد از مشاهده انبوهي از اين حشرات، محققان توانستند با جمعآوری و نمونهبرداري ازاين حشرات کوچک سه گونه مختلف از اين شپشکهاي سفيد را در اين منطقه کشف کنند.اين آفت مهلک که در بيرجند خراسان جنوبي مشکلساز شده است بدنی برجسته و بیضی شکل دارد که رنگ عمومی آن نيز زیتونی کمرنگ است. تخم این حشره نيز زرد کمرنگ، براق و بیضی شکل است که طول آن 4/0 تا 5/0 و عرض آن 2/0 تا 3/0 میلیمتر است.
نوزاد اين حشره پس از خروج از تخم، به دنبال جاي مناسبي براي خود ميگردد و وقتي جای مناسبی را روی شاخههای درختان پیدا ميکند، حرکت نميکند و در جاي خود ثابت باقي ميماند. اين حشرات به طور دسته جمعی و در کنار یکدیگر و در اطراف برگ ها و یا شکاف شاخهها زيست ميکنند.
مدیرکل منابع طبیعی خراسانجنوبی در ارتباط با آفت شپشک سفيد ميگويد: اين آفت ۱۶ هزار هکتار از جنگلهای دست کاشت خراسان جنوبي را آلوده کرده است. متاسفانه بر اثر این آفت مهلک تاکنون یک هزار و ۱۷۰ هکتار از تاغزارهای استان خشک شده است. خسارتي که اين آفت به خراسان جنوبي وارد کرده نيز بیش از ۱۴۰ میلیاردریال برآورد شده است.حبیب الله شریفی با اشاره به اينکه مشکل منابع طبيعي استان خراسان جنوبي تنها به آفت شپشک سفيد ختم نميشود، ميافزايد: ورود آفت ملخ کوهاندار در سطح هزار و ۹۰۰ هکتارجنگلهای دست کاشت اين استان هم مشکلساز شده و تاکنون بر اثر این آفت نیز یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان خسارت به تاغزارهای استان وارد شده است. همچنين بر اثر وجود خشکسالیها در اين استان و ورود انواع آفات در سطح بیش از ۷۰۰ هزار هکتار مجبور به قطع درختان شديم تا بيش از اين، آفات مذکور پيشروي نکنند.
وی با اشاره به مشکلاتي که تاکنون سد راه اين اداره کل شده، ادامه ميدهد: متاسفانه کمبود اعتبارات باعث شده که عملیات مقابله با بیابانزدایی و آفات در استان به کندی پیش رود.
مدیرکل منابع طبیعی خراسانجنوبی، هجوم آفات را یکی از اثرات خشکسالی ميداند و در اين باره ميگويد: با گسترش خشکسالی جنگلهای دست کاشت و مراتع خراسان جنوبي در برابر انواع آفات ضعیف شده و آفت شپشکسفيد نيز در اين زمان بيش از اندازه مشکلساز شده است.شریفی با اشاره به اينکه درختان جنگل های دست کاشت استان تنها 10 تا 15 سال عمر داشته اند، ادامه ميدهد: در برخی از جنگلهای استان، شپشک سفید تنها لکهایی را ایجاد کرده بود که توانستيم با سم پاشی به موقع اثرات این آفت را از بين ببريم. اما در برخی ديگر از جنگلها که متاسفانه سطح وسیعی از منطقه دچار آفت شده بود مجبور به قطع درختان شدهايم.
* درختاني که قرار بود حامي باشند، خود قرباني شدند
رئیس اداره بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی هم دلایل احتمالی شیوع شپشک سفید را تغییر شرایط اقلیمی، شرایط محیطی، تراکم زیاد پایه در هکتار و زادآوری بیش از حد اين آفات، عدم اجرای تنوع گونهای در احیاء مناطق بیابانی، عدم مدیریت برنامه ریزی شده و پایدار در تاغزاها ميداند و ميگويد: اقدامات اجرایی انجام شده در سطح استان در راستای مبارزه با آفت شپشک با توجه به گسترش این آفت در تاغزارهای شهرستانهای نهبندان، سربشه و بشرویه در سال 1392 و 1393 در مجموع بیش از 1200 هکتار عملیات مکانیکی و شیمیایی به منظور کنترل این آفت در دستور کار قرار گرفته است.يوسفي با اشاره به اينکه از سال 55 و 56 اولین تاغ زارهای دست کاشت استان کاشته شده مي افزايد: حدود 40 سال است که این تاغزارهای به منظور جلوگیری از حرکت شنهای روان و تثبیت آن، افزایش نفوذپذیری آب، کاهش گردو غبار و بیابانزایی کاشته شده است.
