الگوي ارتباطي خود با فرزندتان را انكار نكنيد
وقتي قادريم دست از كاري برداريم كه بتوانيم دركش كنيم، بايد آن را مشاهده كنيم. گاهي ديدن الگوهاي رفتاري در ديگران راحتتر است؛ مثلاً مادر و دختري كه در پاساژ بر سر خريد اين مانتو يا آن مانتو دعوا و با عصبانيت آن جا را ترك ميكنند و ديگر با هم حرف نميزنند يا ديدن دوستتان كه با كودكش سر هر چيزي هر روز دعوا ميكند بدون اينكه به ناچيز بودن اين مسئله توجه كند. آيا چنين الگويي را در روابط با فرزندتان هم ديدهايد؟
از فرزندتان ميخواهيد كه ظرفها را بشويد، او از انجام درخواست شما امتناع كرده و ميگويد اين كار وظيفهاش نيست. شما اصرار ميكنيد كه خيلي هم هست. با هم مخالفت ميكنيد، بعد كار به جايي ميرسد كه خسته ميشويد و براي برنده شدن بر سر وي داد ميكشيد. او هم فرياد ميكشد. شما هم او را در مورد هرچيزي كه در آن هفته اشتباه انجام داده سرزنش كرده و به اتاقش ميفرستيد. كليد حل اين مشكلات اين است كه الگوي ارتباطيتان را بشناسيد. زماني كه اين جر و بحثها شروع ميشوند دقت كنيد كه چه اتفاقي رخ ميدهد، چه چيز باعث شروع آن شده است و اجزاي اصلي صحبتهايتان چه چيزهايي هستند. همه اين اطلاعات براي زماني كه تصميم گرفتيد رفتارتان را تغيير دهيد و آن را متوقف كنيد به كارتان ميآيد.
براي تغيير آماده باشيد
فكر نكنيد كه قرار است فرزندتان ناگهان بگو مگو را متوقف كنديا اينكه قرار نيست شما رفتارتان را تغيير دهيد. بچهها هميشه در حال يادگيري چگونگي كنار آمدن با دنيا و به دست آوردن آنچه ميخواهند هستند.
از يك نوزاد كه براي سير كردن خودش گريه ميكند، تا يك بچه سه ساله كه مدام به پايتان ميكوبد تا توجه شما را به سمت خود جلب كند. حتي نوجواني كه بر سر هرچيزي با شما بگومگو ميكند، همه و همه رفتارهايي هستند كه در جهت برآورده كردن خواستهها نشان داده ميشوند.
از آنجا كه اين جور دعواها بدون حضور والدين رخ نميدهد، بايد از صميم قلب بخواهيد كه رفتارهاي اشتباه خود را تغيير دهيد تا به ايجاد تغيير در كودكتان هم كمك كنيد. شما بايد خودتان را براي ايجاد تغيير آماده كرده و راهي بهتر براي برقراري ارتباط بيابيد.
هيچ چيزي خود به خود رخ نميدهد، با معجزه مشكل شما درست نميشود، بايد قدم به قدم تغيير در خود ايجاد كنيد. شايد اين وسط لازم باشد از كسي كمك بگيريد، مثلاً همسرتان، مشاور، يك دوست. كمك گرفتن از ديگران معمولاً اولين قدم است.
آرزوهاي اوليه براي فرزندمان را فراموش نكنيم
همه ما ميخواهيم والدين خوبي براي فرزندمان باشيم. بايد دائماً اهداف اوليهمان را در ذهن داشته باشيم و رفتارمان را با آن مقايسه كنيم تا ببينيم آيا به سمت آن ميرويم يا خير. مثلاً ظرف شستن فرزند هدف تربيتي ما نيست اما گذاشتن حد و مرز براي فرزند وظيفهشناس و مسئوليتپذير بارآوردن او جزو وظايف و اهداف ماست. به ياد آوردن اولويتها و اهداف به ما كمك ميكند تا نقشمان در برابر كودكمان تنظيم كنيم.
معلم باشيد، نه طرف مشاجره
روشهاي فرزندپروري متفاوتتر و مؤثرتري از آنچه شما اكنون در حال اجراي آن هستيد براي نيل به هدف وجود دارد. شما ميتوانيد از يك آدمي كه مدام غر زده و جر و بحث ميكند به يك معلم تبديل شويد. به جاي اين كار نامناسب، يك رهبر و مربي باشيد.
ما آنقدر از روشهاي ناسالم تربيت فرزند استفاده ميكنيم كه گاهي بايد بايستيم، روي رفتارمان با تمركز فكر كنيم و ببينيم چطور ميتوانيم رفتارمان را تغيير دهيم.
وقتي برنامه از پيش تعيين شدهاي نداشته و استراتژي خاصي براي مقابله با بدرفتاريهاي آتي نداشته باشيم، قبل از اينكه حتي هوشيار شويم، دوباره به همان الگوهاي قديمي ارتباطيمان برخواهيم گشت. مهم نيست چه كسي هستيم، چقدر باهوشيم، يا در ديگر ابعاد زندگيمان چقدر موفق عمل ميكنيم. مهم اين است كه خيلي راحت ميتوانيم درگير جر و بحث با كودكمان شويم به همين دليل واجب است كه جلوي جر و بحثها را قبل از اينكه شعله بكشند بگيريم.
براي اين منظور بايد استراتژيهايمان را از قبل چيده باشيم مثلاً درمورد اينكه چه جملهاي را به فرزندمان بگوييم و با چه لحني آن را بيان كنيم قبلاً فكر كنيم. تصميم بگيريم به جاي اينكه حرف بزنيم و نيمي ديگر از بحث را شكل دهيم، اگر لازم است سكوت كنيم.
از تغيير كردن نااميد نشويد
اگر تصميم به تغيير گرفتيد، نااميد نشويد و براي هر گام كوچكي كه برميداريد از خود تشكر كنيد. پس از مدتي كوتاه به پيشرفت به دست آمده نگاه ميكنيد و به معجزه صبر ايمان ميآوريد. بسياري از والدين هستند كه آرزوي همين تغييرات را دارند و درصد بالايي از آنها نيز آغاز كردهاند. شما هم ميتوانيد! از گامهاي كوچكي كه ذكر شد پيروي كنيد تا روابط بهتري با كودك خود داشته باشيد. آنها را روي برگهاي بنويسيد و هربار كه يكي از گامها را اجرا كرديد ميبينيد كه چقدر براي هدفتان تلاش كردهايد. مطمئن باشيد كه مشكلات
يك شبه به وجود نيامدهاند كه دو روزه حل شوند.
