در زمينه احسان و كار خير اول بايد ببينيد كه چه كاري خير و احسان ناميده ميشود. مشكل اين است كه ما حتي در مرز شناختن خير و احسان مشكل داريم. اگر شما بتوانيد يك كار خير را درست تشخيص دهيد ديگر پيمودن مسيرش خيلي كار سختي نيست. آنچه در قرآن و احاديث ائمه معصومين(ع) نمونه كار خير عنوان شده عبارت از محبت و دوستي اهل بيت(ع)، تقوا و تحمل سختيها و مشكلات، خيرخواهي و اصلاح، اجتناب از فساد، عفو و گذشت، پرداخت زكات، پرداخت كالاو هديه مناسب براي زنان بيسرپرست، انفاق و بخشش در راه خدا، تأمين نيازمندان و محرومان، استغفار در سحرگاهان و رفتار شايسته با پدر و مادر است. اما آنچه بيش از انجام كار خير برآن تأكيد ميشود تأثيرات ناشي از انجام چنين كارهايي است. احسان و نيكوكاري باعث ايجاد دوستي و صميميت بين افراد و افزايش ايثار و فداكاري در سطح جامعه ميشود.
يكي ديگر از آثار كار خير اجر و پاداشي است كه در دنيا، نصيب انسانهاي خيرخواه ميشود. خداي سبحان در مورد اجر و پاداش دنيوي احسان و نيكوكاري ميفرمايد: «خداوند پاداش اين جهان و پاداش نيك آن جهان را به آنها داد و خداوند نيكوكاران را دوست ميدارد.»
در آيه ديگري نيز ميفرمايد: «و هنگامي كه به پرهيزكاران گفته ميشد: پروردگار شما چه نازل كرده است؟ ميگفتند: خير و سعادت براي كساني كه نيكي كردند. در اين دنيا نيكي است و سراي آخرت از آن هم بهتر است و چه خوب است سراي پرهيزكاران.»
از مهمترين نكات و تأثيرهاي كار خير تعديل شرايط اقتصادي جامعه است، وقتي يك خانوادهاي از نظر اقتصادي تأمين باشد امكان بزهكاري و مجرم شدن اعضاي آن تقريباً به صفر ميرسد چون بيشتر جرائم اجتماعي نشئت گرفته از فقر و تنگدستي است. امام علي(ع) در اين زمينه خطاب به فرزندش ميفرمايد: «اي فرزندم! من از تهيدستي بر تو هراسانم. از فقر به خدا پناه ببر؛ چراكه فقر، دين انسان را ناقص و عقل را سرگردان ميكند و عامل دشمني است.»
