وقوع تيراندازيهاي دستهجمعي و كشتار شهروندان، آزادي مالكيت اسلحه و موارد فراوان تبعيض نژادي عليه سياهپوستان در جامعه امريكا انتقادات را از روند پر از خشونت و نژادپرستي در اين كشور افزايش داده است تا جايي كه رئيسجمهور امريكا نسبت به اين پديده شوم اعتراض كرده و گفته است كه ميراثبردهداري در خون امريكاييهاست.
باوجود تشديد اعتراضات به نژادپرستي و گسترش آن به بيشتر شهرهاي امريكا در ماههاي اخير، همچنان سريال قتل سياهپوستان در اين كشور ادامه دارد. كشتار سياهان در امريكا به رويهاي عادي تبديل شده است. عملكرد نژادپرستانه پليس امريكا در سال 2014 به گونهاي بود كه رئيسجمهور سياهپوست امريكا نيز ناگزير به نژادپرستي امريكاييان اعتراف كرد و گفت كه هيچ سياهپوستي نيست كه در امريكا به چشم گناهكار به او نگاه نشده باشد. سخنان اخير باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا مبني بر اينكه نژادپرستي هنوز به طور كامل در امريكا از ميان نرفته و ميراث بردهداري بر سر اين كشور سايه افكنده است، نشان ميدهد كه اوضاع نژادپرستي در امريكا تاچه حد فاجعهبرانگيز است. پس از حادثه اخير كليساي چارلستون كه در آن 9 سياهپوست و از جمله يك كشيش به دست ديلان روف، جوان 21 ساله سفيدپوست كشته شدند بار ديگر اوباما را مجبور به اعتراف كرد. اوباما اعلام كرد كه ميراث بردهداري در «دياناي» امريكاييهاست.
تبعيض نژادي در امريكا تاريخ ديرينهاي دارد. از زماني كه پاي اروپائيان به امريكا باز شد، ايده برتري نژادي سفيدپوستان بر سياهپوستان بومي امريكا نيز مطرح شد و از همان ابتدا بذر سياست تبعيض نژادي كاشته شد. در بحبوحه جنگ داخلي امريكا در دهه 1860، قانون لغو بردهداري تا حدي جنبه عينيت به خود گرفت تا اين كشور جزو اولين كشورهايي باشد كه اين سيستم را اجرا ميكند ولي با گذشت بيش از يك و نيم قرن از آن دوران، نژادپرستي در امريكا نه تنها ريشهكن نشده بلكه به شيوه مدرن و سازمانيافتهاي در حال اجراست. در دهههاي اخير خشونتهاي پليس سفيدپوست امريكا عليه سياهان اين كشور آتش خشم سياهان را نسبت به تبعيض نژادي شعلهور كرده است. اين اعتراضات در يك سال گذشته و پس از قتل مايكل براون، نوجوان سياهپوست امريكايي در شهر فرگوسن در ايالت ميسوري تشديد شده و هر روز شاهد اعتراضات سياهان عليه اين اقدامات خشونتآميز در جامعه امريكا هستيم.
پليس ناقض حقوق بشر
در قانون اساسي همه كشورها وظيفه حفاظت از جان شهروندان در برابر مجرمان برعهده پليس است و در امريكا نيز هرچند اين قانون وجود دارد ولي در عمل عكس آن اتفاق ميافتد. وقتي پليس اين كشور سياهان را به بهانههاي واهي به قتل ميرساند ديگر نميتوان از مردم عادي انتظار داشت چنين جناياتي را مرتكب نشوند. پليس سفيدپوست امريكا صدها و شايد هزاران بار به اعمال خشونت عليه سياسان اين كشور اقدام كرده و اين مسئله سبب شده تا برخي از مردم عادي نيز با الگوبرداري از اقدام پليس همين جنايت را مرتكب شوند. سالانه دهها خبر از تيراندازي نوجوانان و جوانان امريكايي سفيدپوست به سياهپوستان منتشر ميشود كه همگي بدون هيچ دليلي و تنها به صرف اينكه از سياهان دلخوشي ندارند در كمال آرامش و خونسردي تعدادي از آنها را به قتل ميرسانند.
در حالي كه مقامات امريكا مدعي ريشهكني نژادپرستي هستند، همچنان شاهد رفتارهاي نژادپرستانه در اين كشور هستيم. آنچه از شواهد و قرائن برميآيد مقامات سياسي و قضايي امريكا نيز چندان تمايلي به كاهش سياستهاي تبعيض نژادي ندارند. اوباما با تصويب قانون محدوديت سلاح در پليس امريكا در ظاهر سعي كرد تاحدي از جنايات خشونتآميز پليس بكاهد اما مخالفت كنگره با اين موضوع مانع اجراي چنين امري شد و اين نشان ميدهد كه كشتار سياهان در امريكا موضوعي سياسي نيز هست. حتي برخي ناظران امريكايي معتقدند قوانيني وجود دارد كه به پليس اجازه ميدهد تا سياهپوستان و مسلمانان بيشتري را بازداشت كند.
از سوي ديگر، تبرئه پليسهاي سفيدپوست قاتل نمونه بارز تبعيض نژادي در امريكاست كه به تكرار چنين حوادثي كمك ميكند زيرا وقتي پليس محدوديت قانوني براي ارتكاب چنين جناياتي را پيش روي خود نميبيند، مبادرت به چنين كاري خواهد كرد. تا زماني كه اين اقدامات نژادپرستانه از بين نرود، خشونتها تشديد شده و در نهايت سياهان نيز به ناچار دست به سلاح خواهند برد تا از حقوق خودشان دفاع كنند.
تفاوت نحوه بازداشت سفيدپوستان با سياهپوستان
نمونه بارز تبعيض نژادي در امريكا نحوه برخورد پليس با مجرمان سفيد و سياه است. روزنامه اينديپندنت، پس از حادثه كليساي چارلستون پليس امريكا بر برخورد دوگانه نيروهاي پليس در قبال سياهها را تأكيد كرد. در اين گزارش كه با تصاوير نشان داده شد، نحوه بازداشت ديلان روف و به ويژه برخورد نيروهاي پليس با وي، چيزهاي زيادي براي گفتن درباره موضوع نژاد در امريكا دارد. به گزارش اين روزنامه انگليسي، اين جوان سفيدپوست، براي انتقال از يك ساختمان اسكورت شد. نيروهاي پليس حتي انگشتي هم به او نزدند و حتي جليقه ضدگلوله به او پوشاندند اما تصاويري كه از نحوه بازداشت سياهان منتشر ميشود، نشان ميدهد كه پليس با تمام قدرت و با خشونت زياد آنها را بازداشت ميكند و حتي سياهان تحت خشونت و زور پليس كشته ميشوند.
سياهان تروريست، سفيدپوستان بيمار رواني
در ادبيات رسانهاي امريكا قاتلان سياهپوست تروريست ناميده ميشوند، اما قاتلان سفيدپوست همواره مورد حمايت رسانههاي امريكايي قرار ميگيرند. روزنامه امريكايي «واشنگتنپست» در واكنش به نوع پوشش خبري رسانههاي غربي از حمله نژادپرستانه به كليساي چارلستون نوشت: اگر رنگينپوستان و سياهپوستان تيراندازي كنند، آنها را «تروريست و اراذل و اوباش» خطاب ميكنند. حال چه شده كه يك عامل مسلح سفيدپوست را فردي بيمار روحي و رواني خطاب ميكنند. اين درحالي است كه مجرمان سفيدپوست پس از مدتي تبرئه ميشوند ولي سياهان مجرم تا آخر عمر در زندان ميمانند و به همين خاطر بيش از 70 درصد زندانيان امريكا را سياهان تشكيل ميدهند.
رئيسجمهور هم قادر نيست
سياهپوستان امريكا در سال 2008 به باراك اوباماي سياهپوست رأي دادند تا شايد وي با تعديل سياستهاي تبعيض نژادي عليه سياهان اندكي از آلام آنها بكاهد، اما ديري نپاييد كه ورق برگشت و وضعيت سياهان نه تنها بهتر نشد بلكه بدتر از گذشته نيز شد تا زخمهاي كهنه سياهپوستان دوباره سر باز كند. بر اساس گزارش هافينگتون پست، در اولين سال رياست جمهوري اوباما شمار گروههاي سفيدپوست معتقد به برتري بر سياهان در امريكا 40 درصد افزايش يافت. همچنين جرايم ناشي از تنفر عليه سياهپوستان بيشتر شد و با آنكه سياهپوستان كمتر از 15 درصد از جمعيت امريكا را تشكيل ميدهند؛ آمار جرايم عليه سياهان با جرم عليه ديگر گروهها در امريكا برابر است.
شكي نيست كه جامعه امريكا نيازمند يافتن راه حلي جدي براي پايان دادن به تبعيض نژادي در گروههاي مختلف از جمله در ميان نيروهاي پليس است، اما همزمان نميتوان از تبعات فرهنگ خشونتي چشمپوشي كرد كه استفاده از سلاح گرم را به ويژه توسط پليس اين كشور، تحت تأثير قرار ميدهد. تازماني كه حمل آزادي سلاح در اين كشور وجود دارد، كشتارها نيز ادامه خواهد داشت. به باور ناظران، چنانكه دولت امريكا قصد دارد از تكرار حوادث خونيني همچون كشتار در كليساي چارلستون و حوادث فرگوسن جلوگيري نموده و تساهل نژادي، مذهبي و قومي را در جامعه امريكا نهادينه كند، لازم است كه اصلاحات ساختاري را از خود شروع و ساختارهاي دولتي همچون پليس، ساختار آموزشي و نهادهاي قضايي را از اعمال سياستهاي تبعيضآميز منع كند.
اينكه يك جوان 21 ساله در كمال خونسردي و در حالي كه چندين بار خشاب اسلحه خود را عوض ميكند اقدام به قتل سياهپوستان در كليسا ميكند، اينكه پليس امريكا سياهپوستان را يكي پس از ديگري ميكشد و بلافاصله قاتلين تبرئه ميشوند، همه اينها تنها يك پيام و معنا ميتواند داشته باشد، «نژادپرستي و تبعيض در خون امريكاييها است» يعني همان چيزي كه اوباما به آن اعتراف كرد.
با گذشت پنج دهه از سخنراني معروف مارتين لوتركينگ، رهبر سابق جنبش سياهپوستان امريكا با عنوان «رؤيايي دارم»، سياهپوستان امريكا همچنان به دليل سياستهاي نژادپرستانه، در محدوديت و محروميت به سر ميبرند و اكنون كابوس مرگ بر زندگي روزانه سياهپوستان سايه افكنده است و دولتمردان واشنگتن اقدام جدي در اين زمينه انجام ندادهاند و حتي با تبرئه پليسهاي قاتل سفيدپوست، به تشديد اعتراضات ملي دامن زدهاند. سياست تبعيض نژادي و قتل روزانه سياهپوستان در كشوري كه ادعاي نشر دموكراسي و حقوق بشر را در دنيا دارد، به رويهاي عادي تبديل شده است و بايد ديد آيا جنبشهاي پيشرو ميتواند اين سرطان سياهكشي را از خون امريكا تصفيه كند و يا او را از پا در خواهد آورد؟!
