هدر رفتن مواد ارزشمندو آلودگی محيط زيست
آمارها نشان مي دهد در مراحل توليد به علت نبود فن آوري هاي جديد،
در صد بالايي از مواد اوليه
ازبين مي روند كه اين موضوع سبب بروز خسارات مادي بسياري مي شود .
در اين ميان صنعت سنگ كشور يكي از صنايعي است كه از سالهاي قبل با اين مشكل مواجه بوده است چرا كه از مرحله استخراج از معدن تا مراحل مختلف برش و آمادهسازي در سنگ بريها 40 تا 50 درصدآن به ضايعات تبديل شده وبدون مصرف در طبيعت دفن مي شوند واين موضوع باعث شده تا محیط زیست به شدت آلوده شود .
اين درحالي است كه كشورهاي ديگر با استفاده از اين ضايعات اقدام
به ساختن سنگهاي فانتزي وانواع واقسام سراميك واشياي قيمتي كرده وبا صادرات آن
براي كشور خود ارز آوري مي كردند.
استان لرستان واستان مركزي جزءاستانهايي
هستند كه بالاترين ميزان معدن سنگ را در دل خود دارند.در حالي كه اين صنايع مي تواند
براي آنها سود آور باشد اما ضايعات 60 درصدي باعث شده تا اين صنعت رونق نداشته
باشد وتنها آلودگي آن نصيب مردم اين دو
استان شود .
محمد حسین بازگیر مدیر کل سابق محیط زیست استان لرستان دراين خصوص مي گويد: توليد سنگ در استان 60درصد
ضايعات به همراه دارد که آثار زيانباری در محيط زیست ایجاد خواهد کرد. به عنوان مثال
آب ناشی از فعالیت سنگبریها
تبدیل به پودری می شود که در اثر پخش شدن آن در بافت خاک یا رودخانه ها، موجب آلوده
شدن محیط زیست شده و خاک را به سمت قلیایی شدن می برد و تاثير مخربی بررشد گیاهان دارد.علاوه بر این، پودرهای
حاصل از فعالیت سنگبری ها با جذب آب تبدیل به سیمان می شود که اين مسئله زمین هاي کشاورزی را از حاصلخیزی می اندازد.
همچنين رها شدن لجن های حاصل از فعالیت سنگبری ها در کنار جاده ها
و رودخانه ها نیز خود به مشکل دیگری تبدیل
شده است.
ضايعاتي كه ارزشمندند
با پيشرفت فن آوري ها وبا توجه به
اينكه حفظ محيط زيست از مهمترين برنامه ها در كشورهاي صاحب نام در زمينه صنعت به
شمار مي رود،
صاحبان صنايع اين كشورها در مراحل
توليد سعي مي كنند تا ضايعات وآلودگي ها را به حداقل موجود برسانند واين مواد را
به مواد ديگر تبديل كنند و در جاهاي كه مورد
نياز است به كار برند.
به عنوان مثال كشورهايي كه در زمينه
توليد سنگهاي معدني وساختماني فعاليت دارند ضايعات بدست آمده را به سنگهاي تزيني
وكاشي وسراميك تبديل كرده وحتي خاك بدست آمده از اين فرآيند را به نوعي سيمان تبديل
مي كنند. اما اين موضوع تا كنون در كشور ما مغفول مانده در نتیجه این بی توجهی
سالانه براي واردات برخي از سنگهاي تزيني كه از ضايعات ساخته مي شود ارز قابل
توجهي از كشور خارج می شود.
مثلا استفاده از ضايعات سنگ تراورتن براي توليد سنگ آنتيك در مقياس يك تن و با
احتساب هزينهها ي خريد ضايعات، هزينههاي مواد مصرفي وعمليات توليد، كمتر از قيمت
سنگ آماده مصرف در بازار است به عنوان مثال اگر قيمت يك مترمربع سنگ معمولي بين 25
تا 30 دلار باشد سنگ مصنوعي داراي قيمتي بين 37 تا 40 دلار است.
پیمان تابعی رئیس اداره آموزش، فناوری و صنایع نوین سازمان صنعت، معدن
و تجارت لرستان در اين خصوص مي گويد:از آنجايي كه در استان، معدن سنگ بسياري وجود
دارد شاهد افزايش تعدادكارخانه هاي سنگ بري هستيم واين مساله باعث شده تا ضايعات
سنگ بري ها به شدت افزايش يابد.
وي ادامه مي دهد : ارزش افزوده ضایعاتی که از صنعت
سنگ بر جا می ماند حجمی بالای 100 میلیارد تومان در سال را شامل می شود وبايد براي
آن چاره اي انديشيد. در صنعت سنگ لرستان میلیاردها تن پسماند وجود دارد که یکی از اثرات
مضر آن اين است كه باعث می شوند بافت های خاک به هم چسبیده شده و امکان کشاورزی در خاک آن محل براي هميشه ازبين
برود.
رئیس اداره آموزش، فناوری و صنایع نوین سازمان صنعت، معدن و تجارت لرستان
در خصوص چگونگي جلوگيري از اين ضايعات مي
گويد: کشورهایی مانند آلمان، ایتالیا و چین نيز سابق
براين با مشكلاتي شبيه به ما مواجه بودند اما توانسته اند در این زمینه پژوهش های کاربردی را برای
استفاده از ضایعات صنعت سنگ انجام دهند وحالا ازتبديل اين ضايعات وفروش آن به ساير
كشورها براي خود ارزش آفريني می كنند.
اكنون كشورهاي ياد شده از ضایعات صنعت
سنگ در تولید سنگ های مصنوعی وهمچنين در صنایع
کاشی و سرامیک، کاغذ، نساجی و دیگر صنایع بهره مي برند .
راهاندازی خط فرآوری ضایعات سنگ
استان مركزي در كنار لرستان از
استانهاي به نام در زمينه توليد سنگ در كشور است، اما اين استان نيز با مشكلات ضايعات سنگ مواجه
است كه اين موضوع باعث شده تا ايجاد صنايع
تبديلي در دستور كار برخي از مسئولانش قرار بگيرد.
فرماندار محلات در خصوص كارهايي كه تاكنون در اين زمينه انجام شده مي
گويد:ايجاد صنعت تبديل ضايعات سنگ به سراميك از مدتها در دستور كار قرار گرفته است
كه نخستين گام آن ایجاد شرکت توسعه عمران محلات بود وگام بعدي راهاندازی خط فراوری
ضایعات سنگ برای تبدیل به سرامیک است كه نیازمند 10 تا 15 میلیارد تومان سرمايه است.
سید احمد سجادی می افزاید: با فعال شدن این شرکت و با توجه سرمایه اي كه قرار
است در اختیار آن قرار بگيرد و همچنین استفاده از تسهیلات بزودي صنايع تبديلي
ضايعات سنگ را در دستور كار خود قرار خواهد داد.
وي اظهار اميدواري مي كند با ايجاد اين واحد تبديلي ساير استانها نيز كه در
زمينه توليد سنگ فعال هستند از این اقدام پیروی کرده وعلاوه بر ايجاد اشتغال
وتوليد ثروت از هدر رفتن سرمايه ملي ونابودي محيط زيست جلوگيري كنند .
با توجه به اين اظهارات بايد منتظر ماند وديد آيا اين گفته ها تبديل به عمل
خواهد شد ويا بايد همچنان شاهد ازبين رفتن اين ثروت ملي وآلوده شدن محيط زيست بود.
