روند نزولي بازارسهام طي سه هفته اخير موجي از يأس و نااميدي را در تالارشيشهاي به همراه داشته، اين در حالي است كه بورس طي بيش از يكسال گذشته روزهاي سختي را پشت سر گذاشته است و سهامداران در اين بين نيز دچار زيان قابل ملاحظهاي شدهاند.
در اينكه زيان قابل ملاحظهاي به سهامداران وارد شده است بحثي نيست و اگركسي تصميم بگيرد عطاي سهامداري را به لقايش ببخشد و از بازار بورس براي هميشه خارج شود، محلي براي سرزنش وجود ندارد اما در اين بين بايد خاطر نشان كرد كه هر فرودي فرازي را به دنبال دارد و طولي نخواهد كشيد بازار سهام راه خود را بيابد و گليم خود را از اين آشفته بازار اقتصاد ايران بيرون كشد.
بورس تهران طي دو، سه سال اخير پيوسته تحت فشارهايي چون ركود اقتصادي، عرضه زياد سهام توسط شركتهاي دولتي (خصوصيسازي)، رشد بهره مالكانه معادن، افزايش نرخ خوراك پتروشيميها، نرخ سودهاي نجومي در بانكها و مؤسسات مالي و اعتباري، هدفمندي يارانهها و گران شدن حاملهاي انرژي، تأخير در اجازه افزايش نرخ به صنايع و از همه مهمتر تحريمهاي ناعادلانه غربي قرار داشته است و در اين بين در برخي مقاطع مديران سازمان بورس به نوعي عدم كارايي خود را در هدايت اين بازار به نمايش گذاشتهاند كه اين امر نيز مزيد بر علت شده است بازار بيش از پيش متحمل زيان شود.
اما با همه موارد ياد شده بايد عنوان داشت بازار سهام به مقطعي از زمان رسيده است كه بايد راه خود را براي تداوم فعاليت مشخص كند، حال آنكه به نظر ميرسد اين بازار حداقل تا دوماه ديگرروند اصلاحي خود را به پايان رساند وفصلي جديد را براي حركت صعودي خود آغاز كند.
در اين بين اگر نگاهي به حجم و ميزان معاملات و همچنين روند حركتي شاخص كل بورس تهران بيندازيم، متوجه ميشويم تغييرات محسوسي در حال شكلگيري است.
در حقيقت در پي چندين هفته معاملات فرسايشي شاخص كل و نااميدي سرمايهگذاران از برگشت بازار، شاهد نزول شاخص با معاملات كم حجم در روزهاي اخير بودهايم. حجم كم بازار اگرچه نويد صعود بازار را نميدهد اما در طرف مقابل در روند منفي به معناي كاهش تعداد فروشندگان نيز ميباشد. تأييد روند نزولي نياز به حجم معاملات بالا و افزايشي دارد كه در يك هفته اخير شاهد كاهش شديد معاملات در دامنه منفي بازار بودهايم، بنابراين اولين نشانههاي كاهش سرعت نزول شاخص پديدار شده و به نظر ميرسد قاطبه بازار به اين نتيجه رسيده كه به رغم قيمت پايين سهام در بازار، سهام از ارزندگي برخوردار است و بالاخره سهام قيمت حقيقي خود را در بازار بازيابي ميكند.
از سوي ديگر از ياد نبايد برد كه از منظر بنيادين در حال نزديكشدن به فصل مجامع هستيم و فارغ از ريسكهاي موجود (حتي ريسك هستهاي) با در نظر گرفتن كاهش بيسابقه P/E بازار و بسياري از سهام بنيادين بازار، بسياري از نمادها براي حضور در مجمع ارزنده شدهاند.
با در نظر گرفتن در پيش بودن مجمع شركتها در تير ماه سال جاري و تير ماه سال آينده، فرصت دريافت دو سود مجمع سالانه در مدت 14 ماه براي سرمايه گذاران پديد آمده است، بنابراين افت پياپي قيمتها باعث كاهش P/E واقعي ( با در نظر گرفتن دو سود تقسيمي در مجمع امسال و تير ماه سال آينده) شده است.
با توجه به عدم توفيق سهامداران عمده شركتهاي بورسي در كسب بازدهي مناسب خصوصاً سود حاصل از نوسان قيمت سهام به نظر ميرسد در مجامع پيش رو شاهد تقسيم سود حداكثري بسياري از شركتها باشيم زيرا در غير اين صورت سهامدار عمده نخواهد توانست بودجه خود را محقق كند. بدين ترتيب شواهد نشان ميدهد بازار سهام در كف قيمتي خود قرار گرفته است و كاهش بيش از اين ميزان در عمده سهمها بعيد به نظر ميرسد و به زودي نيز روند اصلاحي قيمتها نيز به پايان رسيده و بعد از اين دوره روند تثبيت و صعود قيمتها آغاز خواهد شد. در نهايت بهتر است سهامداراني كه تاكنون صبوري كردهاند و سهام خود را از دست ندادهاند، چندماه ديگر تحمل كنند و با تحول بازار عايدي مناسبي از سهام خود به دست آورند.
