اجنبي. به اين نام خوانده ميشوند. مربيان خارجي كه حضورشان در فوتبال ايران لازم و ضروري است. البته به شرطها و شروطها. نه چون مرغ همسايه غاز است بلكه از آن جهت كه فوتبال در دنيا به يك قطب صنعتي تبديل شده و براي عقب نماندن از آن، بايد فوتبال خود را با دانش روز دنيا پيش ببريم و استفاده از تجربيات و مربيان خارجي بهترين نوع بهرهبرداري از اين دانش به روز دنياست اما افراط و تفريطها در استفاده از مربيان غير وطني باعث شده در اكثر مواقع امكان بهرهبرداري لازم از آنها وجود نداشته باشد و فقط باري اضافه باشند بر شانههاي تكيده فوتبال ايران.
نياز به دانش روز فوتبال دنيا، تأييدي است بر لزوم بهرهبرداري از مربيان خارجي و نشستن آنها روي نيمكت تيمهاي باشگاهي يا حتي تيمهاي ملي تا با استفاده از تجارب بينالمللي و دانش روز فوتبال دنيا، گامي بلند براي پيشرفت فوتبال ايران برداشته شود اما نياز استفاده از اين مربيان فرصت مناسبي است براي عدهاي كه همواره به دنبال ماهيگيري از آب گل آلود هستند. افرادي كه با زيركي و چرب زباني توانايي كلاغ و فروش آن را به عنوان قناري دارند. دلالاني كه تنها هدفشان از ورود به اين ميدان پر كردن جيب خود است و نفع فوتبال برايشان كمترين اهميتي ندارد.
اين نوع نگاه باعث شده است طي سالهاي اخير شاهد رفت و آمد مربيان خارجي زيادي در ليگ ايران باشيم. مربياني كه بسياري از آنها نه تنها سودي براي فوتبال ايران نداشتهاند، كه باعث ايجاد نوعي بدبيني در جامعه فوتبال شده و هزينهاي هنگفت روي دست فوتبال به جا گذاشتهاند. ضمن اينكه موضعگيري شديد مربيان داخلي را هم باعث شدهاند. موضعگيريهايي كه اگر چه گاه مغرضانه و از سر جا تنگ كني براي آنها به زبان ميآيد اما در بسياري مواقع نيز عين واقعيت است كه نميتوان به آساني از آن گذشت. اما واقعيت اين است كه حضور مربيان باتجربه كه حرفي براي گفتن دارند ميتواند باعث رشد و ترقي فوتبال ايران شود و حتي نفرات جديدي را به اين جامعه معرفي كند. مربياني كه البته ليگهاي باشگاههايي ايران كم به خود ديدهاند، چراكه در انتخاب مربيان خارجي كه توسط دلالها به تيمها غالب ميشوند اولين چيزي كه اهميت دارد رشوهها و زيرميزيهايي است كه رد و بدل ميشود. تجارت كثيفي كه مربيان بيدانش زيادي را طي سالهاي اخير روي نيمكت تيمهاي بزرگ و كوچك ليگ ايران نشانده است؛ مربياني كه وقتي ميآمدند آهي در بساط نداشتند و وقت رفتن، دلارهايي كه شايد به خواب هم نميديدند با خود از ايران به سوغات ميبردند.
در بين مربياني كه مربيگري در ليگهاي فوتبال ايران و تيم ملي را تجربه كردهاند، سهم كرواتها طي اين چند سال اخير بعد از حضور كرش روي نيمكت تيم ملي پرتغاليها بيش از سايرين بوده است. كرواتهايي كه ايويچ، بگوويچ، بلاژويچ و برانكو ايوانكوويچ معروفترين آنها بودهاند. برانكويي كه دوباره به ايران بازگشته تا يك بار ديگر مربيگري در فوتبال ايران را تجربه كند. مربي كه شايد شناختش از فوتبال ايران و حضورش در تيم ملي باعث شده تا بار ديگر به فوتبال ايران بازگردد و اين بار حضور روي نيمكت تيم پرسپوليس را تجربه كند.
رفتوآمد مربيان بيدانش خارجي كه تنها به واسطه سمبه پر زور دلالها به فوتبال ايران تحميل شدهاند، نگاهها را به اين قشر بدبين كرده است. با اين وجود اما نميتوان منكر نياز فوتبال ايران به مربيان با دانش خارجي شد. استفاده از دانش مربيان به روز دنيا، نه فقط ميتواند باعث پيشرفت فوتبال ايران شود، كه ميتواند فرصتي باشد براي آنكه مربيان جوان داخلي با كار كردن در كنار آنها، دانش خود را با دانش روز دنيا همتراز كنند و از تجربيات اين مربيان بهرهمند شوند. البته به شرط آنكه در انتخاب اين مربيان با چشم باز عمل شود و چشم بسته مجذوب چرب زباني دلالها نشد. در واقع هر انتخاب چشم بستهاي ميتواند مضرات زيادي داشته باشد، همانطور كه انتخابهاي عقلاني و با ديد باز ميتواند پيامدهاي خوبي را براي فوتبال ايران داشته باشد. البته در اين بين هستند عدهاي كه تنها مربي خارجي را مربي ميدانند و عدهاي هم به كل با حضور مربيان خارجي مخالف هستند كه در واقع هر دو تفكر غيرمنطقي و غير اصولي است، چراكه مربيان خارجي هم مانند مربيان داخلي از لحاظ كيفيت فني و تجربه طبقهبندي ميشوند و اين نوع نگاه در انتخاب آنهاست كه ميتواند نتيجهاي مثبت يا منفي را در پي داشته باشد. نگاهي كه ميتواند سرنوشت يك تيم يا فوتبال يك كشور را تغيير دهد.
