دو هفتهاي است كه ائتلاف تحت رهبري عربستان سعودي حملات هوايي خود را عليه كشور يمن انجام ميدهد و حالا امريكا اعلام كرده كه حمايت نظامي و اطلاعاتي خود از اين ائتلاف را سرعت ميبخشد. آنتوني بلينكن، معاون وزارت خارجه امريكا در جريان سفرش به عربستانسعودي گفته كه امريكا ارسال سلاح به عربستان را تسريع كرده و بر شدت تبادل اطلاعات محرمانه با ائتلاف تحت رهبري عربستان افزوده است. اين اعتراف صريح يك مقام ارشد امريكايي از نقش اين كشور در حملات سعوديها به يمن است كه حتي ميتوان گفت با سرعت بخشيدن در ارسال سلاح و اطلاعات محرمانه عربستان را بر ادامه جنگافروزي و بمباران مردم يمن تشويق نيز ميكند. نتيجه اين سياست جنگافروزانه چيزي نبوده جز كشتار 857 نفر از مردم يمن و تخريب بيش از هزار منزل مسكوني كه اكثر كشتهها غيرنظاميان و به خصوص زنان و كودكان بودهاند. عربستان كه در جريان اين دو هفته حمله جداي از حمايت نظامي- اطلاعاتي امريكا، همكاري 9 كشور ديگر منطقه را با خود دارد، نتوانسته جز حملات هوايي و بستن بنادر يمن كار ديگري بكند و در عرصه زميني ناكام مانده و به نظر نميرسد چندان جرئتي به حمله زميني داشته باشد. در مقابل، سعوديها در فكر افزودن به شمار متحدان خود هستند و به همين جهت بود كه به اسلامآباد روآوردند و از دولت پاكستان درخواست شركت در ائتلاف خود كردند. پاسخ پاكستان به اين درخواست جالب توجه است چراكه با وجود روابط نزديك و ريشهدار اسلامآباد با رياض و به خصوص ارتباط نزديك نواز شريف، نخست وزير پاكستان با دربار آل سعود، پاكستان با شك و ترديد به درخواست رياض پاسخ داده و گفته كه عجلهاي به اين كار ندارد.
علت اين سياست محتاطانه اسلامآباد در نگاه به گزينهاي ديگر در مورد يمن است كه از سوي ايران دنبال ميشود. اين گزينه به جاي جنگافروزي از نوع سعوديها، تكيه بر ديپلماسياي دارد كه چارچوب آن در ديدار رهبر انقلاب با رجب طيب اردوغان، رئيسجمهور تركيه، تشريح شد و وزارتخارجه هم مأمور اجراي آن شده است. اصل چارچوب مورد نظر رهبر انقلاب بر سياست كلي نظام جمهوري اسلامي در تقويت كشورهاي اسلامي و جلوگيري از تضعيف آنهاست كه بنابر اين اصل، بايد مسائل را پاي ميز مذاكره و نه از طريق جنگافروزي حل كرد تا آنكه از يك طرف پاي مداخله خارجي به مسائل منطقهاي كشيده نشود و از طرف ديگر، امكان حل اختلافات از طريق گفتوگوهاي داخلي فراهم شود تا مردم منطقه مسئوليت كار را به عهده بگيرند. اين محورهاي اصلي در ديپلماسي ايراني است كه رهبر انقلاب در آن ديدار مطرح كردند و دكتر محمد جواد ظريف قصد دارد در اين روزها و با سفر به عمان و پاكستان با مقامات اين كشورها در اين محورها گفتوگو كند.جداي از اينكه مرتضي سرمدي با سفر به كشورهاي تونس، الجزاير و لبنان اين ديپلماسي را در سوي ديگر پيش ميبرد و مقامهاي الجزاير هم با استقبال از اين ديپلماسي بر حل مسئله يمن بر مدار گفتوگوهاي يمني- يمني تأكيد كردهاند. پاكستان با توجه به اين تحرك ديپلماتيك ايران است كه نميتواند جواب مثبت به عربستان بدهد و تنها به دليل همان روابط نزديك با رياض است كه پاسخش محتاطانه بوده و گفته كه عجلهاي در پيوستن به ائتلاف سعودي عليه يمن ندارد. از طرف ديگر، احتياط دولت اسلامآباد در قبال درخواست عربستان به دليل مخالفتها در پارلمان نيز است چراكه نمايندگان پارلمان اين كشور نسبت به اين درخواست روي خوش نشان ندادهاند و معتقد هستند كه چرا كشور آنها در باتلاقي گرفتار شود كه عربستان كيلومترها دورتر از پاكستان به راه انداخته و راه نجاتي از آن هم براي خود تعريف نكرده تا چه رسد به پاكستان كه مسئله يمن در اصل ارتباطي به اين كشور ندارد. همه اين امور باعث شده تا اسلامآباد به جاي گزينه جنگافروزانه سعودي منتظر گزينه ديپلماتيك ايران باشد و با اين كار نشان داد كه سعوديها حتي در همراه كردن متحد نزديكي مثل نواز شريف هم چندان توفيقي ندارند و نميتوانند در يافتن شريكي مثل اين متحد براي تجاوز نظامي به يمن توفيقي داشته باشند. حالا آنها در مقابل خود و آتشافروزيهايشان در يمن، تحرك ديپلماتيك ايران را ميبينند كه انتظار منطقهاي براي حل و فصل مسالمتآميز پروندهيمن ايجاد كرده و از تونس تا پاكستان گوش شنوايي براي شنيدن يك راه حل ديپلماتيك هست. از آنجايي كه دو هفته حملات مستمر تأثيري در مقاومت مردم يمن نداشته، چشماندازي براي آتشافروزي سعوديها ديده نميشود جز ويراني و كشتار بيشتر غيرنظاميها. در مقابل، راه ديپلماتيك ميتواند با كشاندن يمنيها به پاي ميز مذاكره و از طريق گفتوگوهاي يمني- يمني، پرونده اين كشور را به صورتي مسالمتآميز حل و فصل كند كه ايران در حال حاضر نقش اصلي در اين مسير دارد و استقبال كشورهاي منطقه از اين راه حل نشان از توفيق آن دارد.
