بهطور كلي، اين شيوه پژوهش و اين قبيل مصاحبهها در جايي كه منابع مكتوب و اسناد موجود، اطلاعات كافي در اختيار پژوهشگران قرار نميدهند، در راستاي تكميل اطلاعات اسناد و كتب، به كار گرفته ميشوند.
از سوي ديگر، نگارش خاطرات رجال، بزرگان و افراد تأثيرگذار بر تحولات سياسيـ اجتماعي هر كشور اقدامي پسنديده و قابل تقدير است و به دليل فراهم آوردن امكان بهرهگيري از آن خاطرات براي مردم و پژوهشگران كشور، اهميت ويژهاي دارد. بيترديد با مطالعه خاطرات سياسي مبارزان مسلمان كشورمان در دوره پهلوي، ميتوان معيارهاي بهتري براي قضاوتهاي تاريخي خود در مورد انقلاب اسلامي ايران و تأثير رجال و گروههاي سياسيـ مذهبي در پيروزي آن به دست آورد و اين امر به شناخت مسائل سياسيـ اجتماعي تاريخ معاصر ايران كمك شاياني خواهد كرد. در اين ميان جمعيت فدائيان اسلام يك تشكيلات سياسيـ مذهبي مؤثر در تحولات معاصر ايران بوده است كه در مورد شيوههاي مبارزات مسلحانه سياسياش پرسشهاي بسياري در خصوص مباني ايدئولوژيك و تاكتيكها و استراتژيهاي مبارزاتي آن جمعيت در جامعه مطرح بوده است. از اينرو روايت اين مبارزات عقيدتي از زبان كساني كه روزي در عرصه مبارزات ضد استعماري و ضد استبدادي مردم مسلمان ايران فعاليت ميكردند، اهميت بيشتري مييابد.
در همين راستا بود كه در بهار سال 1376ش بر آن شدم تا بدون آشنايي قبلي براي مصاحبه به سراغ آقاي محمدمهدي عبدخدايي كه يكي از همرزمان نوابصفوي و فدائيان اسلام بود و در كوران مبارزات ضد استعماري و ضد استبدادي دوران پهلوي مدت هشت سال از عمر خود را در زندانهاي ترسناك آن رژيم سپري كرده بود، بروم تا بيشتر با روشها و تاكتيكهاي مبارزاتي آنها آشنا شوم. از اينرو پس از اولين ديدار و آشنايي با ايشان موضوع مصاحبه را با وي در ميان گذاشتم و ايشان نيز درحالي كه شصت و دومين بهار عمرش را سپري ميكرد، با رويي گشاده درخواست مرا پذيرفت و صبح روزهاي دوشنبه را براي اين مصاحبه در محل دفتر كارش تعيين كرد. از آن پس روزهاي دوشنبه هر هفته به دفتر كار ايشان مراجعه ميكردم. آقاي عبدخدايي با وجود مشغلههاي زياد و درحالي كه هنوز با عنوان فدائيان اسلام فعاليت ميكرد و هفتهنامه «منشور برادري» را منتشر ميساخت و دفتر كارش نيز مملو از نشريات منشور برادري بود و پيوسته افراد و گروههاي مختلفي براي مصاحبه و امور ديگر به ايشان مراجعه ميكردند و انتخابات دوم خرداد 1376 هم موقعيت سياسي جديدي به وجود آورده بود تا پايان كار بدون كمترين ناراحتي و خستگي به اين مصاحبهها مبادرت ورزيد و حاصل آن 19 جلسه گفتوگويي است كه در اين مجموعه به پژوهشگران تاريخ كشورمان تقديم ميشود. از آنجا كه در نخستين جلسات گفتوگو با آقاي عبدخدايي دريافتم كه ايشان در نتيجه استمرار مبارزات سياسي، نشر هفتهنامه منشور برادري و نيز گفتوگوها و مصاحبههاي متوالي و همچنين مطالعات گسترده تاريخيـ سياسي و تدريس در دانشگاه، بر موضوع اشراف كامل دارند و بهخوبي ميتوانند به تحليل تأثير جنبش فدائيان اسلام در تحولات تاريخ سياسي معاصر ايران بپردازند، از اينرو با شيوهاي نو بر آن شدم تا با سؤالات پيدرپي رشته كلام را از دست ايشان خارج نكنم و با بهرهگيري از حافظه و كلام شيوا و محكمشان به بررسي جامعي بپردازم.
بنابراين تنها با طرح سؤالاتي كلي موضوع بحث را تعيين ميكردم و ايشان نيز بدون اطلاع از موضوع بحث، ماهرانه به تشريح وقايع و حوادث آن دوران حساس از تاريخ معاصر كشورمان ميپرداختند و با كمال صداقت و اعتقاد و بدون ريا و تظاهر و با در نظر گرفتن ملاحظات سياسي و گروهي، به بيان حقيقت ميپرداختند و به گفته خود، حقايق را آنگونه كه اتفاق افتاده است، بيان ميكردند تا نسل نو را به دريافت همهجانبه از تاريخ معاصر كشورمان رهنمون سازند و زبان گويايي براي بيان مبارزات جمعيتي سياسيـ مذهبي باشند كه در حساسترين مقطع تاريخ معاصر ايران، يعني در جريان ملي شدن صنعت نفت با حضور در صحنه سياسي و حذف مهرههاي دستنشانده راه مردم مسلمان ايران را براي رسيدن به حقوق مسلم خود هموار ساخت.
