بهمنماه سال گذشته و در زمان برگزاري آخرين جشنواره فيلم فجر، با مشاهده فيلمهاي حاضر در جشنواره، بيش از تمام موضوعات در مورد اين مسئله بحث كرديم كه به احتمال فراوان در اولين سالي كه فيلمهاي سينمايي تماماً محصول مديريت فرهنگي دولت يازدهم هستند، شاهد كاهش شديد تعداد مخاطب نيز خواهيم بود و آثار حاضر در ويترين يك سال سينماي ايران نميتوانند رغبتي را در كسي براي رفتن به سينما برانگيزند و مديران سينمايي دولت بايد منتظر يك شكست باشند.
حالا اما با گذشت نزديك به يكماه از آغاز اكران نوروزي سال ۱۳۹۴ ـ كه پرفروشترين فصل اكران سال نيز هست- آمارهاي ارائه شده، آن هم با بليتهاي 8 هزار توماني، چندان خوشايند نيستند و نشانههاي تأييد حرفهاي منتقدين در زمان جشنواره كمكم دارند آشكار ميشود و قطعاً بايد نگران اقتصاد شكننده سينماي ايران در سال پيشرو و فاصله بيش از پيش مردم با سينما بود.
اكران نوروزي سال ۹۴ اندكي زودتر و از بيستم اسفندماه و با پنج فيلم «ايران برگر» به كارگرداني مسعود جعفري جوزاني، «طعم شيرين خيال» اثر كمال تبريزي، «رخ ديوانه» ساخته ابوالحسن داوودي، «استراحت مطلق» اثر عبدالرضا كاهاني و «روباه» به كارگرداني بهروز افخمي در پنج گروه اصلي آغاز شد، اما بر اساس آمارهاي اعلام شده، ميزان مخاطبان سينما در نوروز ۹۴ نسبت به مدت مشابه سال قبل كاهش ۵۳. ۸ درصدي داشته است. در ميان پنج فيلم نوروزي، تاكنون «ايران برگر» با فروش يك ميليارد و ۵۰۰ ميليون توماني ركورددار فروش است و«رخ ديوانه» نيز با حدود يك ميليارد تومان فروش در مكان دوم قرار دارد. بنابراين، فاصله اين رقمها با ارقام پيشبيني شده توسط سازندگان بسيار عميق است و قطعاً هيچيك از اين پنج فيلم حتي با دو برابر اين فروش نيز توان بازگرداندن هزينه توليدشان را ندارند.
در اينجا بايد به اين نكته اساسي توجه كرد كه جمع فروش پنج فيلم اكران نوروزي ـ كه تازه جزو فيلمهاي پراستقبال جشنواره فجر محسوب ميشدند ـ بعد از گذشت يكماه به ۴ميليارد هم نميرسد، درحالي كه سال گذشته در همين زمان فيلمهاي «معراجيها»ي مسعود دهنمكي بيش از ۴، «طبقه حساس» كمال تبريزي بيش از ۵ و فيلمهاي «چ» ابراهيم حاتميكيا و «خط ويژه» مصطفي كيايي نيز با وجود قيمت پايينتر بليت بيش از 2 ميليارد فروش داشتند و اين نشاندهنده كاهش معنادار مخاطب نسبت به سال گذشته است.
اين در حالي است كه فيلمهاي به نمايش درآمده در اكران نوروز جزو معدود فيلمهاي قصهگوي عامهپسند جشنواره به حساب ميآمدند و با اين وجود ميتوان پيشبيني روزهاي بدتري را براي سينماي ايران نيز داشت. بنابراين به نظر ميرسد سال پيشرو، به عنوان اولين سالي كه وضعيت سينماي ايران تماماً نتيجه مديريت مديران فرهنگي دولت يازدهم است چندان نميتواند سال اميدواركنندهاي براي سينما باشد و مسكنهايي مانند افزايش قيمت بليت براي بالا بردن آمار فروش نيز در نهايت نتيجه عكس خواهند داد و باعث ريزش بيشتر مخاطب سينما خواهد شد.
در اين بين همچنين اصرار بيش از حد مديران سينمايي دولت بر حمايت روزافزون از آثار تجربي و شبهروشنفكرانه و دادن انواع و اقسام امكانات براي تبليغ فيلمهاي بيمخاطب گروه هنر و تجربه و امثالهم نيز طبعاً بر شدت بحران مخاطب سينما خواهد افزود. اما در نهايت آنچه بيش از عدم توفيق مورد انتظار در اكران نوروزي نگران كننده است، استمرار اين وضعيت اقتصادي براي سينماي ايران در سالي است كه در روزهاي آغازينش قرار داريم و قطعاً اگر قرار باشد فيلمهاي به نمايش درآمده در جشنواره سي و سوم، مبناي فروش باشد، نبايد انتظار يك اتفاق بزرگ را در اقتصاد سينماي ايران داشت و بايد منتظر يك پسرفت شديد نسبت به سال گذشته و فاصله بيشتر مردم با سينما بود.
