پس از روي كار آمدن دولت يازدهم و تغيير روش تيم هستهاي كشورمان كه از آن ميتوان به عنوان ديپلماسي نوين ياد كرد، همواره يكي از اهداف مذاكرات جمهوري اسلامي ايران با 5+1 «برداشتن كامل تحريمها» عليه كشورمان عنوان شده است؛ هدفي كه پس از نزديك به 18 ماه مذاكرات هنوز عملي نشده و با توجه به اظهارات مقامات غربي پس از توافق نهايي نيز برداشته نخواهد شد.
از سوي ديگر بعد از توافقنامه ژنو3 نه تنها حجم تحريمها كاهش نيافت بلكه گستره و دامنه بيشتري هم به خود گرفت.
هنوز يك ماه از توافق بر سر «برنامه اقدام مشترك» نگذشته بود كه سازمانهاي بينالمللي و دستگاههاي حكومتي غربي به صورت نوبتي دامنه تحريمها عليه كشورمان را گسترش دادند كه بخشي از مهمترين آن در يكسال اخير را ميتوان اينگونه عنوان كرد: «تحريمهاي اتحاديه اروپا عليه ۱۷ شركت ايراني»، «تحريم 17 شركت ديگر اين بار توسط خزانهداري امريكا»، « تحريم 31 فرد و شركت طرف معامله با ايران توسط امريكا 18 روز بعد از ژنو3 »، « هشت فرد و 20 شركت ايراني در ليست تحريمهاي جديد» و « تحريم مجدد شركت ملي نفتكش ايران از سوي اتحاديه اروپا» تنها نمونههايي از دهها بار تحريم توسط غربيهاست كه بعد از توافق ژنو صورت گرفته است.
واكنش رهبري به « تاكتيك تحريم»اصرار امريكاييها براي افزايش تحريمها عليه جمهوري اسلامي ايران بارها واكنش رهبر معظم انقلاب اسلامي را به همراه داشته است. ايشان در جمع كارگزاران و مسئولان نظام ميفرمايند: « من اول سال گفتم كه خوشبين نيستم. در مسائل خاص، مذاكره را منع نميكنم - مثل مسئله خاصي كه در قضيه عراق داشتيم، و بعضي از قضاياي ديگر - ليكن من خوشبين نيستم، چون تجربه من اين را نشان ميدهد. امريكاييها، هم غيرقابل اعتمادند، هم غيرمنطقياند، هم در برخوردشان صادق نيستند.»
رهبري همچنين در طول ماههاي گذشته با هوشمندي تلاش كردهاند اجازه ندهند ابتكار عمل مذاكرات در دست غربيها بماند و در شرايطي كه لازم ديدهاند با ورود به هنگام و مؤثر تلاش كرده تا مذاكرات هستهاي را به ريل و مسير اصلي خود بازگردانند، به عنوان نمونه ايشان در 19 دي امسال با اشاره به بازيهاي سياسي طرف غربي و چالش « مذاكرات دو مرحلهاي» و با تأكيد بر اينكه طرف غربي تحريمها را لغو نخواهد كرد، تصريح مينمايند: « چنين توافقي پسنديده نيست زيرا با تجربهاي كه از رفتار طرف مقابل داريم، توافقِ صِرف در كليات، وسيلهاي خواهد شد براي بهانهگيريهاي پيدرپي در جزئيات.»
معظمله همچنين در ديدار روز چهارشنبه هزاران نفر از قشرهاي مختلف مردم استان آذربايجان شرقي با تأكيد بر اينكه امريكاييها و متحدانشان ارادهاي براي لغو تحريمها عليه كشورمان ندارند، بيان ميفرمايند: «ديكته دشمن را هم بپذيريم تحريمها لغو نميشود، ملت ايران هم ميتواند تحريم كند و اين كار را خواهد كرد.»
ايشان همچنين به بيان راهكار در مقابل تاكتيك تحريمها ميپردازند و تصريح مينمايند: «غربيها و عمدتاً امريكاييها، با برنامهريزي و با استفاده از شيوههاي مختلف اقدام به كارشكني در طرحها و فعاليتهاي بزرگ اقتصادي ايران با كشورهاي منطقه و دور زدن ايران در خطوط انتقال نفت و گاز، خطوط زميني و هوايي و خطوط شبكههاي ارتباطاتي كردند و عملاً سالها پيش از قضاياي هستهاي، تحريم بيسر و صدايي را آغاز كردند كه اين مقابله اقتصادي تا به امروز ادامه داشته است.» سخنان مورد اشاره مقام معظم رهبري كه واكنش متفاوتي در سطح داخلي و بينالمللي به همراه داشته ميتواند به عنوان عاملي براي ارتقاي روحيه خودباوري در جامعه و همچنين مذاكرهكنندگان كشورمان هم به شمار آيد، آنگونه كه در ميز مذاكرات ديپلماتهاي كشورمان هم بتوانند با برگ برندهاي كه رهبري در اختيار آنها قرار داده بازيهاي مفيدي با طرف مقابل صورت دهد.
هويت اقتصادي ما نبايد وابسته به مذاكرات باشدحسين نجابت، نماينده مردم تهران در مجلس از جمله كارشناساني است كه در اين باب به گفتوگو با رسانهها پرداخته و در كنار ديگر نمايندگان به تبيين بيانات رهبري پرداخته است. وي با اشاره به سخنان اخير مقام معظم رهبري اظهار داشت: غرب تمايلش اين است كه ما مذاكرات هستهاي را نقطه عطف بين مرگ و زندگي بدانيم لذا ما بايد اين اسلحه را از دست آنان بگيريم، راه آن هم اين است كه اولاً آسيبپذيري اقتصاد را كم كنيم، ثانياً بتوانيم خودمان طوري كالاها را توليد كنيم كه قابل رقابت با محصولات خارجي باشد؛ اين موارد نياز به قدري كار فكري و نوآوري دارد كه متأسفانه در جايي اين موضوع را مشاهده نميكنيم، گويا هنوز باورمان نشده كه بايد يك تيم تجاري و اقتصادي جديدي ايجاد كنيم كه نام آن هم «اقتصاد مقاومتي» باشد.
وي خاطرنشان كرد: رويكرد كلي فرمايشات رهبر معظم انقلاب اين است كه اين مذاكرات را در حد مذاكرات عادي پايين بياوريم و اين فكر را در امريكا و غربيها به بنبست برسانيم كه اگر ما تحريم شويم ديگر روز مرگ ماست و حاضر به هر گونه مؤاخذهاي هستيم، اين مهمترين پيام فرمايشات رهبري معظم انقلاب است.
اين عضو كميسيون انژري مجلس در ادامه با بيان اينكه اروپا به گاز ما نياز دارد، تصريح كرد: ما ميتوانيم و بايد تلاش كنيم كشورهاي صادركننده انرژي را متقاعد كنيم كه يكپارچه به نفع توليدكنندگان تصميم بگيرند و بتوانند از منافع خودشان دفاع كنند و اگر لازم شد بتوانند صد در صد از ابزار نفت به عنوان يك اهرم سياسي استفاده كنند، اما متأسفانه شركاي ما در حوزه خليجفارس نه تنها به اين موضوع كمكي نميكنند بلكه در زمين دشمنان بازي ميكنند، مانند عربستان، قطر و امارات.
دشمن از حربه تحريم براي باجخواهي استفاده ميكندحسين نقوي، نماينده مردم ورامين و سخنگوي كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس هم اظهار ميكند: دشمنان ما تلاش ميكنند از حربه تحريم براي اعمال باجخواهيها و زيادهطلبيهاي خودشان و همچنين كندكردن سرعت پيشرفت و توسعه ايران استفاده كنند.
وي افزود: ما براي مقابله با حربه تحريم دشمن يا كندكردن آن، دو راه و روش را بايد دنبال كنيم؛ يك راه و روش دروني و داخلي است كه بايد در داخل كشور اقداماتي انجام دهيم و راهكارهايي را دنبال كنيم كه آن راهكارها حربه تحريم را از دست دشمنان بگيرد. سخنگوي كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس در ادامه تصريح كرد: بعضي از اين راهكارها را مقام معظم رهبري در بيانات اخيرشان اشاره فرمودند، به عنوان مثال اينكه ما چندين دهه است نفت و گاز خودمان را «خامفروشي» ميكنيم و هنوز نتوانستيم نفت و گازمان را به فرآوردههاي متنوع تبديل كنيم و محصولات آنان را بفروشيم.
وي با بيان اينكه «خامفروشي نفت» قطعاً به ضرر اقتصاد كشور است، تأكيد كرد: سالهاست سياست ما اين است از «خامفروشي نفت» جلوگيري كنيم، اما هنوز نيستيم اقدام مؤثري در اين زمينه انجام دهيم؛ همچنين راهكار ديگر اعمال «اقتصاد مقاومتي» است كه مقام معظم رهبري بارها روي اين نكته تأكيد فرمودند، بنابراين بايستي روشهاي داخلي را براي مقابله با حربه تحريم دنبال كنيم تا از گره خوردن مسائل اقتصادي كشور و روند توسعه كشور به مذاكرات هستهاي پرهيز شود.
منصور حقيقتپور، عضو ديگر كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس هم اظهار ميكند: منابع انرژي و خطوط انتقال انرژي در دست ما قرار دارد و ما هم ميتوانيم از اين طريق به دشمن شوك وارد كنيم. وي با تأكيد بر اينكه مخازن و شبكههاي انتقال در دست ما قرار دارد، يادآور شد: ما هم ميتوانيم مقابله به مثل كنيم و دشمن را در تنگنا قرار دهيم. عضو كميسيون امنيت ملي و سياستخارجي مجلس خاطرنشان كرد: اگر دشمن نانجيب باشد ما هم از اين ابزارها استفاده ميكنيم.
