از سال 1970 تاكنون طول عمر در سراسر جهان افزايش زيادي داشته است و انسانها به طور كلي ده سال بيشتر عمر ميكنند. اين موضوع خبر خوبي محسوب ميشود.
اما خبر بد اين است كه وقتي انسانها در اواسط تا اواخر دهه سوم زندگي خود هستند، مغز تحليل ميرود و در نتيجه وزن و حجم آن كاهش پيدا ميكند. با اين اتفاق مغز بعضي از تواناييها عملكردي خود را از دست ميدهد.
بنابراين گرچه طول عمر انسانها بيشتر شده است اما اين سالها غالباً با افزايش ريسك ابتلاً به بيماريهاي رواني و بازسازي سلولهاي عصبي همراه است. خوشبختانه مطالعات جديد نشان ميدهد كه استرس احتمالاً در كاهش اينگونه ريسكها مؤثر است.
تحقيقات قبلي نيز نشان داده است افرادي كه استرس ندارند قشر سفيد مغزشان با افزايش سن كمتر تحليل ميرود. تحقيق جديدي كه توسط محققان UCLA انجامشده است نشان ميهد كه ظاهراً بياسترسي به حفظ قشر خاكستري مغز كمك ميكند. اين قشر بافتي است كه حاوي سلولهاي عصبي است.
دانشمندان بهطور ويژهاي رابطه بين قشر خاكستري و سن را بررسي كردند. پنجاه نفري كه به مدت پنجاه سال مراقبه ميكردند با پنجاه نفري كه استرس دارند با يكديگر مقايسه شدند. در هر دو گره قشر خاكستري با افزايش سن تحليل رفت؛ اما محققان متوجه شدند كوچكتر شدن حجم قشر خاكستري در افرادي كه استرس نداشتند نسبت به افرادي كه استرس داشتند به يك اندازه نبوده است.
دكتر فلورين كرث، نويسنده اصلي اين تحقيق و دارنده بورس تحصيلي در مركز نقشهبرداري مغز در دانشگاه UCLA است اظهار داشت كه نويسندگان از ميزان اين تغيير شگفتزده شدند.
وي اظهار داشت:«ما انتظار داشتيم كه شاهد تغييرات كوچك و واضحي در بعضي از مناطقي باشيم كه پيش از اين مربوط به استرس ميشد. در عوض چيزي كه ما شاهد آن بوديم تأثير گسترده استرس بود كه شامل مناطقي در سراسر كل مغز بود.»
با افزايش سن كودكان نسل انفجار و افزايش جمعيت افراد مسن، وقوع زوال عقل و ديوانگي با افزايش سن مغز به طرز قابلملاحظهاي افزايش يافته است.
به گفته ايلين ليودرز، نويسنده اصلي اين مقاله و استاديار عصبشناسي در دانشكده ديويد گفن دانشگاهUCLA: «با در نظر گرفتن اين اطلاعات ظاهراً اميد به زندگي بيشتر به معناي كاهش كيفيت زندگي نيست.» اگرچه تحقيقات زيادي روي تشخيص عواملي است كه ريسك بيماريهاي رواني و زوال بازسازي سلولهاي عصبي را افزايش ميدهد تمركز كردهاند نسبتاً توجه كمي به شيوههاي كه هدف آنها بهبود سلامت مغز است شده است.
هركدام از اين گروهها در اين تحقيق متشكل از 28 مرد و 22 زن بودند و سن آنها بين 24 تا 77 سال متغير بود. افرادي كه استرس نداشتند اين كار را به مدت چهار تا 46 سال انجام ميدادند كه ميانگين آن نيز بيست سال بود.
مغز شركتكنندگان در اين تحقيق با استفاده از تصويرسازي امآراي با وضوح بالا اسكن شد. كرث اذعان داشت: «گرچه محققان متوجه شدند كه بين قشر خاكستري و سن رابطه معكوسي وجود دارد- كه بيانگر آسيب به بافت مغز با افزايش سن است- آنها همچنين متوجه شدند افرادي كه استرس ندارند ظاهراً ميزان بيشتري از قشر خاكستري مغزشان در شرايط بهتري قرار دارد.»
محققان همچنين هشدار دادند كه نميتوانند رابطه مستقيم و سببي بين استرس و حفظ قشر خاكستر مغز قائل شوند. عوامل زياد ديگري نيز مهم است مثل انتخاب سبك زندگي، ويژگيهاي شخصي، ژنتيك و تفاوت بين ساختار مغزها.
ليدورز اظهار داشت: «اما با وجود اين نتايج بهدستآمده اميدواركننده هستند». اميد است كه اين تحقيقات بتواند ديگر تحقيقاتي را كه موضوع آنها كشف تأثير احتمالي استرس روي حفظ بهتر ذهن و مغز با افزايش سن است تحت تأثير قرار دهد. جمعآوري مدارك علمي كه مراقبه ميتواند در مغز تغيير ايجاد كند ممكن است سرانجام بتواند منجر به انتقال از تحقيق به عمل شود كه نهتنها در چارچوب سالم پير شدن بلكه شامل آسيبشناسي پير شدن نيز ميشود.
منبع: sciencedaily.com
