افزايش جمعيت و افزايش ساخت و ساز در شهرهاي بزرگ سبب شده است تا مراكز خدماتي همچون بيمارستانها، مراكز امداد و نجات و مراكز آموزشي ديگر قادر به پاسخگويي به جمعيت بالا نباشند. به واقع با رشد شهرنشيني و توسعه شهري، متأسفانه زيرساختهاي اصلي شهر در حوزه خدماتي و امدادي آن چنان كه بايستي رشد و توسعه يابد گسترش پيدا نكرده است.
بيمارستاني كه چند دهه پيش براي جمعيت با سرانه معيني ساخته شده بود حالا ديگر جوابگوي خيل عظيم مراجعان نيست و به دليل كمبود زمين و همچنين گراني اراضي و بافتهاي شهري براي تبديل شدن به اينگونه فضاها، ساخت و توسعه اين مراكز با حركت لاكپشتي در حال انجام است. در اين ارتباط لازم است تا همراه با مدرن شدن سازههاي شهري اعم از ساختمانها و مراكز اداري و تجاري، مراكز خدماتي نيز گسترش يابد و رشد مناسبي پيدا كند.
در شهري همچون تهران كه ديگر در تمام ساعات شبانه روز شهر و معابر آن خالي از اتومبيل نيست لازم است تا مسئولان در حوزه دولتي و شهري، فكري اساسي براي احداث و ارتقاي توسعه مراكز خدماتي انجام دهند.
با كمي دقت نظر در بافت مراكز خدماتي كه از دهههاي گذشته برجا مانده است و هم اكنون نيز مورد استفاده قرار ميگيرد، ميتوان دريافت كه اين مراكز و سازهها، در يك يا چند طبقه بنا شدهاند ولي در حال حاضر به دليل افزايش جمعيت، تعداد مراجعان اين مراكز با افزايش چند ده يا صدها برابري روبهرو شده است. بنا بر اين لازم است در توسعه شهري فقط به توسعه جغرافيايي در جهت اصلي اكتفا نشود بلكه لازم و ضروري است تا با آيندهنگري نسبت به ارتقا و توسعه اينگونه مراكز اقدامات مناسب صورت گيرد به عنوان مثال برخي مراكز درماني كه با عمر بالا در فضاي بسيار باز و متناسب در چند طبقه احداث شده است، پس از استفاده از آن ديگر سازه آن فرسوده شده و تعمير و نگهداري آن بسيار هزينهبر است و امكان استفاده از دستگاههاي جديد تخصصي و بخشهاي جديد آن وجود ندارد بنابر اين لازم است تا با نگاه فراگير ساختمانهاي فرسوده و قديمي تخريب و نوسازي شوند تا علاوه بر توسعه سرانههاي درماني فضاهاي درماني آن نيز با استانداردهاي جديد و به روز مطابقت داده شود. تخريب يك بيمارستان قديمي كه در چند طبقه ساخته شده و در حال حاضر با توجه به مراجعان بالا كارايي خود را عملاً از دست داده است، يك تير و چند نشان را هدف زدن است؛ بدين صورت كه با تخريب يك سازه قديمي ميتوان سازههاي جديد و متناسب با شرايط و نوع استفاده آن را طراحي كرد و ساخت.
گام برداشتن در اين مسير در شرايطي كه كشور روي كمربند زلزله و در معرض حوادث غير مترقبه قرار دارد به نوعي سرعت بخشيدن به نوسازي و استحكام بخشيدن به سازههاي جديد به حساب آيد و از سوي ديگر جلوي هزينهكردهاي پيدرپي را نيز ميگيرد كه به نوعي صرفهجويي و آيندهنگري را به دنبال دارد. افزايش سرانه در همه بخشهاي ضروري، يك اقدام همهجانبه براي پاسخگويي به نيازهاي شهروندان به حساب ميآيد و سازههاي خدماتي را نيز نو نوار ميكند. گامي كه ميتواند سرمايههاي سرگردان شهري را كه صرفاً به ساخت آپارتمان و مراكز تجاري اختصاص يافته است را ساماندهي كند و در مسير مشخص قرار دهد تا همه بخشهاي شهري متناسب با نيازهاي جمعيتي رشد و توسعه پيدا كند و بايد اشاره كرد كه در حال حاضر استفاده از فضاهاي زير سطحي در برخي ميادين پرتردد مد نظر قرار گرفته است با اين حال لازم است تا اين نوع نگاه تقويت و عملياتي شود. مراكز درماني، آموزشي همچون مدارس و دانشگاهها با توجه به تراكم شهري و بار بالاي جمعيتي نيازمند طراحي جديد بر اساس نيازهاي جديد و تأمين سرانههاي جديد است و تا زماني كه در اين مسير گام برداشته نشود، توسعه و ارتقاي زندگي شهري به صورت كامل ميسر نخواهد شد.
البته در بازسازي و نوسازي اينگونه مراكز لازم است تا هويت و ارزشهاي فرهنگي و اجتماعي به نوعي ويژه حفظ و پاس داشته شود تا سازههاي بدون روح و هويت جايگزين نشود.
