ارزش بازار بورس تهران كه در آذر ماه سال 92 به بيش از 415هزار ميليارد تومان رسيده بود، هم اكنون در محدوده 295هزار ميليارد تومان قرار گرفته است، بدين ترتيب در حد فاصل 14ماه اخير 120هزار ميليارد تومان از ارزش اين بازار كاسته شده است.
به گزارش «جوان» براي درك ابعاد گسترده افت ارزش بازار سهام در كشور بايد عنوان داشت علاوه بر 7ميليون نفري كه در بازار سهام كد معاملاتي دارند، بيش از 44ميليون ايراني نيز از افت ارزش بازارسهام آسيب ديدهاند زيرا بخشي از سهام شركتهاي موجود در بازار سرمايه، متعلق به طرح سهام عدالت است، از اين رو افت ارزش بازار سهام دامنگير بيش از 50 ميليون ايراني شده است. لازم به ذكر است مجموع ارزش سهام عدالت تا پيش از اين بيش از 100هزار ميليارد تومان ارزيابي ميشد اما هم اكنون كارشناسان اقتصادي ارزش سهام عدالت را در حدود 80هزار ميليارد تومان تخمين ميزنند كه اين امر به معني كاهش ثروت بيش از 44ميليون مشمول طرح سهام عدالت است.
بورس معادل نيمي از بودجه سال جاري دولت ضرر داداز طرف ديگر ارزش از دست رفته بازار سهام در حد فاصل 14ماه اخير در حدود نيمي از بودجه عمومي كشور در سال جاري ميباشد، اين در حالي است كه دولت يازدهم از ابتداي روي كار آمدن پيوسته مردم را به سرمايهگذاري در بازار سهام تشويق كرده است، حال بررسيها نشان ميدهد بهرغم سرمايهگذاري برخي از هموطنان در بازار بورس، اين بازار با ضرر و زيان از سهامداران پذيرايي كرده است.
در رابطه با شاخص كل بازار سهام كه تغييراتش گوياي ميانگين بازدهي بازار است نيز بايد عنوان داشت: در ابتداي آغاز به كار دولت يازدهم اين نماگر اقتصادي در كانال ۵۷ هزار واحد قرار داشت و با توجه به خوشبينيهاي شكل گرفته در جامعه پيشبيني ميشد اين نماگر تا پايان سال 92به 90 هزار واحد نيز برسد اما در نيمه بهمن ماه سال گذشته اين نماگر با ثبت آخرين ركوردش يعني 89هزارو 500واحد، از پيشروي بازماند و مسير سقوط را در پيش گرفت، طوري كه هم اكنون اين نماگر در محدوده 65 هزار واحد قرار گرفته است.
شائبههاي موجود در بازاركارشناسان اقتصادي ايجاد خوشبيني بيش از حد نسبت به نتيجه مذاكرات هستهاي را يكي از دلايل تعديل بازار سهام كشور عنوان ميكنند و براين باورند كه بورس بايد بر حسب رونق اقتصادملي رشد يابد و رشدي كه ريشه در توليد ملي ايران نداشته باشد اساساً رشدي ناپايدار و بياصالت است، طوري كه تحت عنوان تخليه حباب در نهايت از بازار سهام خارج ميشود.
در اين بين اين شائبه تقويت شده است كه دولت تنها نگاهي ابزاري به بورس دارد زيرا در شرايطي كه بازار كشش عرضه سهام شركتهاي مشمول اصل44 را نداشت دولت پيوسته سهم جديد در بازار عرضه ميكرد تا از طريق فروش سهام شركتها بتواند كسري بودجه خود را تأمين كند.
شائبه ديگري كه در بازار وجود دارد آن است كه دولت قصد دارد با افت هر چه بيشتر بازار سهام به مخالفان توافق هستهاي آن هم به هر قيمتي را تحت فشار قرار دهد و به آنها بگويد كه به دليل مذايق اقتصادي مجبور به پذيرش جام زهر هستيم، البته فضاسازي جهت تغيير مجدد رئيس سازمان بورس اوراق بهادار و ارائه سكان اين بازار به جناحهايي كه بر سر در اختيار گرفتن بازار سهام با دولت لابي كردهاند نيز يكي از دلايل بيتفاوتي دولت به افت بازار سهام عنوان ميشود. از سوي ديگر گرچه سنگين شدن سايه برخي ريسكهاي بنيادي و به اصطلاح غيرسيستماتيك تأثيرگذار بر عملكرد مالي شركتها و صنايع بورسي در ايجاد اين افت و دست كشيدن صاحبان نقدينگي از سهامداري آنها بيتأثير نبوده اما در ابعاد وسيعتر وجود ريسكهاي سيستماتيك در حوزه اقتصاد سياسي ايران باعث شده است تا دورنماي مبهم و سردرگمي از چشمانداز اقتصاد كشور در برابر چشمان سرمايهگذاران ترسيم شود.
در اين بين گرچه بورس تهران طي هفتههاي اخير معاملاتي با نوسان گرفتن دوباره قيمت سهام به لطف ميانداري برخي حقوقيها روبهرو است اما حال و روز حجم و ارزش معاملات روزانه بورس تهران نشان از تداوم ركود نسبي در بورس دارد.
هر چيزي جز تقويت توليد حباب محسوب ميشودبا اين همه، آنچه اقتصاد سياسي ايران را در تحليلها به يك نقطه مشترك وصل ميكند، موضوع مذاكرات پيچيده و فرسايشي هستهاي كشور با شش قدرت جهان است؛ موضوعي كه بيش از آنكه براي سياستمداران و قدرتنمايي آنها در حوزه بينالملل اهميت داشته باشد، براي اقتصاد ايران به يك دغدغه تبديل شده است، زيرا دولت عملا نشان داده است خيال توليد ندارد و همچنان تلاش دارد با از ميان برداشتن موانع تحريمي كالاهاي مورد نياز كشور را وارد كند. در اين بين بايد عنوان داشت بازار سهام دماسنج اقتصاد ايران است و هر گونه تحرك سياستي اقتصادي چه در داخل و چه در خارج از كشور را به خوبي درك ميكند، از اين رو تزريق نقدينگي به بازار سهام يا اتخاذ سياستهاي گذرا نميتواند اين بازار را از دوره ركودي خود خارج كند و رونق اين بازار تنها به بهبود شرايط اقتصاد ملي ايران بستگي دارد.
