عامل بیماری سالک انگلی به نام لیشمانیا است که در زخمهای سالک وجود دارد که با خونخواری پشه از محل زخم سالک در بدن افراد آلوده یا جوندگان مبتلا، وارد بدن پشه میشودو در گزش های بعدی موجب انتقال انگل به افراد سالم می گردد و چرخه انتقال آن ادامه می یابد. این بیماری در دو نوع شهری و روستایی وجود دارد که نوع شهری آن بیشتر در صورت افراد دیده می شود.معمولاً پس از چند روز تا چند ماه محل گزش مختصر قرمز سپس متورم و حالت جوش مانند می شود و بتدریج از وسط زخمی ایجاد می شود و اطراف آن قرمز می گردد. ممكن است این ضایعه خشك یا دارای ترشح باشد. بدنبال چند بار گزش ممكن است چندین زخم در فرد ایجاد شود.در سال های اخیر به دلیل مشکلات بهداشتی موجود در شهرستان دهلران و مهران در جنوب استان ایلام این بیماری مشکلات زیادی برای مردم ایجاد کرده به طوری روی صورت خیلی از افراد مبتلا نشانه های دائمی برجای گذاشته است.
دختران مهرانی ، بیشترین قربانیان سالک
بر اساس آمارهای ارائه شده توسط کارشناسان بهداشتی، بیش از ۴۰۰ نفر از مردم مهران که بیشتر آنان را دختران جوان و نوجوان تشکیل می دهند به بیماری سالک مبتلا شده اند که این جای نگرانی دارد. حجت الاسلام ولدبیگی در دیدار با جمعی از بزرگان و معتمدان شهر مرزی مهران، نبود نظافت شهری، پخش نخاله های ساختمانی، پرسه زدن سگ های ولگرد در سطح شهر و پرورش دام و طیور در محل زندگی شهروندان را از جمله عواملی دانست که باعث شیوع این بیماری در شهرستان شده است.وی با بیان اینکه مسئولان باید در این خصوص جوابگو باشند از مردم خواست پیرو و تابع مقررات و مسائل شهرنشینی به خصوص مسایل بهداشتی باشند زیرا برخی از افراد ناآگاه با ریختن نخاله های ساختمانی در داخل کوچه و خیابان و پرورش دام و طیور در داخل شهر به شیوع بیماری ها کمک می کنند.حجت الاسلام ولدبیگی از مردم مهران خواست تا همکاری لازم را در خصوص رعایت مسایل بهداشتی با مسئولان استان و متولیان حوزه بهداشت و درمان و شهرداری انجام دهند.
زباله و نخاله ها زیستگاه های امن سالک
ناصری فر معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام نیز دراین خصوص گفت: کنترل بیماری سالک نیازمند توجه به مسائل بهداشتی در بحث زباله ها و نخاله های ساختمانی و ...است.وی افزود: سالک نوعی بیماری پوستی طولانی مدت بدون درد و تب است که به دو شکل سالک شهری(نوع خشک) و سالک روستایی(نوع مرطوب) وجود داردو برای کنترل سالک در منطقه گرمسیری دهلران و مهران باید کارهای عملی همچون شناسایی محل تولید مثل، مشخص کردن مناطق آلوده و سمپاشی محلهای دفع زباله و همچنین تخریب اماکن نخالههای ساختمانی انجام گیرد.معاون دانشگاه علوم پزشکی استان ایلامادامه داد: این بیماری واگیردار نیست و درمان آن طولانی بوده و باید مسائل بهداشتی و درمانی در این زمینه رعایت شود. افراد مبتلا به این بیماری باید به پزشک مراجعه کنند تا نسبت به درمان این نوع بیماری اقدام شود.وی افود: بحث سلامت فقط مربوط به دانشگاه علوم پزشکی نیست و همه دستگاه ها باید وارد عمل شوند تا بیماری سالک در شهرستان های دهلران و مهران کنترل شود.
سلاح پشه سالک قدرتمندتر از شبکه درمانی استان ایلام
شبکه بهداشت و درمان ایلام به تنهایی قادر به ریشه کن کردن یا به حداقل رساندن سالک شهرستان های مهران و دهلران نیست و برای مقابله با این بیماری بایدمسئولان استان و کشور این شبکه را یاری کنند.ناصری فر افزود: پیک بروز بیاری بیشتر در ماههای مهر، آبان و آذر است. در استان ایلام فقط بیماری سالک روستایی وجود دارد که آن هم نسبت به سالهای قبل کاهش پیدا کرده است. بیماری سالک در دو شهرستان مهران و دهلران وجود دارد که حدود ۵۵۳ مورد بود که موارد تحت کنترل بودند.معاون دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام ادامه داد: یکی از راه های اصلی و مهم پیشگیری از شیوع بیماری سالک، کنترل و ارائه آموزش های لازم به افراد است تا به این وسیله افراد با راهکارهای خود مراقبتی آشنا گردند و از هزینه های درمانی سنگین در امان مانند.ناصری فر افزود: شبکه بهداشت و درمان استان ایلام به تنهایی قادر به ریشه کن کردن یا به حداقل رساندن سالک در این دو شهرستان نیست و برای مقابله با این بیماری باید دستگاه ها و مسئولان استان و کشور این شبکه را یاری کنند."عبدالصاحب شریفی"سرپرست شبکه بهداشت و درمان دهلران نیز در گفتگو با رسانه ها گفت: از ابتدای امسال تاکنون ۳۱۰ نفر از اهالی این شهرستان به بیماری سالک از نوع روستایی مبتلا شده اند.وی نیز یکی از مهم ترین عوامل افزایش تعداد مبتلایان به سالک در شهرستان دهلران را وجود نخاله در سطح شهر دانست و افزود: شهرداری در این راستا اقداماتی انجام داده ولی باید در جهت جمع آوری نخاله ها به صورت مستمر و ضربتی عمل کند و جمع آوری روزانه را در دستور کار خود قرار دهد.سرپرست شبکه بهداشت و درمان دهلران ادامه داد: متاسفانه تحریم ها باعث شده آمپول گلوکانتین که برای درمان این بیماری تجویز می شود به اندازه کافی در دسترس نباشد. هر فرد مبتلا به سالک حداقل بین ۱۰ تا ۱۵ آمپول باید تزریق کند که تهیه این میزان با توجه به تحریم ها خارج از توان دانشگاه علوم پزشکی ایلام است.باید گفت مسئله بیماری سالک در استان ایلام یک مسئله بسیار مهم و حیاتی است زیرا روز به روز روند افزایشی به خود می گیرد بدون اینکه این موضوع از اصل ریشه کن شود.متاسفانه خانواده های زیادی در شهرستان مهران و دهلران به دلیل ابتلای فرزندانشان به این بیماری درگیر هستند که باید مسئولان کشوری و استانی ورود جدی پیدا کنند.
