در حالي كه ديپلماتهاي ايراني و غربي، بارديگر مذاكرات خود را براي حصول توافق نهايي بر سر فعاليتهاي صلح آميز هستهاي كشورمان آغاز كردهاند، مجالس دو طرف اصلي درگير در اين روند، يعني مجلس ايران و سناي امريكا سعي در ايفاي نقش مثبت به نفع كشور خود در اين روند دارند؛ از يك سو سنا به دنبال ايجاد تحريمهاي تازه براي افزايش فشار به جمهوري اسلامي است و از سوي ديگر مجلس شوراي اسلامي به دنبال تصويب طرحي است كه در صورت اعمال تحريمهاي تازه عليه كشورمان، همه فعاليتهاي هستهاي كه در حالت تعليق به سر ميبرد از سر گرفته شود و توسعه فعاليتهاي هستهاي، شتاب بيشتري بگيرد.
اين جمهوريخواههاي تندرواما نمايندگان جمهوريخواه امريكا كه اكنون كنترل اكثريت كنگره و سناي اين كشور را بر عهده دارند گفتهاند، كه به رأي گذاشتن طرح «تحريم مشروط» ايران نزديكتر شدهاند.
مارك كرك، سناتور جمهوريخواه در كنگره به گزارشگران گفت: انتظار داردكميته بانكي سنا در طول چند هفته آينده به طرحي كه وي مشتركاً با سناتور رابرت منندز تهيه كرده رأي بدهد. طبق اين طرح در صورتي كه مذاكرات هستهاي جاري با ايران شكست بخورد تحريمهاي جديدي عليه اين كشور اعمال خواهد شد.
اين در حالي است كه بر اساس توافق اقدام مشترك كه آذر ماه سال پيش به تصويب وزراي خارجه ايران و گروه 1+5 رسيده و حالا براي دو دوره متوالي نيز تمديد شده است، طرفهاي غربي متعهد شدهاند كه در مدت اجراي اين توافقنامه، هيچ تحريم جديدي عليه كشورمان به تصويب نرسد.
اگرچه امريكاييها در يك سال گذشته دوبار زير قول خود زدهاند و تحريمهايي جديدي را عليه چند چهره ايراني و برخي شركتهايي خارجي كه با جمهوري اسلامي ايران مراودات اقتصادي دارند، وضع كردهاند.
البته اين در حالي است كه باراك اوباما رئيسجمهور دموكرات امريكا در موضعي متناقض، به كنگره هشدار داده است در صورتي كه طرح تشديد تحريم ايران به تصويب برسد آن را وتو خواهد كرد. باراك اوباما ميگويد، تلاش براي تصويب اين طرح مذاكرات اتمي با ايران را به مخاطره مياندازد. وي گفته است كه «تحريمهاي تازه ميتواند فرصت دستيابي به يك راه حل ديپلماتيك كه براي مدت زيادي از دشوارترين معضلات امنيت ملي ما بوده است را با خطر روبهرو كند.»
البته به رغم اين تهديد اوباما، نمايندگان سناي امريكا ميگويند، طرحي تنظيم كردهاند كه ميتواند آراي كافي براي رد وتوي احتمالي رئيسجمهور را به خود جلب كند تا همچنان سايه تحريمها را بر سر مذاكرات نگه دارند.
اما در عين حال كه اين تهديدات هالهاي از ابهام را بر روند مذاكرات گسترانده است، محمد جواد ظريف وزير امورخارجه كشورمان كه به تازگي از ژنو محل ديدار خود با وزير امورخارجه امريكا به ايران بازگشته است، عنوان ميكند كه اصل غنيسازي، اصل ضرورت برداشتن تحريمها و اصل حفظ برنامه هستهاي ايران، مورد قبول واقع شده و چند ماهي است كه مذاكره درباره جزئيات است.
اين گفتههاي آقاي ظريف در خصوص پيشرفت مثبت روند مذاكرات در حالي است كه مجلس شوراي اسلامي در پاسخ به تهديدات اخير كنگره و سناي امريكا در خصوص اعمال تحريمهاي تازه عليه جمهوري اسلامي ايران، بيكار ننشسته و اقدام به تهيه طرحي كرده است كه در صورت اعمال تحريمهاي تازه عليه جمهوري اسلامي و نقض برنامه اقدام مشترك از سوي ايالات متحده، كليه فعاليتهاي تعليق شده برنامه هستهاي كشورمان از سر گرفته شود و روند توسعه اين فعاليتها به حالت عادي بازگردد.
موضوعي كه ميتوان آن را نوعي جنگ پنهان پارلماني ميان ايران و امريكا بر سر پرونده فعاليتهاي صلح آميز هستهاي كشورمان عنوان كرد؛ روندي كه ميتواند نوعي قدرت پنهان براي مذاكره كنندگان ايراني و امريكايي بر سر ميز مذاكره بيافريند.
مقابله به مثل در مجلسدر همين ارتباط ابراهيم كارخانهاي، رئيس كميته هستهاي مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با خبرگزاري تسنيم، با اشاره به مذاكرات اخير ايران با 1+5 و سنگ اندازي كنگره امريكا در خصوص اعمال تحريمهاي تازه عليه جمهوري اسلامي ايران، اظهار داشت: نمايندگان مجلس در حال تهيه طرحي هستند كه به موجب آن اعمال هرگونه تحريمهاي جديد از سوي دولت و كنگره امريكا با واكنش شديد و متقابل جمهوري اسلامي ايران مواجه خواهد شد.
وي با بيان اينكه در صورت شكست مذاكرات مسئوليت آن برعهده امريكا خواهد بود، تصريح كرد: اين طرح در حال نگارش و تدوين است و از هفته بعد كه جلسات علني مجلس آغاز شود، جمعآوري امضا براي آن انجام خواهد شد و در دستور كار قرار ميگيرد.
رئيس كميته هستهاي مجلس در ادامه سخنان خود خاطرنشان كرد: كنگره امريكا به دنبال فشار بيشتر و اعمال تحريمهاي جديد عليه ايران است و اخيراً اوباما اعلام كرده كه اگر ايران در مذاكرات به خواستههاي ما تن ندهد اولين فردي هستم كه در كنگره امريكا درخواست تحريمهاي شديد عليه ملت ايران را ميكنم. بدين ترتيب كنگره و رئيسجمهور امريكا با دو ادبيات مختلف مانند دولبه يك قيچي يك هدف واحد را عليه جمهوري اسلامي ايران دنبال ميكنند. كارخانهاي ادامه داد: جمهوري اسلامي ايران عملا با توقف پيشرفت و تعليق بسياري از فعاليتهاي هستهاي نهايت نرمش و انعطاف را براي پيشرفت مذاكرات از خود نشان داده است ولي متأسفانه كشورهاي 1+5 و به ويژه امريكا نه تنها به تمام تعهدات خود به طور كامل پايبند نبودهاند بلكه از انعطاف جمهوري اسلامي سوءاستفاده كرده و در طول يكسال گذشته بيش از يكصد تحريم جديد را به بهانههاي مختلف عليه ملت ايران تحميل كردند.
اين شيوه اعمال تحريمها براي جمهوري اسلامي ايران به هيچ وجه قابل تحمل نخواهد بود و متأسفانه دستگاه ديپلماسي و تيم مذاكرهكننده در راستاي نيل به توافق با انعطاف هرچه تمامتر صرفا با ابراز تاسف و اعلام تخلف از كنار همه آنها عبور كردند و اين در حالي است كه پاسخ نقض توافقنامه بايد با اقدام متقابل داده ميشد.
وي برهمين اساس تصريح كرد: اگر ايران پس از اعمال تحريمهاي جديد از سوي امريكا و اتحاديه اروپا غنيسازي 20 درصد را تا لغو تحريمهاي اعلام شده از سرميگرفت قطعا هيچگونه تحريم جديدي از سوي امريكا و اتحاديه اروپا عليه ملت ايران وضع نميشد و راه نقض توافقنامه به طور كامل بسته ميشد لذا تسامح و تساهل هستهاي در برابر تهديد به تحريمهاي جديد اشتباه است. نماينده مردم همدان در مجلس با بيان اينكه اكنون تيم مذاكرهكننده هستهاي بايد با قدرت و قاطعيت پاسخ زيادهخواهيهاي امريكا را بدهد، گفت: امريكا و همدستانش از تمام سنگرهاي خود در منطقه رانده شدهاند و با تهديد به تحريمهاي جديد به دنبال جبران شكستدر برنامه هستهاي ايران هستند بنابراين تيم مذاكرهكننده بداند ملت و مجلس ايران از ايستادگي و مقاومت آنها در برابر تهديد به تشديد تحريم و زيادهخواهي دولت امريكا دفاع خواهد كرد و اجازه هيچگونه عقبنشيني از مواضع ملت ايران را نخواهد داد.
آيا ايران ميز مذاكره را ترك ميكند؟كارشكنيهاي طرفهاي غربي در خصوص مذاكرات در حالي است كه مقامات كشورمان بارها عنوان كردهاند هيچ ابايي از ترك ميز مذاكرات ندارند و به اين مذاكرات وابستگي ندارند. جمهوري اسلامي ايران به عنوان يك قدرت مهم منطقهاي كه شاخصهاي رشد علمي و صنعتياش در سطح كشورهاي تراز اول دنياست، تلاش بسيار زيادي دارد تا با خوداتكايي و استفاده از اقتصاد مقاومتي بر تحريمهاي ناجوانمردانه غربيها فائق آيد و فشارهاي اقتصادي بهانهاي براي ادامه مذاكرات يكسويه نباشد؛ موضوعي كه عباس عراقچي از اعضاي ارشد تيم مذاكرهكننده هستهاي كشورمان به آن اذعان دارد و ميگويد: «ما هيچ ابايي نداريم كه در صورت افزايش فشارها ميز مذاكره را ترك كنيم و هيچ ابايي نداريم كه در مقابل زبان تهديد با زبان متقابل صحبت كنيم و ما در مقابل هرگونه فشاري به صورت متقابل پاسخگو بودهايم و هيچگاه اجازه ندادهايم كسي بخواهد عزت و احترام ملت ايران را در طول مذاكره خدشهدار كند.»
