دكتر بهرامي معتقد است هر مردي از داشتن همسري كه به او اعتماد دارد و در رازها و حريمهاي خصوصي با او شريك است احساس آسايش ميكند؛ در مقابل زن هم از حضور مردي كه به او اعتماد دارد احساس آرامش ميكند. همسراني كه نسبت به هم اعتماد بيچون و چرا دارند از كنار يكديگر بودن لذت ميبرند. حضورشان باعث بالارفتن حس اعتماد به نفس در طرف مقابل ميشود و وجود يكي به ديگري احساس دلگرمي و قدرت مقابله با مشكلات ميدهد چون نسبت به حضور و رازداري طرف ديگر اعتماد كامل دارد.
اوج وجود حس اعتماد به نفس در رابطه زوجين زماني مشخص ميشود كه پاي مشكلات بزرگ به زندگي مشترك باز ميشود؛ آنجاست كه هر يك از زوجين با اعتمادي كه نسبت به تواناييهاي طرف مقابلشان دارند با هم گفتوگو ميكنند و در آرامش به فكر پيدا كردن يك راه حل خوب ميافتند.
قدرت حس اعتماد در بين زوجين تا اندازهاي بالاست كه معمولاً بيشترين انگيزه را به حساسترين عضو زندگي ميدهد. بگذاريد واضحتر بگويم؛ زنان معمولاً اولين عضوي از خانواده هستند كه انتظار ميرود در مقابل مشكلاتي مثل اعتياد، ورشكستگي مالي يا حتي بيماري همسرشان زودتر تسليم شوند اما وقتي در اين بين سراغ زناني ميرويم كه با وجود چنين مشكلاتي به زندگي ادامه دادهاند در جواب ميگويند «اعتماد داشتم كه ميتواند اعتياد را ترك كند» يا ميگويند «مطمئن بودم ميتواند از عهده اين مشكل مالي هر چند بزرگ بربيايد». دقت كنيد، حس مشترك همه اين زنان احساس اعتماد به شوهرانشان است و همين حس به ظاهر ساده تحمل بزرگترين مشكلات را ممكن ميكند.
در مقابل مردان هم به شدت بر وجود چنين احساسي در زندگيشان وابسته هستند. تصور كنيد مردي كه قرار است از صبح تا غروب سر كار برود اگر اعتماد نداشته باشد و ذهنش آرام نباشد نميتواند از عهده كارش برآيد چنين مرداني مدام در ساعات كاري به اين فكر ميكنند كه همسرشان كجا ميرود يا با چه كسي مراوده دارد. خلاصه كلام اينكه نبود اعتماد مثل موريانه خانه مشترك را ذره ذره تخريب ميكند.
مردان بسياري هستند كه با وجود علاقهاي كه به فرزندآوري دارند بازهم در مقابل اين مشكل همسرشان عكسالعمل بدي نشان ندادهاند چون تنها حرفشان اين است كه «چون ميدونم دوستم داره بچه ديگه برام مهم نيست». اين جمله به وضوح قدرت اعتماد را نشان ميدهد. حس اعتماد آنقدر قدرتمند است كه حتي علاقه داشتن فرزند را پس ميزند. پس وظيفه ماست كه بياموزيم چطور بايد اعتمادسازي كرد.
اگر لحظهاي به خانوادههاي فاقد اعتماد فكر كنيد به اهميت اين موضوع پي ميبريد. در خانوادهاي كه زن به تواناييهاي همسرش اعتماد ندارد با كوچكترين مشكلي هريك از طرفين ساز مخالف ميزند و حتي حرف و پيشنهاد طرف مقابل را قبول نميكند چون اعتماد ندارد. چنين وضعيتي باعث ميشود هر مسئله كوچكي به دعوا، مشاجره و حتي درگيري منجر شود. اين نوع خانوادهها به راحتي با هر مشكل كوچكي قابل فروپاشي است.
همسران آگاه و هوشيار ميدانند كه اعتماد دو طرفه سرمايهاي است كه راحت به دست نميآيد و براي روزهاي سخت زندگي بسيار كارگشاست پس تلاش ميكنند حتي لغزشهاي ناخواسته اين اعتماد را خدشهدار نكنند. اين همسران هميشه به ايجاد اعتماد در مرحله اول و به كار بستن روشهاي مختلف براي حفظ و رشد اين احساس تلاش ميكنند.
فراموش نكنيد اعتماد عنصري است كه همين طوري در هيچ رابطهاي شكل نميگيرد درست مثل اينكه اين عنصر با هر دليل سطحي هم خدشهدار نميشود. از طرف ديگر من معتقدم كساني كه زندگي مشترك موفقي دارند زندگي كاري و اجتماعي موفقتري خواهند داشت پس بهتر است تغييرات در زمينه اعتمادسازي و حفظ اعتماد را در زندگي مشترك آغاز كنيم.
ما بايد بياموزيم در مرحله اول اعتماد ايجاد كنيم، در مرحله دوم بتوانيم در هر شرايطي اين حس اعتماد را حفظ كنيم و در مرحله سوم اگر بنا به هر علتي اعتماد خدشهدار شد با چه روشهايي بتوانيم اعتماد بين خودمان و همسرمان را احيا كنيم. پس در مرحله اول رفتارهايي را كه به ايجاد و حفظ حس اعتماد كمك ميكند را مرور ميكنيم.
باور كنيد ديگر تنها نيستيد
شما ديگر زوج هستيد و هر كدام نسبت به ديگري مسئوليتها و تعهدات مخصوصي داريد حتي اگر از بعضي تعهدات خوشتان نيايد شرايط زندگي جديدتان اقتضا ميكند كه با آن كنار بياييد. اگر بخواهيد در بعضي مسائل مثل فعاليتهاي خارج از خانه يا مراوداتتان فرديت و خودمختاري را سرلوحه قرار دهيد مطمئن باشيد ادامه زندگي مشتركتان غيرممكن است و دير يا زود به شكست ميانجامد.
هميشه در دسترس باشيد
روابط پنهاني در فضاي مجازي، مكالمات يا پيامكهاي مرموز، دوستيهاي مخفيانه، حسابهاي بانكي جداگانه و مخفي و حتي لجبازي و خاموش كردن تلفن همراه همه از جمله رفتارهايي است كه احساس اعتماد را ذره ذره نابود ميكند. وقتي شخصيت و رفتار شما براي همسرتان مرموز و شكبرانگيز باشد طبيعي است كه او اعتمادش را به شما از دست بدهد. نگوييد مدام زنگ زدن او آزادي من را ميگيرد بلكه همين جواب تلفن دادنها از كنترلهاي بعدي جلوگيري ميكند. فراموش نكنيد در هيچ زندگي مشتركي نميشود رابطه پنهاني طولاني مدتي ساخت چون دير يا زود همه چيز برملا ميشود. توصيه من در اين مواقع به مراجعينم اين است كه خودشان را جاي همسرشان بگذارند و ببينند با يك جواب تلفن ندادن چه افكاري سراغشان ميآيد؟ پس اين كار را نكنيد.
صداقت داشته باشيد
تحت هر شرايطي صادق باشيد حتي اگر فكر ميكنيد صداقت شما باعث ميشود پاسخي بدهيد كه همسرتان دوست ندارد يا ناراحت ميشود. به اين فكر كنيد كه اگر دروغ بگوييد اعتماد او از بين ميرود. اما اگر حقيقت را بگوييد فقط كمي ناراحت ميشود. كدام يك ارزش دارد؟ هميشه و تحت هر شرايطي راست بگوييد. هيچ چيز مثل راستگويي در جلب اعتماد كارگشا نيست. مخفيكاري، پنهانكاري، بزرگنمايي و رفتارهاي اينچنيني هم عكسالعمل مشابهي در همسرتان به همراه خواهد داشت پس فراموش نكنيد همسرتان نزديكترين فرد به شماست و او حق دارد از هر چيزي كه مربوط به او و شماست مطلع باشد و به راحتي مسائل، خواستهها و مشكلاتتان را با او در ميان بگذاريد تا حس اعتماد بين خودتان و او را محكمتر از قبل كنيد.
خوش قول باشيد
اگر قول و قراري بين خودتان و همسرتان ميگذاريد فراموش نكنيد تحت هر شرايطي بايد به آن پايبند باشيد. خلف وعده يكي از مهمترين دلايل ايجاد بياعتمادي است. بدقولها حتي در بين مردم عادي هم مورد اعتماد نيستند چه برسد براي شراكت در زندگي مشترك. يكي از بهترين روشهاي ايجاد اعتماد روشهاي صحبت كردن سازنده است. آرامش داشتن زمان مكالمه، شمرده شمرده صحبت كردن و فرصت صحبت به طرف مقابل دادن همه از روشهايي است كه به شما كمك ميكند يك مكالمه سازنده همراه با جلب اعتماد با همسرتان داشته باشيد.
در تصميمگيريها هم شريك باشيد
گاهي اوقات ما فراموش ميكنيم زندگي مشترك يعني هر چيز كه با ما ربط دارد بايد مشترك باشد حتي تصميمگيريها. شما موظف هستيد قبل از هر تصميمي همسرتان را در جريان بگذاريد و نظر او را هم جويا شويد. هر چه باشد شما ديگر دو طرف يك زندگي مشترك هستيد و هر تصميمي بر زندگي و كار طرف مقابل تأثير ميگذارد پس اين وظيفه شماست كه در مطرح كردن تصميمهايتان از قبل پيشقدم شويد.
شجاع باشيد
هيچ چيز به اندازه خطاها و اشتباهات نميتواند اعتماد همسرتان را از بين ببرد. مهمترين مسئله در پذيرش خطا اين است كه شجاعانه كلمه عذرخواهي را بر زبان بياوريد، نگران اين نباشيد كه ممكن است غرورتان شكسته شود. به اين فكر كنيد كه ممكن است اعتماد ميان شما از بين برود پس عذرخواهي بهترين راه است. يكي از موارد مهم ديگر اين است كه اگر خطايي كرديد ديگر نبايد آن را تكرار كنيد چون در صورت تكرار ممكن است همسرتان حتي براي عذرخواهي كلامي شما هم ارزش قائل نشود.
پنهانكاري نكنيد
اگر كار اشتباهي انجام داديد بدانيد كه پنهانكاري به هيچ وجه توصيه نميشود. در مقابل همسرتان به اشتباهتان اعتراف كنيد، مسئوليت كار خطايتان را بپذيريد و تقصيرها را به گردن ديگران نيندازيد. بهتر است به جاي شانه خالي كردن، از او صادقانه براي رفع مشكلات كمك بگيريد. باور كنيد كه با بروز هر مسئله يا مشكلي اولين كسي كه بايد خبردار شود همسرتان است و اگر او صلاح دانست ميتوانيد روي كمك بزرگترها و اطرافيان حساب كنيد.
سرمايهگذاري كنيد
به دست آوردن هر چيز مثبت و سازندهاي نياز به سرمايهگذاري دارد و اعتماد هم از اين قاعده مستثني نيست. خودتان را در موقعيتي قرار دهيد كه همسرتان قرار دارد و بالعكس. اگر شما به خودتان اجازه انجام دادن بعضي كارها و اظهار نظر در مورد مسائل شخصي همسرتان را ميدهيد پس او هم اين آزادي را بايد داشته باشد. بازكردن بسياري از گاردها و حفاظتهاي غيرمنطقي براي ورود و نزديك شدن بيشتر همسرتان به شما يكي از بهترين سرمايهگذاريها براي اعتمادسازي است.
هرچه براي خود ميپسنديد براي او هم بپسنديد
در مورد همسرتان بدگمان نباشيد، نسبت به او سوءظن نداشته باشيد. هرچقدر شما به همسرتان بدگمان و مظنون باشيد اين تفكرات روي رابطهتان تأثير ميگذارد و ممكن است اين نوع تفكرات در وجود او نسبت به شما هم ايجاد شود؛ آيا اين فكرها را در مورد خودتان ميپسنديد؟ محال است! اگر در رابطه شما همه چيز به ويژه عشق در جاي خودش قرار دارد پس ديگر جاي نگراني نيست. افكار بد را از وجودتان دور كنيد. هرآنچه براي خود نميپسنديد براي او هم نپسنديد.
تظاهر كردن ممنوع
ياد بگيريد به آنچه كه نيستيد تظاهر نكنيد. اگر وضع مالي خوبي نداريد، اگر در روابط با همسرتان مشكل داريد، اگر در محيط كار مشاجره داريد، اگر خانهتان اجارهاي است و هزار و يك اگر ديگر؛ من ميگويم فقط تظاهر نكنيد چون تظاهر به مرور در رفتارهاي ما انسانها جاي پاي خود را محكم ميكند. ما اگر به تظاهر كردن عادت كنيم به مرحلهاي از رفتار شخصيتي ميرسيم كه حتي به دوست داشتن و صادق بودن با همسرمان هم تظاهر ميكنيم و اين تظاهر بالاخره برملا ميشود.
تكرار، بلاي جان زندگي مشترك
با گذشت زمان و سپري شدن سالها رفته رفته روابط ميان زن و شوهر وارد ورطه تكرار ميشود. صحبتهاي تكراري، بيحوصلگيها، ديرآمدنها و زودرفتنها، تنها غذا خوردن، آخر هفتههاي جداگانه و مسافرتهاي مجردي جزو رفتارهايي است كه در دوران تكرار به سراغ ما ميآيد.
ما به خيال خودمان با اين نوع رفتارها بخصوص دورهمي با دوستانمان و دور از همسرمان ميخواهيم زندگي را تغيير دهيم غافل از اينكه اين رفتارها به روابط ما بيشتر آسيب ميزند. نبودن همسرمان در كنار ما، دير رفتن به خانه و صحبتهاي تكراري هر كدام ميتواند زمينهساز ذهنيتي منفي در همسرتان باشد. اين افكار باعث حذف اعتماد از روابط مشترك ميشود پس با رفتارهايمان نگذاريم پايشان به ذهنمان باز شود.
بازپرس نباشيد
حق ميدهم كه مردها با گذر زمان متوجه شوند كه بايد كار بيشتري كنند تا از عهده زندگي بربيايند در مقابل زنها هم چون دوست دارند كمك حال باشند تصميم ميگيرند زمان بيشتري را در محيط كار سپري كنند. اگرچه كلاً چنين رفتاري را نهي ميكنم اما ميخواهم بگويم اگر چنين رفتارهايي ديديد به جاي اينكه مدام سؤال بپرسيد كافي است قدرت دركتان را بالا ببريد. اگر شما با سؤالات مكررتان در مورد دلايل دير آمدن، زود رفتن و خستگي همسرتان خانه را به اتاق بازپرسي تبديل كنيد ديگر نبايد انتظار داشته باشيد كه او خانه را مأمن خودش بداند. ضمناً هر حس بياعتمادي از سوي شما نسبت به همسرتان عكسالعمل و شك متقابل را به همراه دارد.
به جاي فكر باطل سؤال دوستانه بپرسيد
بعضي مواقع ميشود به جاي ماندن سوءتفاهمات در ذهنتان، پرورش دادن اين فكرهاي غلط با توهمات بيجا خيلي صادقانه دليل رفتارهاي همسرتان را از خودش بپرسيد. گاهي اوقات سؤالها نشانگر اين است كه شما قصد كنترل همسرتان را داريد و اين اصلاً درست نيست.
پرسشهايي كه صرفاً براي رفع شبهه مطرح ميشود، سؤالهايي كه نگراني شما را به همسرتان منتقل ميكند ميتواند به او ثابت كند رفتارش براي شما مهم است. مطمئن باشيد اگر زمان سؤال پرسيدن خيرخواهانه و با آرامش برخورد كنيد جواب منطقي ميگيريد كه بهتر از افكار باطل است. سؤالها بايد كوتاه، كم و در حد رفع نگراني باشد در نتيجه مطمئن باشيد كه محبت بين شما افزايش پيدا ميكند. پس سؤال پرسيدن بهترين و كوتاهترين روش ممكن است.
گذشت داشته باشيد
مواردي در زندگي مشترك پيش ميآيد كه حتي با سؤال پرسيدن و گرفتن جواب هم سوءتفاهمها رفع نميشود.
حتي ممكن است در دوره زماني همسرتان حقيقتاً به شما كمتوجهي كند. شما به عنوان يكي از پايههاي زندگي مشترك بايد گذشت داشته باشيد. بعضي بحرانهاي كوچك زندگي با هيچ چيز غير از گذشت قابل حل نيست. اگر حفظ اعتماد ميان شما و همسرتان، حفظ آرامش و تداوم زندگيتان برايتان مهم است بدانيد كه گاهي اوقات لازم است حتي اگر حق با شماست گذشت كنيد.
خواستههايش را عملي كنيد
لازم نيست به خواستههاي غيرمنطقي همسرتان عمل كنيد اما سعي كنيد چيزهايي را كه قدرت پذيرشش را داريد براي او اجرا كنيد. از او خواستهها و نيازهايش را بپرسيد و تا حد ممكن به مرحله اجرا برسانيد. اگر شما هم در مقابل خواستههايتان بيميلي و بيتوجهي ببينيد طبيعي است كه حس اعتمادتان را از دست ميدهيد.
رازدار باشيد
اگر شما سنگ صبور همسرتان باشيد و در مواقع احساسي به شما اعتماد كند و حرف دلش را برايتان بگويد طبيعي است كه به شما اعتماد كرده است. اين حرفها هيچ وقت نبايد از زبان شما در حضور ديگري عنوان شود چون حتي يكبار گفتن اين رازها براي همسرتان كافي است تا تمام اعتمادش را به شما از دست بدهد. هيچ بهانهاي مثل دعواهاي زناشويي، قهر و عصبانيت نميتواند توجيهكننده افشاي رازهاي همسرتان باشد. اين يك اصل تغييرناپذير است و اعتمادي كه اين گونه از بين رود به همين سادگي در كوتاه مدت تجديد نميشود.
منصف باشيد
اينكه كفه خواستههاي شما هميشه به نفع خودتان سنگينتر باشيد منصفانه نيست. درنظر گرفتن منافع خودتان و بيتوجهي نسبت به خواستههاي طرف مقابل خيلي زود اعتماد همسرتان را از بين خواهد برد.
در نهايت... اگر همه روشهاي ايجاد اعتماد را امتحان كرديد اما به نتيجه نرسيديد، اگر مو به مو در زمينه اعتمادسازي دوطرفه قدم برداشتهايد اما رابطهتان هنوز پاي اعتمادش ميلنگد؛ اگر با همه تلاشهايتان هنوز نتوانستهايد اعتماد همسرتان را جلب كنيد و اگر در نهايت شما بيچون و چرا به همه رفتارهاي همسرتان اعتماد داريد اما او هنوز آماده اعتمادسازي نيست اينجاست كه توصيه ميكنم از يك متخصص، روانشناس، مشاور خانواده و نظاير اين كمك بگيريد. هرچه باشد در هر زمينهاي ممكن است كار به مرحلهاي برسد كه ادامه آن از عهده هيچ انساني برنيايد، مگر يك متخصص. اين متخصصها، هستند تا به شما كمك كنند پس نگران نباشيد. اگر زندگي مشتركتان برايتان مهم است و دوست نداريد همسرتان را از دست بدهيد بهتر است براي اعتمادسازي راه آخر را هم انتخاب كنيد، چون تجربه ثابت كرده بسياري از انسانهايي كه در دوران كودكي با مشكلات طلاق والدين، شك و بدبيني يكي از دو طرف روبهرو بودهاند در دوران زندگي مشترك ديرتر اعتماد ميكنند و هميشه سايهاي از ترس روي رفتارها و نگاهشان نسبت به همسرشان وجود دارد.
