جام ملتهاي آسيا، يكي از معتبرترين رقابتهاي فوتبال قاره كهن است. رقابتهايي كه ايران، اگر چه در سه دوره ابتدايي آن غايب بوده اما در 13دوره بعدي توانسته حضور داشته باشد. اين رقابتها براي ايران با فراز و نشيبهاي بسياري همراه بوده است. تيمملي فوتبال ايران در بين تيمهاي حاضر در جام ملتهاي آسيا با سه قهرماني اين مسابقات يكي از پرافتخارترين تيمهاي
قاره كهن است.
هتتريكهاي ايران
نتايج تيمملي در طول 15 دوره جام ملتها به شكل هت تريكهاي پشت سر هم است. ايران در سه دوره اول مسابقات كه اصلاً موفق نشد به مرحله نهايي برسد. سه دوره قهرماني پشت سرهم در دوره چهارم تا ششم، سه دوره شكست در نيمه نهايي هتتريكهاي پشتهم ايران در جام ملتها بوده است. اما از دوره نهم به بعد ركورد هتتريكها شكسته شده است. حذف در 1992 در مرحله گروهي يك ركوردشكني بوده است.
اولين و آخرين قهرماني
سال 1968 چهارمين دوره ايران با تلاش فراوان ميزباني را به دست آورد و به جز دو كره تمام قدرتهاي وقت آسيا در اين مسابقات حضور يافتند تا سرانجام با چشيدن طعم نخستين قهرماني فوتبال نيز از محبوبيتي بسان كشتي برخوردار شود. آن هم در شرايطي كه ايران علاوه بر كسب عنوان قهرماني، با شكست رژيم اشغالگر قدس، شب به ياد ماندني را در تهران خلق كرد.
آخرين قهرماني ايران نيز به سال 1976 بر ميگردد كه با تكگل علي پروين مقابل كويت جام قهرماني را بالاي سر برد. اما بعد از آن، ايران ديگر موفق به كسب عنوان قهرماني در جام ملتهاي آسيا نشد.
رژيم اشغالگرمغلوب هميشگي
ايران در دو دوره از رقابتهاي جام ملتهاي آسيا با رژيم اشغالگر قدس رو بهرو و هر بار هم موفق به شكست اين تيم شده است. ايران در اولين حضور خود در رقابتهاي جام ملتهاي آسيا رژيم اشغالگر قدس را در دور رفت 3 بر يك به زانو در آورد و در دور برگشت اين تيم را با حساب يك- يك متوقف كرد. علاوه بر آن، در سال 1968 در تهران موفق شد بار ديگر رژيم اشغالگر را به زانو در آورد و ثابت كند كه اين رژيم مغلوب هميشگي ايران است.
دايي بهترين گلزن جام ملتها
اگر چه دايي سالهاست كه كفشهاي خود را آويخته و از دنياي بازيگري خداحافظي كرده اما هنوز ركورد او در رقابتهاي جام ملتهاي آسيا دست نخورده باقيمانده و ركورد بهترين گلزن همچنان با 14 گل در اختيار دايي است. دايي در سه دوره (1996، 2000 و 2004) حضور داشته و در 16 بازي موفق به زدن 14 گل شده و همچنان برترين گلزن اين رقابتها به شمار ميرود. در جام ملتهاي آسياي 1996 امارات دايي خوش درخشيد و با زدن چهار گل به كرهجنوبي، يك گل به عراق، يك گل به عربستان، يك گل به تايلند و يك گل به كويت با هشت گل آقاي گل مسابقات لقب گرفت.
عابدزاده قهرمان پنالتيها
عابدزاده با دريافت تنها سه گل در ۱۰ بازي برابر عربستان، كره جنوبي، ژاپن، چين، كويت و... و مهار شش ضربه پنالتي عملكردي فوقالعاده داشت. نيمه نهايي 1996در بازي با عربستان عابدزاده دو پنالتي حريف را به زيبايي دفع كرد اما به رغم درخشش عابدزاده، ايران به ردهبندي رسيد كه در اين مرحله نيز عابدزاده دو پنالتي كويتيها را دفع كرد تا ايران به مقام سوم دست يابد.
شكست خاطرهانگيز كره
يكي از خاطرهانگيزترين بازيهاي جام ملتهاي آسيا به بازي ايران برابر كرهجنوبي در سال 1996 برميگردد. مايليكهن با جمعي از نامهاي جوان و جوياي نام البته دركنار چهرههايي باتجربه همچون استيلي، زرينچه، عابدزاده و... راهي امارات شده بود كه كمتر كسي انتظار موفقيت آن را داشت. اما ايران در اين دوره از رقابتها نتايج چشمگيري كسب كرد كه مهمترين آن برد شگفتانگيز كرهجنوبي بود. بازي كه نيمه اول آن 2 بر يك به سود كره به پايان رسيده بود اما در نيمه دوم، با كولاك دايي و عزيزي و نتيجه 6 بر 2 و برد شاگردان مايليكهن خاتمه يافت. نتيجهاي كه كرهايها هنوز آن را فراموش نكردهاند.
آخرين حضور
آخرين حضور ايران در جام ملتهاي آسيا به سال 2011، دور قبل برميگردد كه ايران در اين دوره از رقابتها كه در قطر برگزار شد، در مرحله يك چهارم نهايي با شكست برابر كره جنوبي از صعود به مرحله نيمه نهايي بازماند تا حسرت ايران براي رسيدن به عنوان قهرماني اين رقابتها به 35 سال برسد؛ حسرتي كه اميدواريم امسال و در سي و نهمين سال حضور ايران در جام ملتهاي آسيا شكسته شود!
