جمعيت يكي از مهمترين مؤلفههاي قدرت در هر جامعهاي به شمار ميآيد و بر همين اساس، جامعه مسلمان ايران نيز با در اختيار داشتن سرزمين وسيع و منابع غني زيرزميني و ثروتهاي مورد نياز، ظرفيت آن را دارد كه به عنوان امالقراي جهان اسلام از بعد عامل اثرگذار جمعيت نيز در جايگاه شايسته اين ملت قرار بگيرد. بازخواني بيانات رهبر فرزانه انقلاب در خصوص موضوع جمعيت، ميتواند نقشه راه را در ارتباط با افزايش معقول و معتدل جمعيت جامعه و عبور از پرتگاه جمعيتي در اختيار قرار دهد. همچنان كه سياستهاي كلي جمعيت كه اوايل سال جاري از سوي ايشان ابلاغ شد نيز به تمامي جوانب مقوله رشد كمي و كيفي جمعيت، موانع و راهكارها توجه كافي داشت. هرچند هنوز آنچنان كه بايد شاهد ارائه راهكارهاي عملي براي اجرايي شدن اين سياستها از سوي دستگاههاي اجرايي نيستيم.
رهبر معظم انقلاب، سالها پيش از آنكه موضوع جمعيت در كشورمان به بحران تبديل شود، به اين موضوع نگاهي معقول و معتدل داشتند. حضرت امام خامنهاي در مراسم بيعت اقشار مختلف مردم در تيرماه سال 68 درست همزمان با تصويب روز جهاني جمعيت از سوي سازمان جهاني بهداشت درباره جمعيت كشورمان فرمودند: «كشور ما يكى از نادرترين كشورها در زمينههاى عمران و آبادانى است. ما اگر دو برابر امروز هم جمعيت داشته باشيم، باز هم مىتوانيم بدون كمترين نيازى به كشورهاى ديگر، خود را به بهترين وجه اداره كنيم. اين ظرفيت خوب، هم در خاك بابركت ما و هم در استعدادهاى انسانى ممتاز كشور و هم در دستورات و روش و قانون اساسى و هم در مسئولان ما وجود دارد.»
لزوم حفظ نماي جوان
بنا بر تأكيد ايشان، كشور ما با ظرفيّت طبيعى و با ويژگى جغرافياى سياسى به جمعيّت بيشتري احتياج دارد. رهبر فرزانه انقلاب تأكيد دارند: «مسئله نماى جوان براى كشور يك مسئله اساسى و مهم و تعيينكننده است.» ايشان در اينباره ميفرمايند: « ما اگر با اين شيوهاي كه امروز داريم حركت ميكنيم پيش برويم، در آينده نه چندان دور، يك كشور پيري خواهيم بود كه علاج اين بيماري پيري هم در حقيقت در دسترس نيست؛ حالا نه [اينكه] در دسترس ما نيست، [بلكه] در دسترس هيچ كس نيست؛ يعني امروز كشورهايي كه در دنيا دچار پيري شدهاند و قدرت زاد و ولد خودشان را از دست دادهاند، به دشواري ميشود گفت كه راه علاجي براي حل اين مشكل دارند. ما هم طبعاً با همين مشكل مواجه خواهيم شد.» رهبر انقلاب فرهنگسازى براي اين منظور را اصلي ميدانند كه تعطيل است؛ و كار فرهنگى به معناى صحيح انجام نگرفته است.
لزوم اقناع افكار نخبگان
حضرت امام خامنهاي عدم تمايل مردم به داشتن فرزند را بيماري ميدانند و ميفرمايند: «اين ميل به كم بودن فرزند، يك عارضه است؛ والّا انسان بهطور طبيعى فرزند را دوست ميدارد. چرا ترجيح ميدهند افرادى كه فقط يك فرزند داشته باشند؟ چرا ترجيح ميدهند فقط دو فرزند داشته باشند؟ چرا زن بهشكلى، مرد بهشكلى پرهيز ميكنند از فرزنددارى؟ اينها را بايستى نگاه كرد و ديد عواملش چيست.» رهبر انقلاب تأكيد دارند: «واقعاً كار بشود، كار فكرى بشود؛ عوامل كاهش جمعيّت و موجبات افزايش جمعيّت بهنحو مطلوب و با اعتدال متناسب، درست سنجيده بشود، مطرح بشود [تا] اقناع بشوند افكار نخبگان لكن نخبگان جامعه بايد قانع بشوند، بايد مسئله را قبول كنند؛ اگر نخبگان قبول كردند، كار سهل ميشود، كار فرهنگسازى آسان ميشود.»
رهبر فرزانه انقلاب جمعيت مناسب براي كشور را 150 ميليون نفر ميدانند و تأكيد ميكنند: «قطعاً اين كشور با اين سطح وسيع، با اين تنوّع آبوهوايى، با اين امكانات فراوان زيرزمينى، با اين استعداد بالقوّه علمى كه در اين كشور وجود دارد، ميتواند يك كشور پرجمعيّتى باشد و انشاءالله خودش هم اين جمعيّت را اداره كند.»
طرح جامعه جمعيت جوابگو نيست
حضرت امام خامنهاي مسئله تحديد نسل را خطري بزرگ براي كشور ميدانند. ايشان درباره طرحهاي مجلس در راستاي مقابله با پيري جمعيت خاطر نشان ميكنند: « البته شنيدم در مجلس طرحى در حال بررسى است؛ منتها آنطور كه براى ما نقل كردند، آن طرح جواب نميدهد؛ اين مقدارى كه در اين طرح ديده شده، جوابگو نيست. مسئولان و علاقهمندان و آشنايان با مقتضيات اين كار در مجلس، بايد توجه كنند و درست انجام دهند.»
بايد سياستها را تغيير ميداديم
بنا به تأكيد رهبر انقلاب ما بايد در سياست تحديد نسل تجديدنظر كنيم. ايشان ميفرمايند: «سياست تحديد نسل در يك برههاى از زمان درست بود؛ يك اهدافى هم برايش معين كردند. ما در سال ۷۱ به همان مقاصدى كه از تحديد نسل وجود داشت، رسيديم. از سال ۷۱ به اين طرف، بايد سياست را تغيير ميداديم؛ خطا كرديم، تغيير نداديم. امروز بايد اين خطا را جبران كنيم. كشور بايد نگذارد كه غلبه نسل جوان و نماى زيباى جوانى در كشور از بين برود.»
حضرت امام خامنهاي تصريح ميكنند: «ما يكصدم جمعيت دنياييم، كشور ما هم تقريباً يكصدم وسعت دنياست؛ اما منابع اصلىاى كه ما داريم، از يكصدم بسيار بيشتر است. در بعضى از منابع، در ميان همه كشورهاى دنيا درجه اوّليم؛ مثل منابع انرژى - نفت و گاز - كه امروز در ميان همه كشورهاى دنيا، در رأس فهرست، ما هستيم. اين خصوصيات ماست. همه چيز، متناسب با نيازهاى ما وجود دارد.» مقام معظم رهبري دانشگاهها و مدارس پر جمعيت را امكانات و استعداد كشور ميدانند.
فرهنگسازي از منبرهاي تبليغاتي
بنا به تأكيد امام خامنهاي «جمعيت كشور ايران از بعد از انقلاب دو برابر شده؛ جمعيت دانشجو ده برابر شده و تعداد دانشگاهها و رشتهها و پيشرفتها هم شايد بيش از ده برابر شده. يك روزى سادهترين وسيله را ما بايستى از ديگران گدايى ميكرديم؛ اما امروز پيچيدهترين فناورىها را كشور ما ميتواند خودش درست كند. اين پيشرفتها محيرالعقول است؛ شگفتآور است؛ اين را ديگران هم تصديق دارند.»
رهبر معظم انقلاب جمعيت را عاملي بسيار مهم ميدانند و ميفرمايند: «من اين را همين جا عرض بكنم؛ جمعيت جوان و بانشاط و تحصيلكرده و باسواد كشور، امروز يكى از عاملهاى مهم پيشرفت كشور است. در همين آمارهايى كه داده ميشود، نقش جوانهاى تحصيلكرده و آگاه و پرنشاط و پرنيرو را مىبينيد.» ايشان تأكيد ميكنند: «اين مسئله افزايش نسل و اينها جزو مباحث مهمى است كه واقعاً همه مسئولان كشور - نه فقط مسئولان ادارى - روحانيون، كسانى كه منبرهاى تبليغى دارند، بايد در جامعه درباره آن فرهنگسازى كنند؛ از اين حالتى كه امروز وجود دارد - يك بچه، دو بچه - بايد كشور را خارج كنند. رقم 150 ميليون و 200 ميليون را اول امام گفتند - و درست هم هست - ما بايد به آن رقمها برسيم.»
