مدتی است نوعی بیماری ویروسی با عنوان وی اچ اس VHS ))باعث تلف شدن تعداد زیادی از ماهیان قزل آلا شده است. در پی گسترش این بیماری در برخی از استان های کشور از جمله چهارمحال بختیاری، کرمانشاه، کهگیلویه و بویر احمد و همدان برخی از پرورش دهندگان آبزیان و متولیان مربوطه نگران گسترش و افزایش تلفات این بیماری ویروسی شدند.چرا که این بیماری سبب خون ریزی داخلی ماهی ها شده و نهایتا به تلف شدن آنها منجر می شود. علاوه بر صاحبان مزارع که بیش از همه نگران مرگ و میر ماهیان هستند، برخی از مردم هم با شنیدن این اخبار از خرید انواع ماهیان قزل آلا خودداری می کنند. برخی میگویند خوردن ماهیان مبتلا به بیماری ویروسی وی اچ اس خطرناک و برخی دیگر معتقدند بیماری ماهیان به انسان منتقل نخواهد شد. دراین میان متولیان امر هم از ریشه کن شدن این بیماری خبر می دهند امااطلاعات رسیده از مزارع پرورش ماهی در شهرهای مختلف کشور گزارشات آنها را نقض می کند.
*****
چهار محال و بختیاری از جمله استان هایی است که از گزند بیماری وی اچ اس در امان نمانده و
سال گذشته شیوع این بیماری در مزارع پرورش ماهی استان باعث تلف شدن تعداد بسیاری از ماهیان سردابی و تحمیل خسارت مالی به مزرعه داران شد.
مدیر شیلات و آبزیان جهاد کشاورزی چهار محال و بختیاری با تایید اینکه در پاییز سال گذشته ویروسوی اچی اس عامل تلفات ماهیان سردابی استان شده است، قاچاق تخمهای آلوده به کشور را دلیل اصلی شیوع این بیماری می داند و می گوید: این بیماری سال گذشته باعث تلفات تعداد زیادی از ماهی ها شد که با بازرسی و اقدامات مورد نیاز توانستیم از شیوع این بیماری جلوگیری کنیم و در حال حاضر آمار تلفات رو به کاهش است.
پرویز منصوری با بیان اینکه این بیماری سال گذشته در شهرهای کیار اردل، کوهرنگ و لردگان به حدود 70درصد از 300مزرعه پرورش ماهی استان خسارات وارد کرد و موجب نابودی 3میلیون و 700هزار کیلوگرم ماهی سردابی و حدود 400میلیارد ریال خسارت شد می افزاید: برای پیشگیری از شیوع این بیماری در میان ماهیان، از ادامه فعالیت مزارعی که مجوزهای لازم را از جهاد کشاورزی، دامپزشکی و محیط زیست دریافت نکردهاند، جلوگیری خواهیم کرد و خوشبختانه در حال حاضر 303 مزرعه پرورش ماهی در استان چهارمحال و بختیاری فعال است و از آنجایی که این بیماری مشترک بین انسان و آبزیان نیست، مردم می توانند بدون دغدغه به مصرف ماهی بپردازند.
ویروس، به کرمانشاه و کهگیلویه هم رسید
علاوه بر استان چهارمحال، ویروس وی اچ اس به ماهی های مزارع کرمانشاه هم سرایت کرد و به معدوم سازی بیش از 500 هزار قطعه ماهی آلوده منجر شد.معاون سلامت اداره کل دامپزشکی استان کرمانشاه در این خصوص می گوید:اولین گزارش این بیماری در کرمانشاه در آذرماه 1392 و از شهرستان جوانرود رسید و پس از آن نمونه هایی از این بمیاری در شهرستانهای روانسر، پاوه، ثلاث باباجانی و کنگاور نیز مشاهده شد.
علیرضا امیری با بیان اینکه وجود این ویروس در مزارع منجر به تلفات بالغ بر 370 هزار قطعه ماهی در وزنهای مختلف شد می افزاید: به منظور پیشگیری از شیوع بیماریوی اچی اسدر استان بیش از 100 هزار قطعه ماهی با میانگین وزنی 50 گرم در شهرستان جوانرود،234 هزار قطعه ماهی با میانگین وزنی 130 گرم وهم چنین 200 هزار قطعه تخم چشم زده در شهرستان پاوه معدوم شد
وی با اشاره به اینکه وی اچ اس در سال 1392 از طریق واردات غیرمجاز تخم چشم زده آلوده به ایران وارد شده است می گوید: برای کاهش این بیماری در میان ماهیان اقداماتی انجام شده که عملیات خشک سازی و ضدعفونی نواحی درگیر در شهرستانهای این استان از جمله آن بوده است.
معاون سلامت اداره کل دامپزشکی استان کرمانشاهاز پرورش دهندگان ماهی ها خواست تا ضمن رعایت موارد بهداشتی، هماهنگیهای لازم را با شبکههای دامپزشکی شهرستان خود در ورود تخم چشم زده یا بچه ماهی به عمل آورند.شیوع این بیماری در استان کهگیلویه و بویراحمد هم در سال جاری درد ساز شد و 160 مزرعه پرورش ماهی سرآبی را آلوده کرد.
عبدالله بهمنش مدیرکل دامپزشکی کهگیلویه و بویراحمدبا بیان اینکه این بیماری از ابتدای امسال در تعدادی از مزارع پرورش ماهی سردآبی استان شیوع پیدا کرده است می گوید: با گسترش این بیماری مسئولان برای مهار این ویروس تا 25 آبان به همه مزرعه داران مهلت دادند تا برای معدوم کردن ماهیان موجود در مزارع خود اقدام کنند. در پی انتشار این خبر تعداد زیادی از مزرعهداران، ماهیان خود را معدوم کردند و دامپزشکی استان هم به مزرعهداران وعده پرداخت غرامت داد. البته این مورد همچنان در حال پیگیری است.
آن طور که بررسی ها نشان می دهد، این بیماری نخستین بار از اسپانیا وارد استان کهگیلویه و بویراحمد شده و تاکنون بیش از 300 میلیارد ریال به مزرعهداران پرورش ماهی سردآبی استان خسارت زده است. گسترش این بیماری، تعطیلی بسیاری از مزارع و بیکار شدن بیش از 230 نفر را به در پی داشته است.
جولان وی اچی اس در همدان
اگرچهبیماری ویروسی "وی اچ اس" مختص ماهیهای قزلآلای سردآبی است و اثرات مضر انسانی و قابلیت انتقال به انسان را ندارد،اما شیوع این بیماری در استان همدان تاکنون میلیاردها تومان به واحد های پروش ماهی خسارت وارد کرده است.مدیر کل دامپزشکی استان همداندر ارتباط با ورود این بیماری به استان همدان و خسارات وارد شده می گوید: میزان شیوع این بیماری بیشتر در شهرستان نهاوند بوده و ده ها میلیارد تومان خسارت به واحد های پرورش ماهی وارد ساخته است.
محمود رضا رسولی می افزاید: متاسفانه خسارات وارد شده به همین جا ختم نمی شود و این بیماری در فصول سرد سال شدت بیشتری خواهد گرفت که این موضوع بدان معناست که صنایع مرتبط آبزیان بیش از پیش در معرض تهدید خواهند بود. وی با اشاره به اینکه مسئولان استان همدان تمام تلاش خود را در مهار این بیماری انجام می دهند ، جلوگیری از نقل و انتقالات غیر قانونی بچه ماهی ها و اعطا وام های هفت ساله و کم بهره برای خشک و ضد عفونی کردن مزارع پرورش ماهی را از جمله اقدامات انجام شده برشمرد.
وی اچ اس اثری بر انسان ندارد
در حالی که برخی مسئولان و مزرعه داران پرورش ماهی واردات ماهی قزل الا را علت اصلی شیوع این بیماری می دانند، رئیس سازمان دامپزشکی کشور، واردات ماهیان قزل آلا آلوده در برخی از مناطق کشور را ادعایی بیش ندانست .
مهدی خلج رئیس در این خصوص می گوید: براساس مستندات هیچ موردی از بیماریوی اچی اسدر محمولههای مجاز وارد شده گزارش نشده و مطمئن هستیم ماهی آلود وارد نشده و مدرکی در این رابطه وجود ندارد. اما در ارتباط با اخباری که در رابطه با عوارض مصرف ماهیان توسط انسان مطرح شده است باید بگویم که بیماریوی اچی اسمختص ماهیان است و در انسان هیچ گونه مخاطره ای نداشته و جای هیچ نگرانی از بابت مصرف ماهی وجود نخواهد داشت.همچنین عضو هیئت علمی دانشگاه تهرانو متخصص بیماریهای آبزیان هم صحبت های رئیس سازمان دامپزشکی کشور را تائید کرده و در این خصوص می گوید:این بیماری مختص آبزیان است و به انسان سرایت نمیکند و برای انسان خطری نخواهد داشت.
حسینعلی ابراهیمزاده موسوی با بیان اینکه خوشبختانه بیماری مشترک بین انسان و ماهی بسیار کم است چون انسان خونگرم و ماهی خونسرد است، پس به دلیل تفاوت سیستم بدنی معمولا بیماریهای مشترک هم وجود ندارد می افزاید: به هر حال در صورت مبتلا شدن ماهی به ویروسوی اچی اسبیماری به شکل پرخونی در عضلات ماهی ظهور میکند و با مشاهده این علائم، ماهی غیر قابل مصرف میشود. این بیماری حالت نهفتگی ندارد و در صورت نهفتگی ویروس در بدن ماهی بیمار محسوب نمیشود که نگرانی از بابت آن وجود داشته باشد، پس مردم می توانند با خیال آسوده به مصرف ماهی ادامه دهند.
