به ناچار كسب وكارهاي مدرن بايد در برند كالاهاي خود از تبليغات استفاده ميكردند، پس هر كدام از عاملان بازاري تبليغات منحصر به فردي را براي رونق كسب وكار خود در نظر گرفتند كه تبليغات كلامي، تبليغات از طريق رسانههاي جمعي، بيلبوردها، تبليغات از طريق لباس ورزشكاران معروف و غيره از جمله آنهاست. يكي از مصاديق تبليغات مدرن كه بازاريان در چند سال اخير در شهرهاي بزرگ استفاده ميكنند تبليغات از نوع مدشدن (مدلينگ ) است كه در آن از ابزار انساني استفاده ميشود.
در روش تبليغات مدلينگ افراد جواني را با ظاهر فريبنده و روابط عمومي بالا استخدام ميكنند. در يك روش بازاريان با مد مورد خودشان كالاهايي با برند مخصوص را به افراد جوان تحميل ميكنند و در اين راه از رسانههاي جمعي به ويژه جرايد نيز براي تبليغات مدلينگ كمك ميگيرند. در روش ديگر افراد جوان را با استفاده از مدشدن به طور مستقيم در معرض ديد عامه مردم قرار ميدهند. به اين طريق كه از نسل جوان به خصوص دختران جوان با پوششي از برند مخصوص در ساعات معيني از روز در اماكن پر تردد و جلو پاساژها و مراكز خريد بزرگ و معروف استفاده ميكنند. اين مدل تبليغات معمولاً همراه با تبليغات كلامي است. خيلي از افراد جامعه به خصوص جوانان تحت تأثير تبليغات مدلينگ قرار ميگيرند و راغب به خريد كالاي تبليغي ميشوند. در اين شيوه مردم معمولاً تحت تاثير پوشش ظاهري افراد جوان با تيپ بدني منحصر به فرد قرار گرفته و كيفيت و پوشش سبك اصيل ايراني – اسلامي را ناديده ميگيرند. اين نوع تبليغات بيشتر ناشي از فرهنگ غرب است تا از اين طريق بتوانند فرهنگ وارداتي را بر فرهنگ اصيل ايراني – اسلامي غالب كنند و در درازمدت به اهدافشان برسند. در واقع به موازات اينكه غربيها فرهنگي را مانند خروس بيمحل در كشور به ما قبولاندهاند باعث به وجود آمدن معضلات اجتماعي ديگري در وراي اين تبليغات نيز شدهاند. بدين گونه كه برخي افراد سودجو تحت تاثير قيافه و شكل ظاهري افرد جوان قرار ميگيرند و به تدريج باب دوستي را باز ميكنند و اين دوستيها باعث بهوجود آمدن انواع بزهكاريها و روابط نامناسب كشانده شدن به سمت انواع مواد مخدر، پارتيهاي شبانه، دوستيهاي اجتماعي و غيره ميشود. اگر به صورت مسئله نگاه كنيم از نگاه خيلي از افراد جامعه و حتي خود افراد مدلينگ اين نوع تبليغات خيلي ساده به نظر ميرسد ولي عملاً با يك معضل اجتماعي و پديدهاي نوظهور مواجه ميشويم و همين خرده بزهكاريها منجر به آسيبهاي جبران ناپذير براي جامعه ميشود. جواناني كه ازطريق پوشش برندهاي خاص در خيابانها تبليغات مدلينگ را انجام ميدهند به نظر عامه مردم جلوهاي از مدلينگ را به زعم آنان نشان ميدهند ولي سودجويان در عمل منويات خود را به طور پنهاني قالب بر عامه مردم به خصوص جوانان ميكنند و در اين سوداگري به نياتشان كه سود هنگفت باشد دست پيدا ميكنند و جوانان نيز با دستمزد اندكي ممكن است خود را در دام بزهكاريهاي اجتماعي بيندازند.
نسل بعد از انقلاب در كشور ما الگوهايي مناسب و عيني براي شكل دهي به رفتار و عمل جوانان شدند مانند الگو شدن شهدا و ايثارگران و تا حدود زيادي از آنان در شكل دادن به هويت جوانان استفاده شد، اما در دو نسل بعد از انقلاب برخي جوانان به ارزشهاي زودگذر و غير منطقي روي آوردند، به عنوان نمونه در انتخاب نوع پوشش، طرز صحبت كردن و آرايش مدگرا شدند و مدگرايي مفرط در جامعه يك فاجعه به حساب ميآيد. در اين مسير جامعه فرهنگ مادي و معنوي خود را از دست ميدهد. كارشناسان معتقدند يك مد يك رفتار اجتماعي نوظهور است كه به صورت تغيير سليقههاي ناگهاني شكل ميگيرد و برخي كارشناسان علوم اجتماعي مدگرايي را پناه بردن به آرايش ظاهري تعبير كردهاند. در فراسوي اين مدل از مدگرايي و برحسب فرهنگي، زنان بيشتر به روابط و ظواهر اشخاص توجه ميكنند و حس زيبا دوستي و و زيبا پرستي در آنها در حد اعلاست و به همين علت است كه گرايش به مد و تقليد از طرز لباس پوشيدن در زنان زودتر به منصه ظهور ميرسد.
از جمله عواملي كهيك فرد جوان را ترغيب به مدگرايي ميكند ميتوان به عدم ارضاي نياز به محبت، مهرباني، امنيت و آرامش، نياز به احترام و قدرداني اشاره كرد. البته در مقابل هم نبايد از نقش وسايل ارتباط جمعي، تبليغات، افزايش درآمد خانوادهها و متنوع شدن نيازهاي امروزين جوامع غافل شد.
چه بايد كرد؟
مسئولان مربوط ميتوانند با برپايي نمايشگاههايي از صنايع دستي و دستاوردهاي سبك اصيل ايراني – اسلامي باعث جلوگيري از ورود و شيوع برندهاي غربي شوند.
رسانههاي جمعي نيز ميتوانند با طراحي و ارائه محصولات فرهنگي جوانان را تشويق به استفاده از پوشش هايي از نوع
ايراني - اسلامي كنند و فرهنگ ديرينه خودمان را اشاعه دهند. در اين راستا والدين، روانشناسان و مددكاران اجتماعي ميتوانند با ارائه الگوهاي مناسب و عيني جوانان و نوجوانان را در بحرانها ياري دهند و با ارائه برنامههاي برتر، هويتهاي اصيل جامعه را در جوان و نوجوانان زند ه نگه دارند.
كارشناسان و مشاوران اجتماعي بايد به نحوي مناسب اين پيام را به والدين ارائه دهند كه خرده بزهكاريهاي نوجوانان و جوانان در نهايت منجر به معضلات فراگير در جامعه خواهد شد.
