کاروانسرای حاج مهدی

کاروانسرای حاج مهدی در کرمان مربوط به دوره قاجار بوده و دربازارمیدان قلعه واقع شده است این اثر تاریخی در تاریخ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۸۶۱ درفهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

اگر چه این کاروانسرا قدمتی کمتر از کاروانسراهای چون هندوها وکیل و گنجعلیخان دارد اما از جهت معماری از جایگاه خاصی برخورداربوده و یادآور روزگاری است که برخی از زرتشتیان و اقلیت های مذهبی دیگر در بعضی از حجره های آن به تجارت مشغول بوده اند .

کاروانسرای حاج مهدی دارای 14حجره و دو در است که یکی در بازار میدان قلعه و دیگری در کوچه معروف به سینما تابان واقع شده است . وضعیت کنونی این کاروانسرا به گونه ای است که اگر مورد ترمیم و بازسازی قرار نگیرد دچار آسیب های جدی خواهد شد. درحال حاضر چند مورد کسب و کار و تعدادی انبار رونق بخش این کاروانسراهستند .این مکان تاریخی زیبا و دیدنی با قدمتی بیش از 180 سال متعلق به تاجری به نام بوده که در زمان حیات خود آن را شروع و توسط فرزند ارشد ایشان (عبد الغفار ) بنا بر وصیت پدر تکمیل گردیده است .

حاج مهدی تاجری نراقی اصل بوده که بین شهر های کاشان, نراق و همدان تجارت می کرده و این مجموعه را برای استراحت تجار و کاروانیان و عرضه کالاهای تجار ی و داد و ستد بین تجار نراق و دیگر شهرهای اطراف ساخته و وقف نموده است . بنا از مصالح خشت ، سنگ و آجر در دوطبقه ساخته شده که در طبقه اول تعدادی مغازه در یک فضای بسیار زیبا با معماری هشت ظلعی وجود دارد و حوض آبی در وسط این قسمت که به تاجر سرا معروف است تعبیه شده که چشم انداز زیبایی را به ساختمان بخشیده است . درب های گره کاری شده این مجموعه تاریخی که با چوب گردو ساخته شده است در هیچ یک از بناهای تاریخی شهر نراق دیده نمی شود و چشم هر بازدید کننده ای را ساعت ها به هنر به کار رفته در ساخت آن خیره می کند.

طبقه دوم نیز دارای اطاق های مجزا برای استراحت کاروانیان و تجار است .حاج مهدی نراقی در زمان حیات خود آب انبار و حسینه حاج مهدی و حمامی را در محله بالای شهر احداث و تمامی آنها را وقف نموده است .این موضوع دیانت و احترام مردم نراق به سنت حسنه وقف را نشان می دهد.