هنوز ساعاتي از پايان مذاكرات ايران و 1+5 در وين و درخواست جان كري براي همراهي كنگره تا پايان مذاكرات نگذشته، چندين نماينده كنگره امريكا طبل تحريمها را به صدا در آوردند.
به گزارش «جوان»، لحن همراه با ترديد جان كري در كنفرانس مطبوعاتي بعد از يك هفته مذاكره فشرده بين ايران و 1+5 نشان ميداد كه دولت اوباما خود را براي رويارويي با كنگره جمهوري خواه آماده ميكند. جان كري دوشنبه شب در پايان مذاكرات هستهاي با ايران گفت: «نيازمند حمايت كنگره هستيم». وي افزود: «من اميدوارم كنگره منطق دادن وقت بيشتر به ما براي مذاكره را درك كند.» با اين حال، نمايندگان كنگره امريكا كه بعد از انتخابات ميان دورهاي دوم نوامبر و پيروزي جمهوريخواهان، احساس قدرت بيشتري ميكنند، حتي يك روز هم فرصت را از كف ندادند و خواستار اين شدند كه دولت اوباما تحريم را هم چاشني مذاكرات كند.
سناتور جان مك كين، ليندسي گراهام و كلي ايوت سه چهره پيشرو جمهوري خواهان در كنگره در بيانيهاي مشترك گفتند كه اصرار ايران بر اينكه قابليت غنيسازي داشته باشد مشكل آفرين است و هشدار دادند كه يك توافق بد، منجر به مسابقه هستهاي در خاورميانه ميشود. اين سه نفر ميگويند: «ما معتقديم كه تمديد اخير گفت و گوها بايد با تحريمهاي رو به افزايش تحريمها و اين لزوم همراه باشد كه توافق نهايي بين ايران و امريكا براي تأييد به كنگره امريكا فرستاده شود.»
جان بوهر سخنگوي جمهوري خواه مجلس نمايندگان نيز در موضعگيري جداگانه گفت كه تمديد مذاكرات فقط اين زمينه را فراهم ميكند كه مصالحه بيشتري با ايران صورت گيرد. برخي جمهوري خواهان كنگره از تأكيد بر اينكه بايد فورا تحريمهاي بيشتري اعمال شود، خودداري كردند ولي همانها نيز خواستار اين شدند كه هرگونه توافقي به تأييد كنگره برسد. باب كروكر جمهوريخواه ارشد كميته روابط خارجي گفت كه كنگره بايد در توافق نقش داشته باشد. همچنين اد رويس تأكيد كرد: «از تمديد هفت ماهه مذاكرات ميتوان به اين نتيجه رسيد كه اين گفتوگوها به توافق نزديك نيست. متأسفانه، زمان به نفع تهران است تا به تحقيق و ساخت سانتريفيوژها ادامه دهد. دولت بايد به كنگره توضيح دهد كه اين تمديد مذاكرت چه توجيهي دارد.» جاش ارنست، سخنگوي كاخ سفيد روز دوشنبه اعمال تحريمهاي جديد عليه ايران در زمان تمديد مذاكرات را غير سازنده خواند.
همزمان، فيليپ هامورند، وزير امور خارجه انگليس نيز ديروز براي اداي توضيحات درباره رخدادهاي اتفاق افتاده در مذاكرات هستهاي ايران به پارلمان اين كشور رفت. همچنين شوراي اتحاديه اروپا در پي تمديد مذاكرات هستهاي بار ديگر به مدت هفت ماه تعليق تحريمهاي ايران را تمديد كرد. در بيانيه اين شورا آمده است: شورا بر اساس برنامه اقدام مشترك كه در نوامبر سال 2013 به توافق گروه 3+3 و ايران رسيد، تعليق تمهيدات محدود كننده را تا تاريخ 30 ژوئن سال 2015 (9 تير ماه 1394) تمديد كرده است. اين اقدام پيرو تصميم 3+3 و ايران براي تمديد اقدامات مقرر در برنامه اقدام مشترك تا آن تاريخ، صورت ميگيرد. همچنين گروه سوسياليستها و دموكراتهاي پارلمان اروپا در بيانيهاي از تمديد مذاكرات هستهاي بين ايران و گروه 1+5 استقبال كرد.
بيانيه مشترك با اشتونوزير امور خارجه و تيم مذاكره كننده هستهاي پس از هفت روز رايزنيهاي فشرده در وين ديروز راهي تهران شدند. گفته شده كه ظريف با تأخير به تهران آمده است. ظريف در اولين ساعات بامداد ديروز قبل از سفر به تهران، بيانيه مشتركي با اشتون صادر كرد كه در آن آمده است طرفين گفتهاند « اطمينان داريم كه مسير مطمئني براي نيل به يك راه حل جامع وجود دارد.»
در بيانيه دو طرف با تأكيد بر اينكه بر مبناي تعهد محكم تمام طرفها براي نيل به يك راهحل جامع دراز مدت مورد توافق، طي ماههاي گذشته، 10 دور مذاكره و جلسات متعددي برگزار شده، آمده است: « ايدههاي مختلفي مطرح شده است اما با توجه به ماهيت فني اين تلاشها و تصميماتي كه بايد اتخاذ شوند، براي بررسي و نهايي كردن آنها به نحو مقتضي نياز به كار بيشتري است.» آنها ميگويند: «ترجيح ما اين بود كه همين جا در وين راه حل جامع را نهايي كنيم. اما بر اساس پيشرفتهاي صورت گرفته و با توجه به ايدههاي جديدي كه نياز به بررسي بيشتر دارند، اطمينان داريم كه مسير مطمئني براي نيل به يك راه حل جامع وجود دارد. بنابراين، ما و وزراي خارجه كشورهاي 1+5، توافق كردهايم كه تلاشهاي ديپلماتيك خود را ادامه دهيم. تصميم گرفتهايم كه مفاد برنامه اقدام مشترك را تا نهم تير ماه سال 1394 تمديد كنيم تا امكان مذاكرات بيشتر فراهم شود.»
ظريف: ديگر منتظر آخرين لحظه نميمانيم وزير خارجه ايران همچنين در كنفرانس مطبوعاتي مشترك با بيان اينكه براي رسيدن به چارچوب توافق يا تفاهم سياسي حتماً چهار ماه وقت خوبي است افزود: هيئت ما از همين امروز آمادگي دارد مذاكره كند. ظريف گفت: ترجيح ما اين بود كه همين جا راهحل را نهايي كنيم اما با توجه به پيشرفتها و ايدههايي كه مطرح شده است، مطمئن هستيم كه راهحل جامع امكانپذير است. وي همچنين تأكيد كرد: اين بار، ديگر ديپلماتها منتظر آخرين لحظه نميمانند تا آخرين كارت خود را رو كنند و به سرعت مذاكرات جدي را آغاز خواهند كرد. به گزارش ايسنا، محمدجواد ظريف در جمع خبرنگاران گفت: مذاكرات كمك كرده راه دشواري را به پيش ببريم و اگر مذاكرات تمديد شد براي اين است كه يك فرصت كوتاه را براي توافق فراهم كنيم. تلاش داريم در نزديكترين زمان به تفاهم سياسي و بعد از آن به تدوين تفاهم برسيم. وزير امور خارجه گفت: اگر اراده سياسي باشد، ميتوان چند روزه به توافق رسيد.
ظريف گفت: تحريمها تنها به مردم بيگناه ضربه ميزند. براي ارزيابي اثر تحريمها كافي است به تعداد سانتريفيوژها نگاه كنيد، ما زماني 200 سانتريفيوژ داشتيم و امروز بيش از 20 هزار داريم. وزير خارجه كشورمان با اشاره به كساني كه تحريمها برايشان مهم است، اظهار داشت: آنها بايد بدانند كه تنها مذاكره است كه ميتواند اعتماد ايجاد كند. ما نميخواهيم تمام هفت ماه و هفت روز را صرف توافق كنيم. وي گفت: دستاورد ما اين است كه برنامه هستهاي ما به طور كامل ادامه دارد و اگر امروز در مذاكرات در اين باره صحبت ميشود درباره ميزان و اندازه غنيسازي است، نه اصل آن. ظريف ادامه داد: امروز تمام تلاشها براي نشان دادن اينكه برنامه ايران يك نگراني براي جهان بوده، ديگر رنگ باخته است. مردم ايران ميخواهند در چارچوب روابط متقابل با دنيا در تعامل باشند.
ظريف در پاسخ به خبرنگار نيويورك تايمز كه از وي پرسيد رهبري ايران در جريان تصميمات شما بوده و آيا ايدههاي جديدي در مذاكرات مطرح شده است، تصريح كرد: همه طرفها ايدههايي را مطرح كردهاند و تنها يك طرف نيست كه پيشنهاد آورده باشد، ما نيز طرحها و ايدههاي تازهاي آوردهايم. وي ادامه داد: در رابطه با ايدهها نميخواهيم گمانهزني شود. تيم ما انعطافپذيري و منطق زيادي نشان داده است. ما دستمان بسته نيست، البته همه طرفها به دنبال تأمين امنيت ملي خود هستند، اما انعطافپذيري به معني كوتاه آمدن از حقوق خود نيست، بلكه تلاش براي رسيدن به توافقي است كه طرفها منافع خود را به صورتي منطقي در آن ببينند كه آن يك توافق برد- برد است.
