توپ در زمين امريكاييها است. اگر توافق ميخواهند در مقابل تعهدات ايران بايد تعهدي جدي بدهند مانند لغو تحريمها و نه وعدههايي چون تعليق كه عملاً معلق كردن همه تعهدات و استفاده از ابزار تعليق براي اعمال فشار مضاعف بر ايران است. دهمين دور مذاكرات كه در آستانه اتمام زمان تمديد شده توافق ژنو در وين ميان هيئت ايراني و امريكايي در حال انجام است، نشان خواهد داد كه واشنگتن تا چه حد قدر فرصتي را كه ايران براي تعامل به دولت امريكا داده است، ميداند؛ تصميمي سخت كه اگر امريكا نگيرد بايد پيامدهاي سختي چون مسئوليت به شكست كشاندن مذاكرات را انتظار داشته باشد.
هتل كوبورگ وين از روز سهشنبه شاهد ملاقاتهاي دوجانبه، سهجانبه و چهارجانبه ميان ايران و نمايندگان گروه 1+5 بود، اما همچنان كه در طول اين سالها بزرگترين بهانهتراش برنامه هستهاي، واشنگتن بوده است، مهمترين ملاقات دوجانبه نيز ديدار معاونان وزراي خارجه ايران و امريكا است كه يكي از آنها بعدازظهر ديروز ساعت 14:30 به وقت محلي اتريش برگزار شد.
سيد عباس عراقچي نماينده ايران قبل از آنكه به ديدار وندي شرمن و همكارانش برود، در پاسخ به اين پرسش كه منظور رئيسجمهور از انعطافپذيري ايران در مذاكرات چه بود، گفت: «ما ايدهها و پيشنهادهاي زيادي را همواره ارائه كرديم كه اگر بخواهد رفع نگراني شود، اين ايدهها كفايت ميكند.»
قرار بود جان كري از عصر ديروز در وين باشد و احتمالاً ديدارهايش با ظريف را ديشب آغاز كند اما طبق گزارش خبرگزاري اتريش (آپا) سفر وزير خارجه امريكا به وين به تعويق افتاده است. به نوشته اين خبرگزاري، جان كري وزير خارجه امريكا ديروز در لندن ماند و امروز هم در پاريس با لوران فابيوس وزير خارجه فرانسه ديدار و حتي بنابر برخي شنيدهها با سعودالفيصل وزيرخارجه عربستان كه او هم در پاريس است، ديدار ميكند.
در حالي كه يكي از موارد مورد توافق طرفين در مذاكرات هستهاي محرمانه باقي ماندن محتواي مذاكرات است، اما به نظر ميرسد طرف امريكايي به اين مسئله چندان پايبند نيست و گزارشهاي مفصلي از روند مذاكرات به همپيمانان خود به ويژه اسرائيل و عربستان ارائه ميكند.
جان كري وزير خارجه امريكا پس از پايان مذاكرات مسقط در هفته گذشته در حالي كه براي شركت در نشست كشورهاي عضو اَپك راهي پكن بود تا به باراك اوباما بپيوندند و گزارش مذاكرات را به وي ارائه كند در مسير پرواز به پكن و قبل از ارائه گزارش به رئيسجمهوري اين كشور با بنيامين نتانياهو نخست وزير رژيم صهيونيستي تماس تلفني برقرار و گزارش كاملي از مذاكرات عمان به وي ارائه كرد. كري روز سه شنبه در لندن با وزراي خارجه انگليس، مصر و عمان ديدار و گفتوگو كرد
ديدار و رايزني با وزراي انگليس و فرانسه را كه نمايندگان آنها در مذاكرات هستهاي حاضر هستند ميتوان در راستاي پيشبرد مذاكرات هستهاي قلمداد كرد اما ديدار و ارائه گزارش به مقامات كشورهايي مثل عربستان و مصر قابل توجيه نيست و با تعهدات اين كشور براي محرمانه نگهداشتن محتواي مذاكرات نيز ناسازگار است.
اين در حالي است كه طرف ايراني در جهت محرمانه نگه داشتن مذاكرات از هيچ كوششي دريغ نكرده است و حتي نمايندگان مجلس ايران نيز كه بايد حداقل در روند كلي مذاكرات حساس هستهاي قرار بگيرند بارها اعلام كردهاند كه هيچ اطلاعي از روند مذاكرات ندارند. در حالي كه امريكا ميخواهد به متحدانش نشان دهد كه در مذاكرات با ايران به دنبال حفظ منافع آنهاست و در عين حال طوري وانمود كند كه آنچه نگراني از برنامه ايران خوانده ميشود امري است جهاني و در عين همين روند جهاني نياز به تصميمگيري طولاني دارد و عملا اين پيام را القا كند كه ايران بايد تنها از امريكا حل مسئله هستهاي را نداشته باشد اما كارشناسان معتقدند امريكا به عنوان شروعكننده بحرانسازي در اين مورد تصميمگير اصلي و مؤثراست و شكست مذاكرات به هيچ وجه به پارازيتهاي عربي-صهيونيستي يا داستانهايي از قبيل اينكه كنگره جمهوريخواهان در مقابل رئيسجمهور امريكا ايستاده است و اينكه مثلاً فرانسه در بحث امتياز دهي به ايران از امريكا سختگيرتر است، ربطي ندارد و در واقع پيشرفت مذاكرات همان طور كه وزير امور خارجه ايران گفته است «به اراده سياسي طرف مقابل بستگي دارد. » همين مفهوم را يك منبع ديپلماتيك روس به زبان ديگري در مصاحبه با خبرگزاري ريانووستي گفته است كه نتيجه مذاكرات ايران و 1+5 به توانايي دولت امريكا در رفع تحريمهاي ضدايراني بستگي دارد.
امريكا هم همين مسئوليت را حس كرده و به همين خاطر است كه سخنگوي وزارت خارجه امريكا همان روز اول مذاكرات در روز سه شنبه گفت كه در صورت حصول توافق هستهاي، واشنگتن در ابتدا تحريمهاي ايران را تنها تعليق ميكند تا احتمالا به زعم خودشان انتظار جهان را از امريكا كاسته باشد. با اين حال پالسهايي كه از طرف ايران فرستاده شده نشان ميدهد كه مسئول پرش از آخرين مانع مذاكرات امريكا است. يك منبع نزديك به هيئت ايراني در مذاكرات ايران و 1+5 در وين پايتخت اتريش روز چهارشنبه در مصاحبه با ريانووستي گفت امريكا به منظور دستيابي به يك موافقتنامه درباره برنامه هستهاي جمهوري اسلامي بايد در مورد تحريمهاي خود عليه تهران كوتاه بيايد و از اين تحريمها دست بكشد. وي افزود: اكنون تا حد زيادي همه چيز به سفر جان كري وزير امور خارجه امريكا به وين بستگي دارد. دستيابي به موافقتنامه به تصميمات امريكاييها در اين خصوص بستگي دارد كه آيا در رابطه با لغو تحريمها عليه ايران حاضر هستند كوتاه بيايند يا خير.
اين منبع تصريح كرد امريكاييها در حال حاضر بر كاهش تدريجي تحريمها عليه ايران تأكيد دارند اما ايران تأكيد دارد به محض امضاي موافقتنامه، همه تحريمها عليه اين كشور بايد لغو شود.
كري نگران فابيوس!روزنامه گاردين به نقل از ديپلماتها نوشت كه 95 درصد كار تمام شده است و اكنون منتظر تصميمات پايتختهاي ملي درباره ظرفيت غنيسازي ايران طي چند سال آينده و ترتيباتي كه تحريمهاي ايران برداشته شود هستند.
چندين نفر از كارشناسان برجسته كنترل تسليحات استدلال كردهاند كه موانع باقيمانده بيش از آنكه اصولي باشند، سياسي هستند. طبق اين گزارش، اختلافاتي بين گروه 1+5 كه در مذاكره با ايران هستند نيز وجود دارد و فرانسه در مقايسه با ديگر اعضاي اين شش كشور، به طور مداوم مخالف واگذاري امتيازات به ايران ميباشد. گاردين ادامه داد كه «جان كري» روز ۴ نوامبر به پاريس سفر كرد تا گفتوگوهايي را با «لوران فابيوس» وزير خارجه فرانسه صورت دهد و به دنبال اطمينان حاصل كردن از اين مطلب بود كه فابيوس در روزهاي پاياني مذاكرات مداخله آشكار نكند. در مراحل پاياني مذاكرات در خصوص توافق موقت ژنو در سال ۲۰۱۳، فابيوس عليه هرگونه واگذاري امتياز به ايران هشدار داد و گفت كه پاريس در يك «بازي احمقانه» وارد نميشود.
يك منبع فرانسوي آشنا به مذاكرات ميگويد، «براي فابيوس، رابطه با كشورهاي خليج فارس، عربستان سعودي و قطر، از نظر اقتصادي و اشتغال فرانسه در سالهاي آينده مهمتر از ايران است. »
روايت روسي- چيني سرگئي ريابكوف، معاون وزير خارجه روسيه روز سه شنبه در پايان اولين روز از مذاكرات هستهاي ايران و گروه موسوم به 1+5، گفت از زمان آخرين دور گفت وگوها كه در شهر مسقط عمان برگزار شد، هيچ پيشرفتي در مذاكرات صورت نگرفته است. نماينده ارشد روسيه در مذاكرات هستهاي با اين حال، گفت: «ما تا رسيدن به توافقي دائمي بر سر برنامه هستهاي ايران، تنها نيم گام فاصله داريم.» ريابكوف در اين رابطه نيز گفت مسكو اميدوار است كه اين دور از گفت وگوها دستكم پايهگذار مبنايي براي رسيدن به توافقي پايدار بر سر برنامه هستهاي ايران باشد. از سوي ديگر وزارت خارجه چين نسبت به اجماع نظر براي حل و فصل موضوع هستهاي ايران ابراز اميدواري كرد. هونگ لي سخنگوي وزارت خارجه چين گفت: ما براي تكميل سريع روند مذاكرات و توافق جامع خوشبين هستيم و اميدواريم كه همه طرفها تلاش خود را براي رسيدن به اجماع و حلوفصل تدريجي مسائل باقيمانده افزايش دهند. وي افزود: پكن نقش سازندهاي براي دستيابي به توافق جامع هستهاي ايفا خواهد كرد.
