در تاريخ بيست و سوم ماه ژوئيه يك نفتكش متعلق به يونان به نام يونايتد كالاوريتا (United Calavryta)به سواحل فلوريدا و خليج مكزيك وارد شد. چيزي كه كالاوريتا را از بقيه نفتكشها مجزا ميكرد اين بود كه محمولهاش متعلق به حكومت نيمه مستقل اقليم كردستان در شمال عراق بود. ميزان ذخاير نفتي اقليم كردستان عراق 45 ميليارد بشكه برآورد شده است. كردها معتقدند حق دارند نفت خود را توليد و در بازارهاي بينالمللي به فروش برسانند اما حكومت مركزي در بغداد با اين امر مخالف است.
زماني كه كالاوريتا به سواحل ايالات متحده رسيد دولت عراق به دادگاه فدرال هيوستن شكايت كرد و خواستار آن شد كه نفتكش اجازه نيابد محمولهاش را تخليه كند. عراق از امريكا خواست كه محموله نفتي را توقيف كند و هر كسي كه آن را خريداري كند را به عنوان خريدار يك محموله دزدي تحت تعقيب قضايي قرار دهد. يك قاضي در دادگاه هيوستن براي محموله قرار توقيف صادر كرد و از نيروي دريايي امريكا نيز خواست كه اگر كالاوريتا وارد آبهاي امريكا شده باشد، نفت آن را توقيف كند. چند روز بعد كه كردها نسبت به تصميم آن قاضي اعتراض كردند يك قاضي دادگاه منطقهاي به نام «گرَي ميلر» موضوع را پيچيدهتر كرد. در تاريخ 25 آگوست او به نفع كردها رأي داد و ادعا كرد او اين اختيار را ندارد كه مانع تخليه بار نفتكش در بندر امريكايي شود . در حالي كه وضعيت حقوقي نفتكش مشخص نشده بود و عراقيها هم بلافاصله به حكم ميلر اعتراض كرده بودند كالاوريتا در ساعت 5سپيده دم بيست و ششم آگوست ناپديد شد.
طبق قانون اساسي عراق، كردستان تنها ميتواند نفت خود را از طريق وزارت نفت عراق بفروشد. در عوض بغداد متعهد شده است يك سهم 17 درصدي از كل درآمد نفتي كشور را به كردها واگذار كند كه ماهانه چيزي حدود يكميليارد دلار ميشود. از چند ماه پيش كه عراق دستخوش آشوب شده اين ترتيبات نيز به هم خورده است. براساس اطلاعاتي كه به دست بلومبرگ رسيده است، بهرغم مخالفتهاي بغداد، كردها از ماه مي تاكنون بيش از 18 ميليون بشكه نفت را از بندر جيحان تركيه بارگيري كردهاند. اطلاعات موثقي وجود دارد كه بيش از 13 ميليون بشكه از آن مقدار تخليه شده است خواه اين كار در يك بندر صورت گرفته باشد يا محمولهها به نفتكشهاي ديگري {در دريا} منتقل شدهاند.
نفتكش 900 پايي كالاوريتا تبديل به مهمترين مهره شطرنجي شده است كه كردها در اختيار دارند؛ يك ميليون بشكه نفتخام در دروازههاي بزرگترين بازار جهان لنگر انداخته است. اگر كردها بتوانند به صورتي قانوني نفت خود را در داخل ايالات متحده امريكا بفروشند خواهند توانست آن را در جاهاي ديگر جهان بفروشند. به رغم اين كردها از قرار معلوم نميخواهند منتظر تصميم دادگاههاي امريكا باشند. نمونه كالاوريتا نشان ميدهد كه آنها راهي را براي فروش نفت شان يافتهاند؛ ناپديدش كن. از 25 نفتكش حامل نفت كردستان كه از ماه مي تركيه را ترك كردهاند 13 عدد از آنها ناپديد شدهاند درست همانطور كه كالاوريتا در تاريخ 26 آگوست محو شد. غالب اوقات اين اتفاق در همان درياي مديترانه روي ميدهد، جاهايي در خارج از سواحل مالت يا قبرس يا اسرائيل يا برخي اوقات چند مايل آن طرفتر از بندر جيحان. اگر چه اين شيوه فروش را نميتوان قاچاق نام نهاد اما به گفته چارلي پاپاويزاس (Charlie Papavizas) كه در دفتر وكالت وينستون و استراون
(Winston & Strawn) در واشنگتن كار ميكند؛ «وقتي كه يك نفتكش به آبهاي آزاد ميرود چند و چون معامله آن مشخص نيست. كاري كه كردها ميكنند حراج نفتشان است، در اين زمينه شكي وجود ندارد.»
كردها به جاي آنكه نفتشان را مستقيماً از بندري به بندر ديگر منتقل كنند و اطلاعات محمولههاي نفتيشان را ثبت كنند، فقط نفت را از نفتكشي به نفتكش ديگري در دريا منتقل ميكنند و اين كار را اغلب در شب انجام ميدهند و غالباً فرستنده راديويي نفتكش را خاموش ميكنند تا ماهوارهها نتوانند موقعيت آن را تشخيص دهند. وقتي فرستنده راديوي نفتكش دوباره روشن ميشود نفتكش معمولاً مايلها از محل اوليه خود دور شده است و قسمت بيشتري از آن روي آب قرار ميگيرد كه خود نشان ميدهد كه بارش سبكتر شده است. انتقال نفت از يك نفتكش به نفتكش ديگر خريدار نهايي محموله را نامعلوم و رهگيري آن را تقريباً غيرممكن ميسازد. شركت ليپرديتا ديك شركت مستقر در نيويورك دادهها و اطلاعات ثبت نفتي خود را به حدود 50 مشتري ميفروشد كه بيشتر آنها نفتكشها و شركتهاي مالي هستند. اما نفتكشهاي اسرارآميز كردها چالشي ويژه پديد آوردهاند.
در تاريخ دوم آگوست حدود 15 كيلومتر خارج از سواحل مالت نفتكشي به نام جنمار سترنگ(Genmar Strength) ناگهان سنگينتر شد كه نشان ميداد حدود 200 هزار بشكه نفت را بارگيري كرده است. در همان زمان و تقريباً در يك محل مشترك، يك كشتي به نام آگيسيلاوس(Agisilaos) همان مقدار نفت را تخليه كرده بود. محموله به عنوان نفت سنگين كه با نفت كردها سازگاري دارد، ثبت شده است. زين مدير شركت ليپرديا ميگويد 10 روز قبل در بندر عسقلان در اسرائيل در حالي كه فرستنده راديويي قطع بوده است بارگيري شده است. جنمار استرنگ به سمت غرب اقيانوس اطلس رهسپار شد. در تاريخ نوزدهم آگوست اين نفتكش حدود 200 هزار بشكه از محموله را به يك كارخانه آسفالتسازي در حومه فيلادلفيا تحويل داده بود. كارخانه زيرمجموعه كمپاني آكسون سپشياليتي پروداكتس
(Axeon Specialty Products) است كه يك شركت شيميايي و آسفالتسازي است و متعلق به شركت خصوصي سرمايهگذاري ليندسي گولدبرگ (Lindsay Goldberg) است. يك محموله نفت سنگين مشابه در ماه ژوئن به همان كارخانه وارد شده بود.
دولت اوباما تاكنون دولتها و پالايشگاههاي كشورهاي ديگر را تحت فشار قرار نداده است تا از كردستان نفت نخرند، اگر چه همانطور كه يك مقام امريكايي كه نخواست نامش فاش شود گفت ديپلماتهاي امريكايي هشدار دادهاند در صورت انجام چنين خريدهايي خطراتي قانوني(legal jeopardy) متوجه خريداران خواهد شد. كردها به سهم خود تلاش ميكنند ثابت كنند حداقل تقاضاهايي غيرقانوني براي نفتشان وجود دارد و اينكه خريداران قانوني در ايالات متحده وجود دارند اين خود در توضيح اين امر كمك ميكند كه چرا كالاوريتا و محموله يك ميليون بشكهاياش سر از خليج مكزيك در فاصله چند دقيقهاي از سواحل امريكا درآورده است.
سه روز بعد از آنكه كالاوريتا ناپديد شد، دوباره پديدار شد و محمولهاش هم ظاهراً دست نخورده باقي مانده بود و تقريباً درهمان محل قبلي در خليج لنگر انداخته بود. مولي هيسلوپ(Molly Hislop)كه مدير ارتباطات جنسكيپ است، ميگويد: «آن سه روز فرصت خوبي براي انتقال نفت كالاوريتا بود، اما ما نميتوانيم اين را ثابت كنيم.»
كردها دوستان زيادي در واشنگتن دارند. كمتر از يك مايل از شمال كاخ سفيد، يك خانه كوچك سه طبقهاي وجود دارد كه دو پرچم بر سر در آن آويزان است. پرچم قرمز، سفيد و سبز كردستان و پرچم قرمز، سفيد و سياه عراق. اين ساختمان دفتر نمايندگي حكومت اقليم در امريكاست. اين دفتر به عنوان سفارتخانه دو فاكتوري كردستان در ايالات متحده امريكا عمل ميكند.
زيباري در حالي كه در طبقه دوم دفتر نشسته است ميگويد خريداران مرتباً زنگ ميزنند و در مورد فروش نفت خام كردستان از ما سؤال ميپرسند. او ميگويد: «نفت ما مشتري زياد دارد. ميخواهيد باور كنيد يا نه، بعد از مطرح شدن قضيه كالاوريتا اين تماسهاي تلفني بيشتر هم شدهاند.» قيمت جهاني نفت از زماني كه آن محموله در تركيه بارگيري شد حدود 25 درصد پايين آمده است يعني از ارزش آن محموله حدود 25 ميليون دلار كاسته شده است. برخي از تحليلگران مسائل كردها ميگويند آنها در تلاش براي فروش نفتشان دست به قمار بزرگي زدهاند.
منبع: كرد پرس به نقل از بلومبرگ بزينس ويك
