سیستان و بلوچستان به دلیل قرار گرفتن در موقعیت راهبردی و ترانزیتی از اهمیت فراوانی برخوردار است به ویژه بندر چابهار که تنها بندر اقیانوسی ایران و آسانترین و بهترین راه دسترسی کشورهای آسیای میانه به آبهای آزاد است. این استان بیشتر آب و هوای گرم و خشک دارد اما در عین حال از تنوع آب و هوایی و اقلیمی ویژهای برخوردار است و مناطق کوهستانی، جنگلی و باتلاقی نیز در این استان پهناور به چشم میخورد. سیستان و بلوچستان دارای اماکن تاریخی و گردشی بسیاریست که از آن جمله می توان به قلعه دوست محمد خان ، قلعه چهل دختر ، قلعه دزک (بلقیس) ، مسجد دزک سراوان ، موزه تاس و کپل دزک (موزه آب) سراوان ، موزه زنده سفال کلپورگان سراوان ، موزه محلی سراوان ، موزه محلی چابهار ، گل فشان تنگ ، باغ سرو سرجو و... اشاره کرد که در میان آنها شهر سوخته یکی از اماکن ویژه استان به شمار می آید که طی روزهای اخیر نیز در فهرست جهانی ثبت شد.
***
با اینکه بر روی کاغذ باید سیستان و بلوچستتان را یکی از بزرگترین استان ها که اماکن تاریخی و مذهبی و گردشگری بسیاری را در دل خود جای داده بدانیم، اما در عمل چنین نیست و بی توجهی ها باعث شده تا بخش عظیمی از دیدنی های این استان برای علاقمندان ناشناخته بماند.
چندی پیش استاندار سیستان و بلوچستان چند پیشنهاد و درخواست برای توسعه این استان در زمینه گردشگری به معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی ارائه کرده و خواستار آن شد که سند گردشگری سیستان و بلوچستان منطبق با شرایط امروز بازنگری شده و مبنای نگاه مسئولان قرار بگیرد.علی اوسط هاشمی با اشاره به اینکه محوطههایی مانند قلعه بمپور، سنگنگاره سراوان و کوه خواجه در این استان وجود دارند که هر کدام ظرفیتی برای ثبت شدن در فهرست آثار جهانی دارند که نیازمند توجه مسئولان است، گفت: شهرسوخته ثبت فهرست جهانی شد اما نیازمند برنامهریزی است تا کاووشها را آغاز کرده و جایگاه آن را ارتقا دهیم، این منطقه حرفهای زیادی برای گفتن به دنیا دارد.
*کاوش در دل تاریخ
چند روز بعد از پیشنهاددات استاندار به معاون رییس جمهور جشن جهانی شدن شهرسوخته در زابل برگزار شد. شهری که حرف های زیادی برای گفتن دارد و می توان با کاوش در آن به بخشی از ناشناخته های گذشته دست یافت.
وقتی تاریخ را به گذشته ورق می زنیم و به روزگاری می رسیم که مردمش برای آیندگان نوشته هایشان را روی سنگ ها حک می کردند، به سنگ نوشتهها و لوحهایی می رسیم که همه گواه بر این است که خواست ایرانیان از همان گذشته این است که انسان در موضوع انسانیت خود مورد تکریم قرار گیرد و فضا برای نقش آفرینی او به زیبایی فراهم شود. ایران پرچمدار این میراث فرهنگی بوده و ایرانیان در زمره انسانهایی هستند که در مدنیت نقش داشتهاند و در مسیر مدار انسانی و قانونمداری حرکت میکنند. یافتههای شهرسوخته نشان از روحیه نرم این مردمان است، امروز جهان با خشونت مواجه است و این خشونتها را زمانی میتوانیم از میان ببریم که بازگشت به خوی نرم انسانی باشد.در آن مراسم استاندار سیستان و بلوچستان از مسئولان میراث فرهنگی کشور خواست تا نگاه ویژهای به این استان داشته باشند و این نگاه را بر جهانیان آشکار سازند تا بدانند ایرانیان خواستار مسالمت و منادی گفتمان تمدنها هستند.
هاشمی با بیان اینکه باید شناسنامه جهانی شده سیستان و بلوچستان را به همگان معرفی کنیم، افزود: باید بر روحیه نرم انسانی اسرار کنیم تا خشم و خشونت را از جهان بزداییم.
*شهری بدون خشونت
سیستان و بلوچستان آمیخته با دو تمدن کهن و پیشین است، تمدنی از نوع کوه خواجه و تمدنی از نوع شهرسوخته و تمدنهایی که حدود 5 هزار سال قبل به وجود آمده است. گفته میشود در بین آثار کشف شده از شهرسوخته یک شمشیر یا آلت قتاله و خشم پیدا نشده است که نشان از این دارد که مردان این سرزمین زندگی مسالمتآمیزی داشتهاند و هرچه بوده علم و فرهنگ بوده است.مراسم جشن جهانی شدن شهرسوخته مهمانان زیادی داشت. از جمله مسعود سلطانیفر رئیس سازمان میراث فرهنگی، نمایندگان مردم سیستان در مجلس شورای اسلامی و جمعی از میهمانان داخلی و خارجی. البته نماینده ولیفقیه در سیستان و بلوچستان نیز جزو مدعوین این مراسم بود.
آیتالله عباسعلی سلیمانی با اشاره به اینکه وقتی برای بشریت ثابت شود که ایران چه نقشی در تمدن داشته قطعا یاوهگویان نمیتوانند نقش ایران را نادیده بگیرند، گفت: آثار تاریخی شهرسوخته امروز در موزههای بخشی از کشورهای غارتگر به نمایش گذاشته شده است.نماینده ولیفقیه در سیستان و بلوچستان افزود: ایران موزه بزرگ آثار تاریخی و هنری است که شهرسوخته یک نمونه از آن است و سیستان و بلوچستان مملو از این آثار گرانبها است و باید به این ملت برای ثبت جهانی شهرسوخته تبریک گفت.
به هر حال برای شکوفایی سیستان و بلوچستان باید آن را برجسته کرد و به این منطقه از کشور نقش ملی داد تا بتواند در عرصه ملی ایفای نقش کند و البته این نقش آغازش باید با رویکرد فرهنگی و اجتماعی باشد.
