يك اختلاف كليدي در فاصله يك ماه مانده به مهلت مذاكرات ايران و 1+5 در حال برجسته شدن است. ايران تأكيد دارد هرگونه توافقي مستلزم لغو كامل تحريمهاست، ولي طي 36 ساعت گذشته چهار مقام امريكايي در موضعگيريهاي جداگانه ولي مشترك، تأكيد كردهاند كه در گام اول بعد از توافق احتمالي، تحريمها فقط تعليق خواهند شد نه لغو. جان كري وزير امور خارجه امريكا ديروز گفت كه رئيسجمهور امريكا در گام اول فقط ميتواند تحريمها را تعليق كند.
به گزارش «جوان»به نقل از آسوشيتدپرس، جان كري وزير امور خارجه امريكا روز گذشته در ملاقات با وزير خارجه آلمان در برلين، گفت كه كنگره امريكا نقش مهمي در مذاكرات هستهاي با ايران دارد. سخنان كري واكنش به بحثهايي است كه طي روزهاي اخير درباره قصد دولت اوباما براي دور زدن كنگره امريكا در توافق هستهاي با ايران مطرح شده است. كري گزارشهاي منتشر شده درباره تلاش دولت اوباما براي كنار زدن كنگره را رد كرد و گفت كه او و باراك اوباما هر دو معتقدند كه «كنگره نقشي بسيار مهم در اين [توافق هستهاي] دارد و در اين مورد نقش آفريني خواهد كرد.» نكته قابل توجهي كه كري در سخنان خود برجسته كرد و ظاهراً يكي از نقاط كليدي مورد اختلاف ايران و امريكا در مذاكرات اخير وين بوده، تأكيد كري بر تعليق و نه لغو تحريمها است. كري گفت: « در وهله اول، ما به دنبال تعليق تحريمها خواهيم بود كه رئيسجمهور هم ميتواند انجام بدهد، زيرا اين كار راهي ضروري براي تداوم خود مذاكرات است.» كري دليل تعليق تحريمها را اين طور بيان كرده كه كاخ سفيد«به هيچ وجه كنگره را از اين روند خارج نميكند.» كري گفته كه او به طور منظم با اعضاي كنگره بر سر موضوع هستهاي ايران در گفت وگو بوده و هست و ابراز اميدواري و نه خوشبيني كرد كه شكاف موجود در مذاكرات هستهاي با ايران از بين برود. پيش از كري، روز سه شنبه جاش ارنست، سخنگوي مطبوعاتي كاخ سفيد هم همين موضع امريكا را با شرح و تفصيل بيشتري بيان كرد. ارنست گفت: «اگر نوعي توافق با ايران به دست بيايد، اجراي آن زمان ميبرد. ما ميخواهيم مطمئن شويم كه ايرانيها گامهايي قابل راستي آزمايي را كه در چارچوب توافق گستردهتر به اجراي آن متعهد ميشوند، بر خواهند داشت.» ارنست گفت: « اين، به معناي آن است كه امريكا در وهله اول به دنبال تعليق تحريمها خواهد بود و سپس اگر ايران براي اجراي تعهداتش تا پايان توافق مصمم باشد، ما به دنبال برداشتن يا پايان دادن به تحريمها خواهيم بود.» او دليل اصرارواشنگتن بر تعليق تحريمها به جاي لغو آنها را اين طور توضيح ميدهد: «واقعاً يك دليل عمومي براي اين موضوع وجود دارد مبني بر اينكه اگر مشخص شود ايران تا آخر كار به تعهدش پايبند نماند، ما در وضعيتي قرار ميگيريم كه نميتوانيم فورا تحريمها را به اجرا بگذاريم.» سخنگوي مطبوعاتي كاخ سفيد ادعا كرده كه اين منطق را ايران هم قبول دارد ولي گفته كه اين جزو بحثهايي است كه «همچنان موضوع مذاكره است.» به گفته ارنست، امريكا و شركاي بينالمللياش با نگهداشتن فشار اقتصادي بر ايران، قادر خواهند بود ايران را پشت ميز مذاكره نگه دارند. سه شنبه شب، وندي شرمن سرپرست تيم امريكايي مذاكره كننده با ايران با جملاتي متفاوت، همين مواضع را تكرار كرد. معاون وزير امور خارجه امريكا گفته كه ايران براي اطمينان دادن درباره ماهيت صلحآميز برنامه هستهاياش بايد تصميمات سختي بگيرد و تأكيد كرده: « اگر آنها چنين كاري انجام دهند انزوايشان پايان خواهد يافت. تحريمها تعليق و سپس لغو خواهد شد و ما جهاني آرامتر و با ثباتتر خواهيم داشت.» همچنين سخنگوي فارسيزبان وزارت خارجه امريكا در گفتوگويي با صداي امريكا گفت: «علناً گفتيم قصد ما اين است كه تحريمها تعليق شده و بعد در صورت اطمينان كافي لغو خواهند شد، يكي از موضوعات مهم، زمانبندي رفع تحريمهاست.» وي گفته است: «منطقي است كه ابتدا تحريمها تعليق شود، چراكه اگر خداي نكرده ايران به تعهداتش پايبند نباشد، ما بايد معماري تحريمها را دوباره برقرار كنيم.»
تكذيب افخم
مذاكرات هيئتهاي كارشناسي ايران و 1+5 براي بحث و گفتوگو درباره موضوعات اختلافي از ديروز در وين در حالي شروع شد كه هنوز معلوم نيست آيا تهران حاضر است به جاي لغو تحريم ها، با تعليق تحريم نيز با طرف غربي كنار بيايد يا نه؟ روز سه شنبه ديپلماتهاي اروپايي در گفت و گو با رويترز گفتند كه ايران در مذاكرات وين، طرح جديدي براي توافق با طرف غربي ارائه كرده و گفته كه حاضر است توافقي را بپذيرد كه در آن تحريمهاي بعد از سال 2012 لغو شده باشد. منظور از تحريمهاي بعد از سال 2012، تحريمهاي امريكا و اتحاديه اروپا عليه بخش بانكي و انرژي ايران است. ديپلماتها به رويترز گفتهاند كه طرف غربي حتي پيشنهاد لغو تحريمهاي ايران را هم قبول نكرده است. با وجود گزارش رويترز، مرضيه افخم، سخنگوي وزارت خارجه ايران ديروز اين گزارش رويترز را رد كرد و گفت ايران كماكان خواستار «رفع يكباره تمامي تحريمها است.» مرضيه افخم، خبر منتشر شده رويترز به نقل از مقامات ايراني را مبني بر اينكه ايران خواهان لغو تدريجي تحريمها يا رفع تحريمها تنها در بعضي حوزههاي خاص شده است تكذيب و اعلام كرد: « اين مطلب به هيچ وجه درست نيست.» وي افزود: اينگونه خبرسازيها تلاش براي بر هم زدن فضاي كنوني براي استفاده از فرصت زماني باقيمانده با هدف رسيدن به توافق است.» سخنگوي وزارت خارجه همچنين گفته كه تمديد مذاكرات در دستور كار نيست. پيش از اين «سيدعباس عراقچي» نفر دوم تيم مذاكرهكننده در روز 24 تيرماه 93 در گفت و گو با خبرگزاري كيودو گفته بود: « تهران هر طرحي براي تعليق جزيي تحريمها به عنوان گام اوليه پيش از لغو كامل آنها را رد ميكند چراكه تحريمها بايد يكباره و تمام و كمال لغو شود.» همچنين كريم قدوسي، عضو كميسيون سياست خارجي و امنيت ملي مجلس اخيراً از قول عباس عراقچي نقل كرده كه در مورد رفع كامل تحريمها و حجم غنيسازي هنوز اختلافات ايران و امريكا باقي است. قدوسي با اشاره به ديدار عراقچي با نمايندگان كميسيون امنيت ملي مجلس، گفته كه نمايندگان در جلسه كميسيون تأكيد كردند بايد همه تحريمها يكجا لغو شود: «نمايندگان معتقد بودند اگر قرار باشد تنها بخشي از تحريمهاي بانكي و اقتصادي برطرف شود و افراد، شركتها، قطعات و مسائل مربوط به انتقال تكنولوژي هستهاي تحريم باشد، فايدهاي ندارد.»
عربستان: بايد به كنگره فشار بياوريم
پايگاه خبري ورلد نت ديلي فاش كرد كه نهادهاي اطلاعاتي عربستان در گزارشي كه اين هفته به اعضاي شوراي همكاريهاي خليج فارس ارائه كردهاند، به آنها توصيه كردهاند با استفاده از اهرمهاي خود به واشنگتن فشار آورند تا توان هستهاي ايران به كلي برچيده شود. به گزارش فارس، پايگاه خبري «ورلد نت ديلي» روز چهارشنبه مدعي شده است كه نهادهاي اطلاعاتي عربستان سعودي در گزارشي با موضوع مذاكرات هستهاي با ايران، عنوان كردهاند كه گروه موسوم به 1+5 قصد دارد «به هر قيمت ممكن» با ايران به توافق برسد. گزارش استخبارات عربستان با اشاره به پذيرش غنيسازي بومي ايران از سوي گروه موسوم به 1+5، مدعي شده است كه با وجود ترسيم خطوط قرمز از سوي كشورهاي غربي، توافق نهايي به ايران اين امكان را ميدهد تا آنقدر ذخاير اورانيوم داشته باشد كه در صورتي كه تصميمي براي ساخت بمب اتم بگيرد، ميتواند ظرف چند ماه آن را عملي كند. به گفته منابعي در شورا، اين گزارش كه در آستانه انتخابات مياندورهاي كنگره امريكا منتشر شده، به اعضاي شوراي همكاري توصيه كرده است كه از اهرمهاي خود براي فشار آوردن به كنگره استفاده كنند تا قانونگذاران امريكايي توافقي را كه اجازه باقي ماندن هرگونه تأسيسات هستهاي حتي براي اهداف صلحآميز به ايران ميدهد، نپذيرند.
