هفته گذشته يك جوان به همين صورت و در حالي كه با كلام نرم نماينده حقوقي يك مؤسسه مالي و اعتباري براي تسويه دعوت شده بود ناخواسته خود را در كلانتري به عنوان يك متهم يافت.
جوان كه هنوز شوكه است و اتفاق هفته پيش را باور ندارد در توضيح اين ماجرا ميگويد: هفته گذشته از مؤسسه مالي و اعتباري... با من تماس گرفتند و در جريان اقساط معوق و بدهي خود به اين مؤسسه قرار گرفتم و از من درخواست شد تا براي پرداخت اقساط معوق يا تعيين تكليف بدهي خود به اين مؤسسه مراجعه كنم.
وي ميگويد: نماينده حقوقي اين مؤسسه با گفتن جملاتي مانند اينكه ما در مورد شما تحقيق كرديم شما آدم خوبي هستيد يا اينكه ما با شما كنار ميآييم هرچقدرش را داريد پرداخت كنيد مابقي را چك بدهيد و... از من خواست تا به دايره حقوقي اين مؤسسه مراجعه كنم كه من نيز بعد از مراجعه به دايره حقوقي بلافاصله سراغ فردي را گرفتم كه با او تلفني صحبت كرده بودم و وقتي خودم را معرفي كردم مأمور كلانتري در دايره حقوقي برگه حكم جلب مرا نشان داد و تازه متوجه شدم مؤسسه چه خوابي براي من ديده و اين درحالي است كه من براي تعيين تكليف بدهي خود به اين مؤسسه مراجعه و حتي مقداري از بدهي را نيز پرداخت كردم.
وي ميافزايد: شيوه احضار مؤسسه كاملاً فريبكارانه بود و من كه بر اساس حسن نيت و با هدف پرداخت بدهي به مؤسسه مراجعه كرده بودم طولي نكشيد كه به عنوان متهم در كلانتري حاضر شدم و بعد از آن نيز به مجتمع اجراي احكام اعزام شدم و در آنجا در حضور قاضي از ترس اينكه به زندان نيفتم در تماس با يكي از آشنايان تمام مبلغ بدهي را به نماينده حقوقي مؤسسه پرداخت كردم كه اين بدهي علاوه بر اصل وام و كارمزد شامل جريمه تأخير و نيز 6 درصد جريمه ديركرد بود كه بسيار بيشتر از مبلغ وامي بود كه دريافت كرده بودم.
وي كه به شدت از اين نوع رفتار مؤسسات مالي و اعتباري گلايهمند است، ادامه ميدهد: در هيچ كجاي دنيا رسم نيست كه با يك فرد بدهكار اينگونه رفتار كنند و با توسل به دروغ و نيرنگ وي را براي پرداخت بدهي دعوت كرده و بلافاصله و قبل از اينكه فرد فرصتي براي دفاع از خود داشته باشد به عنوان يك متهم به كلانتري منتقل كنند و به او دستبند و پابند بزنند و وي را تحتالحفظ به مجتمع اجراي احكام بفرستند و اگر بدهي خود را پرداخت نكند يا موفق به جلب رضايت مؤسسه نشود بايد شب را در زندان و در كنار متهمين و مجرمين خطرناك بگذراند.
وي خاطرنشان ميكند: به لطف خدا و با مساعدت يكي از همكارانم توانستم قبل از اينكه كار به زندان و بازداشت بكشد كل مبلغ بدهي مؤسسه را پرداخت كنم اما واقعيت اين است كه همان روز شاهد بازداشت و زنداني شدن افرادي بودم كه به خاطر مبالغ اندكي مانند يك ميليون تومان، دو ميليون تومان و... كه به مؤسسه بدهكار بودند راهي بازداشتگاه شدند.
گلايه اين جوان در حالي است كه پيشتر از اين نيز درباره نوع رفتار برخي از مؤسسات مالي و اعتباري در احضار افرادي كه اقساط معوق دارند شنيده بودم.
ضمن اينكه با گشت و گذاري كوتاه در مجتمع اجراي احكام به خوبي ميتوان متوجه شد كه صدها پرونده با مبالغ اندك روي هم انباشته شده و قاضي بايد براي آنها حكم صادر كند.
حجم پروندههاي متعلق به بانكها و مؤسسات مالي و اعتباري در مجتمع اجراي احكام در شهرهاي مختلف آن با مبالغ اندك نشاندهنده و بيانگر اين موضوع است كه شيوه وصول طلب و اقساط معوق بانكها و مؤسسات مالي و اعتباري شيوهاي نادرست است كه چندان موفق به نظر نميرسد و راه بسياري از اين پروندهها به رغم تأكيد مسئولان بر كاهش جمعيت كيفري به بازداشت و زندان ختم ميشود.
وقتي متهم شاكي ميشود!
يك مرد 45 ساله نيز كه ماه گذشته بدهي خود را به يكي از مؤسسات مالي و اعتباري پرداخت كرده است و حالا به دنبال شكايت از اين مؤسسه به اتهام عدم رعايت كرامت انساني است، در اين باره ميگويد: من كارمند يكي از ادارات دولتي هستم كه سابقه 20 سال خدمت را در پرونده خود دارم و پنج سال پيش يك وام 10 ميليون توماني از مؤسسه مالي و اعتباري. . . دريافت كردم كه متأسفانه بنا به دلايلي بعد از اينكه چند قسط آن را پرداخت كردم در پرداخت بقيه اقساط دچار مشكل شدم با اين حال هر موقع كه پولي به دستم ميرسيد بلافاصله به حساب مؤسسه ميريختم تا اينكه ماه گذشته در تماس تلفني از سوي مؤسسه از من درخواست شد تا براي تعيين تكليف پرونده تسهيلات خود به دايره حقوقي مؤسسه مراجعه كنم.
وي ميافزايد: كارمند دايره حقوقي مؤسسه از من خواست تا براي تعيين تكليف پرونده به اين مؤسسه مراجعه كنم و حتي به من گفت شما مبلغي از بدهي خود را پرداخت كنيد و مابقي را چك بدهيد من هم قول ميدهم مؤسسه جريمه ديركرد را از شما نگيرد. فقط شما بياييد مؤسسه تا هرچه زودتر پرونده تسهيلات شما تعيين تكليف شود.
وي ميافزايد: من نيز كه تحت تأثير رفتار مؤدبانه كارمند دايره حقوقي مؤسسه قرار گرفته بودم با در دست داشتن مقداري پول نقد و نيز دسته چك خود به مؤسسه مراجعه و بعد از اينكه مقداري از بدهي خود را پرداخت كردم از روي خوشخيالي خواستم مابقي بدهي خود را از طريق چك پرداخت كنم كه به يكباره دستبند سرد و آهني را روي دستان خود احساس كردم.
وي ميگويد: من كه از اين نوع رفتار مؤسسه شوكه شده بودم شروع كردم به اعتراض و داد و بيداد و چند دقيقه بعد مانند كسي كه مرتكب يك جنايت بزرگ شده دستبد بر دست و پابند برپا راهي مجتمع اجراي احكام شدم. وي خاطر نشان ميكند: حالا بعد از گذشت يك ماه از آن موضوع و در حالي كه از نظر روحي و رواني دچار شوك بزرگي شدم و ناراحتيها و مشكلات فراواني براي من و خانوادهام پيش آمده است راهي دادگاه شدم تا با مشورت يكي از كارشناسان حقوقي از اين مؤسسه به اتهام هتك كرامت انساني شكايت كنم.
پول نزول براي پرداخت بدهي
گلايه اين مرد در حالي است كه معاون اجرايي يكي از مؤسسات مالي و اعتباري در يكي از استانهاي كشور نيز با انتقاد از اينگونه رفتارها از سوي مؤسسات مالي و اعتباري ميگويد: واقعيت اين است كه ما نيز از اين وضعيت راضي نيستيم و حتي اين شيوه احضار و جلب افراد را صحيح نميدانم و به همين خاطر به مديران مؤسسه تذكرات لازم را دادهام اما اين تصميمي است كه هيئت مديره گرفته و بايد اجرا شود.
بهادري با بيان اينكه شخصاً با هيچ فردي به اين صورت تماس نميگيرم و حاضر نيستم به خاطر دنياي اعضاي هيئت مديره مؤسسه آخرت خود را خراب كنم ميافزايد: اينكه دايره حقوقي يك مؤسسه مالي و اعتباري بعد از اينكه حكم جلب فرد صادر شد وي را به مؤسسه كشانده و از مأمور كلانتري بخواهد كه او را دستگير كند يك كار غير اخلاقي و دور از شأن است و به نظر ميرسد بايد شيوه ديگري براي دريافت اقساط معوق افراد در نظر گرفته شود.
وي ميگويد: فردي را داشتهايم كه بعد از اينكه به مؤسسه احضار و سپس جلب شده است از ترس اينكه به زندان نيفتد فرصت 48 ساعتهاي از مؤسسه گرفته و در اين مدت به سراغ فرد نزول خواري رفته و پول ربا از وي دريافت و به مؤسسه به عنوان بدهي خود پرداخت كرده است.
اين كارشناس حقوقي ميافزايد: باور كنيد آن روز بدترين روز زندگي من بود چراكه وقتي شنيدم فرد براي پرداخت اقساط بدهي خود پول نزول كرده است دچار ترديد شدم كه حقوقي كه من از مؤسسه دريافت ميكنم مشكل شرعي دارد!
وي در ادامه ميافزايد: وقتي كارمند ما با فرد بدهكار تماس ميگيرد و از او ميخواهد تا براي پرداخت بدهي و تعيين تكليف به مؤسسه بيايد و سپس با هماهنگي كلانتري محل او را دستگير ميكنند اين كار غير اخلاقي است و بايد به او فرصت اوليه داد تا بدهي خود را پرداخت كند.
كار غيراخلاقي مؤسسات مالي
يك قاضي اجراي احكام نيز در اين خصوص با انتقاد از شيوه وصول مطالبات برخي از مؤسسات مالي و اعتباري با اشاره به اينكه فرد بعد از تماس تلفني از سوي مؤسسه و بيخبر از همه جا به نيت و با هدف پرداخت بدهي به مؤسسه مراجعه ميكند و در آنجا بازداشت ميشود، ميگويد: اين كار مؤسسات مالي و اعتباري غير اخلاقي است و بايد به اين شيوه پايان دهند.
وي ميافزايد: البته از نظر قانوني حق با بانك و مؤسسه مالي و اعتباري است چراكه فرد در پرداخت بدهي خود كوتاهي كرده و بانك يا مؤسسه نيز حكم جلب وي را دارند اما اينكه كارمند يك مؤسسه پشت تلفن فرد را فريب دهد و از او بخواهد تا براي پرداخت بدهي خود به مؤسسه بيايد و سپس او را در آنجا دستگير كنند دور از اخلاق است و مؤسسات مالي و اعتباري نبايد چنين روشهايي را براي وصول مطالبات خود در نظر بگيرند.
اين قاضي اجراي احكام در ادامه ميافزايد: كرامت انساني افراد بايد حفظ شود و هيچ كس حق ندارد براي وصول مطالبات خود به دروغ و فريب متوسل شود از اين رو روشي كه برخي از بانكها و مؤسسات مالي و اعتباري براي وصول مطالبات خود در نظر ميگيرند روش درستي نيست و بهترين تعريفي كه ميشود از كار اين مؤسسات كرد اين است كه اين كار غير اخلاقي است.
اظهارات اين قاضي اجراي احكام نيز بيانگر اين است كه مؤسسات مالي و اعتباري بايد شيوه وصول مطالبات خود را تغيير دهند و با آبروي افراد به راحتي بازي نكنند. چراكه در دين مبين اسلام نيز سفارشهاي زيادي براي وصول طلب به شيوه آبرومندانه شده است.
طبق آيه 280 سوره بقره خداوند در قرآن كريم ميفرمايد:«و اگر [بدهكار] تنگدست باشد، پس تا [هنگام] گشايش، مهلتى [به او دهيد] و [اگر به راستى قدرت پرداخت ندارد، ] بخشيدن آن براى شما بهتر است ـ اگر بدانيد».
شايد توجه به همين آيه قرآن كافي باشد تا بانكها و مؤسسات مالي و اعتباري درشيوه دريافت مطالبات و اقساط معوق مشتريان چارهاي ديگر بينديشند. چارهاي كه آبروي فرد و كرامت انساني وي را خدشهدار نكند.
