سال 85 عملیات احداث مسیر راه آهن تهران- همدان- سنندج به طول 420کیلومتر کلید خورد. قرار بود با ساخت 11 ایستگاه در مسیر تهران به همدان و 7 ایستگاه بین همدان تا سنندج کریدور شرقی- غربی کشور برقرار و امکان حمل و ترانزیت بار و مسافر در این محور فراهم شود. اتصال این خط آهن به مسیر سمنگان- کرمانشاه تا مرز خسروی و کشورهای همسایه هم از اهداف احداث این راه آهن بود. پروژه با جدیت آغاز شد اما از همان ابتدای راه با موانعی چون تامین نشدن منابع مالی ، تخصیص نیافتن به موقع اعتبارات و نبود همکاری بین دستگاه های مرتبط روبرو شد و این خط آهن با وجود تمام اهمیت استراتژیک و نقش موثر در توسعه استانهای غربی کشور به ویژه کردستان معلق ماند. زمان کلنگ زنی این طرح قرار بود کل پروژه نهایتا ظرف 3 سال به بهره برداری برسد اما 9 سال گذشته و طرح فقط از نیمه راه گذشته است!
***
مسیر 420 کیلومتری تهران- همدان- سنندج با هدف گذر از تهران، رباط كريم، ساوه، فامنين، همدان، بهار، قروه و سنندج و اتصال استان های شرقی به غرب کشور و امکان جابجایی یک میلیون مسافر در سال، بهره برداری و رشد آن در افق سال 1404 به 2.4 میلیون مسافر و امکان جابه جایی دو میلیون تن بار در سال نخست بهره برداری و رشد آن در افق سال 1404 به چهار میلیون تن کلنگ زنی شد. همچنین تحول و افزایش سهم ترانزیت در کشور، دگرگونی در زمینه اقتصادی و تجاری، سهولت در حمل و نقل، گسترش گردشگری و صرفه جویی در مصرف سوخت، محرومیت زدایی و رونق اقتصادی غرب کشور هم به عنوان اهداف اصلی این پروژه مطرح شده بود.
علاوه بر این از آنجا که استان کردستان به دلیل داشتن مرز رسمی باشماق مریوان یکی از مسیرهای ترانزیتی کشور محسوب می شود ، راه اندازی شبکه حمل و نقل ریلی می تواند کمک فراوانی به افزایش ترانزیت و حمل کالا از سایر نقاط کشور به این استان کند.
تا سنندج خیلی راه مانده!
پس از گذشت چند سال از آغازعملیات احداث خط راه آهن مذکور بالاخره مهرماه سال گذشته گزارشاتی از میزان پیشرفت پروژه اعلام شد. در مطالعات اولیه برای مسیر 151 کیلومتری همدان- سنندج احداث سه قطعه با اعتباری بالغ بر830 میلیارد ریال در نظر گرفته شده بود که پس از گذشت حدود 7سال بالاخره مهرماه سال گذشته نماينده شركت ساخت و توسعه زيربناهاي حمل و نقل كشور و مسئول حوزه نظارت كردستان ميانگين پيشرفت فيزيكي عمليات زيرسازي قطعات يك و دو و سه را پنجاه و پنج درصد با صرف هزینه ای حدود چهارصد ميليارد ريال اعلام کرد. بنا به گفته کاظمی حدود شش هزار و صد ميليارد ريال برای اجرای روسازی و ریل گذاری و احداث ساختمان ایستگاه ها در نظر گرفته شده بود.
طبق گزارشات مسئولان مربوطه در سال گذشته، هیچ مشکلی پیش پای پروژه وجود نداشت و سال 93 برای افتتاح و بهره برداری از این طرح اعلام شد. اما اوایل سال جاری در بازدید اعضای کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی به همراه معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کردستان از پروژه راه آهن تهران - همدان- سنندج تاریخ بهره برداری به تعویق افتاد. در این بازدید معاون هماهنگی امورعمرانی استاندار کردستان با اشاره به اینکه برای تکمیل این طرح در مجموع به هزار و 320 میلیارد تومان اعتبار نیاز است اعلام کرد: قطعه سوم راه آهن همدان - سنندج 95 درصد پیشرفت فیزیکی دارد که به دلیل کمبود اعتبار متوقف شده و نیازمند پنج هزار و 100 میلیارد ریال است.
امیر قادری طول قطعه سوم پروژه راه آهن همدان- سنندج را 30 کیلومتر و پیشرفت کل مسیر پروژه را زیر 30 درصد عنوان کرد و افزود: قطعه نخست این پروژه هفت درصد و قطعه یک آن نیز 60 درصد پیشرفت دارد! و در صورت تامین اعتبار، این مسیر طی دو سال به بهره برداری خواهد رسید! بنا به گفته این مسئول برای مسیر همدان - سنندج تاکنون هزار و 800 میلیارد ریال هزینه شده که نسبت به هزینه کل طرح، رقم بسیار ناچیزی است .
تهران، همدان بی ریل ماند!
عملیات ساخت مسیر 268 كيلومتري تهران- همدان به عنوان بخشی از راه آهن سراسری تهران- همدان- سنندج نیز که از مصوبات سفر مقام معظم رهبری در سال 83 به استان همدان بود، در سال 84 با برآورد هزینه 147میلیارد تومانی آغاز شد و قرار بود با ساخت 5 قطعه این مسیر، تا سال 91 به بهره برداری برسد اما کمبود اعتبار، نبود ریل و ده ها مشکل دیگر افتتاح این طرح را به بن بست رساند. پس از آن در لیست طرح های ماندگار جا گرفت و قرار شد تا پایان دولت دهم به اتمام برسد اما
این وعده هم عملی نشد. علاوه بر بی پولی و نبود تجهیزات مورد نیاز، عدم توافق مسئولان بر سر اضافه کردن یک ایستگاه دیگر نیز سبب ایجاد تعلل در این پروژه شده است.
چندی پیش معاون عمرانی استاندارهمدان اعلام کرد: تاکنون 68 کیلومتر از راه آهن همدان-تهران ریل گذاری شده و 30 کیلومتر ریل نیز در حال ورود به استان برای اجرا در این پروژه است که در صورت ورود به سرعت اجرایی میشود.
گویا زیر سازی مسیر آهن همدان-تهران به طور کامل به اتمام رسیده اما مشکل تامین ریل ، پروژه را معلق کرده است.
بنا به گفته محمودرضا عراقی در صورت تامین فاینانس خارجی برای تهیه ریل از چین می توان انتظار داشت تا نیمه دوم سال آینده پروژه به طور کامل با تمامی ایستگاه ها به بهره برداری برسد.
معاون عمرانی استاندارهمدان با اعلام اینکه اگر این فاینانس انجام نشود نمی توان قولی در زمینه افتتاح پروژه ها داد، گفت: امسال 81 میلیارد تومان برای این پروژه اعتبار در نظر گرفته شده که از ابتدای سال 10 میلیارد تومان آن تخصیص پیدا کرده است. این در حالی است که خط مذکور برای اتمام به 300 میلیارد تومان نیاز دارد! و با توجه به کوتاه بودن فصل کاری در همدان در صورت تعلل در ابلاغ رقم مورد نیاز باید زمان بسیار بیشتری منتظر ماند!
در حال حاضر از کل مسیر 268 کیلومتر مربوط به راه آهن تهران – همدان فقط 64.50 کیلومتر ریل گذاری شده و 203.50 کیلومتر آن باقی مانده است!
بنا به اعلام مدیرکل راه و شهرسازی کردستان در سال گذشته 635 میلیارد ریال اعتبار برای این طرح مصوب شده که از این مبلغ 158میلیارد و 75 میلیون ریال تخصیص یافته و پیشرفت فیزیکی کل قطعات راه آهن تهران - همدان - سنندج هم اکنون به 80 درصد رسیده است.
تاکنون هزار و 800 میلیارد ریال با احتساب هزینه ارزیابی در این پروژه هزینه شده و در سال 93 نیز برای اجرای این پروژه 860 میلیارد ریال در نظر گرفته شده است.
