محمد جواد ظريف ديروز تهران را به مقصد نيويورك ترك كرد تا در نشست مجمع عمومي سازمان ملل شركت و در حاشيه اين نشست نيز با وزراي خارجه 1+5 مذاكره كند. بر خلاف دورههاي قبل مذاكرات، اين بار چشم انداز چندان روشني براي به نتيجه رسيدن گفت و گوها وجود ندارد، مگر اينكه تحول قابل ملاحظهاي به وقوع بپيوندد. ديروز سايت ال مانيتور بخش هايي از سخنان معاون وزيرخارجه امريكا در جمع 200 سفير خارجي را منتشر كرد كه او در آن گفته بدون كاهش قابل توجه دامنه غنيسازي ايران، توافقي در كار نخواهد بود.
به گزارش جوان، مذاكرات هستهاي ايران و 1+5 به يك نقطه عزيمت رسيده و طرفين بر سر كليديترين بخش فعاليتهاي هستهاي ايران، يعني غني سازي، به نقطه چالش رسيدهاند. طرفين بر سر چند موضوع ديگر از جمله زمانبندي و نحوه لغو تحريمها و تأسيسات آب سنگين اراك نيز اختلاف نظر دارند ولي برآيند اظهار نظرها نشان ميدهد كه اگر اختلافات بر سر غنيسازي حل و فصل شود، بقيه اختلافات غير قابل حل و فصل نيست. عباس عراقچي هفته قبل بعد از 19 ساعت مذاكره با طرف امريكايي، در گفت و گو با بخش ويژه خبر شبكه دو سيما گفت كه ايران بر اجازه غنيسازي در حد صنعتي، و نه صرفا در محدوده آزمايشگاهي و تحقيقاتي، تأكيد دارد. او پيشتر نيز گفته بود كه برنامه غنيسازي ايران هرگز سمبليك نيست تا نقطه كليدي اختلافات روشن شود.
حالا در شرايطي كه محمد جواد ظريف، نفر اول تيم مذاكره كننده به نيويورك رفته، وندي شرمن هم دست روي همان نقطهاي گذاشته كه عراقچي بر آن تأكيد كرده بود. سايت المانيتور نزديك به كاخ سفيد ديروز گزارش كرد كه وندي شرمن هفته قبل در جمع 200 نفر از سفراي خارجي در واشنگتن، به آنها گفته كه از طريق پايتختهاي خودشان دو پيام را به ايران برسانند: «اهميت استفاده از آنچه كه ممكن است آخرين فرصت رسيدن به توافق هستهاي باشد و اينكه بدون كاهش دامنه برنامه غنيسازي ايران، احتمال هيچ توافقي وجود ندارد.»يك مقام دولت امريكا كه در جريان سخنراني شرمن قرار داشته، از قول او گفته كه اگر ايران به شكل قابل توجه و قابل راستي آزمايي اندازه فعاليتهاي غنيسازي خودش را كاهش ندهد، هيچ تحريمي برداشته نخواهد شد.»
اين موضعگيري باعث شده كه بر خلاف اظهارات خوشبينانه يا دست كم نيمه خوشبينانه دفعات قبل، اعضاي ديگر 1+5 نيز چندان به مذاكرات جاري خوشبين نباشند. يك مقام از كشورهاي عضو گروه 1+5 روز 12 سپتامبر به المانيتور گفته: « ما خوشبين نيستيم، چونكه اختلافات بسياري باقي مانده است.» او ميگويد: «اصولا، مشكل بحث تعداد است. گروه 3+3 و 1+5 فكر ميكند كه (ايران) بايد تعداد سانتريفيوژهاي محدودي داشته باشد و اعضاي ايراني (مذاكره كننده) درباره تعدادي بسيار بيشتر صحبت ميكنند. مصالحه سخت است.»اين مقام ادامه داد: « وقتي كه ما زمان را عقب انداختيم (تجديد توافق) اميدوار بوديم كه چيزي اتفاق بيفتد و آن اين بود كه ايران گامي به جلو حركت كند. شايد آنها هم مثل ما فكر ميكردند.» ولي او ميگويد كه الان «ما خيلي از هم دور هستيم.» او با ابراز اميدواري درباره اينكه اتفاقي زمينه جديدي در نيويورك فراهم شود ميگويد: « اميدواريم كه در آنجا اتفاقي بيفتد.» رابرت آينهورن، عضو سابق تيم امريكايي مذاكره كننده با ايران هم گفته كه «به نظر من بن بست اساسي باقي است.» او ميگويد: « به نظرم آنها (ايران) صادقانه خواستار يك توافق هستند ولي به نظرم فكر ميكنند كه بدون توافق هم ميتوانند زندگي كنند.»او در عين حال گفته كه نميتواند بگويد كه آيا موضع فعلي ايران در باره غني سازي، يك تاكتيك متوازن كننده مذاكرات و تاكتيك چانه زني است يا اينكه كف خواسته هايشان است.
وزير خارجه امريكا در تازهترين موضعگيري خود درباره مذاكرات گفته كه ما تا نوامبر وقت داريم. نميخواهم در مورد اينكه چه ميزان در مورد توافق خوشبيني وجود دارد، صحبت كنم. اميدوارم كه بشود راهي براي رسيدن به توافقي كه براي دنيا هم مهم است، پيدا كنيم، اما برخي مسائل دشوار وجود دارد. مواضع آنها هنوز نياز به برخي تغييرات دارد. اميدوارم ايران هرآنچه در توان دارد، انجام دهد تا در اين مسير خلاق، با ملاحظه و مفيد باشد. اين چيزي است كه هر دو ما بايد باشيم.
