هر چند باراك اوباما چهارشنبه گذشته استراتژي امريكا براي مبارزه با گروه تروريستي داعش را اعلام كرد اما با مرور زمان چالشهاي اين مبارزه با داعش بيش از پيش آشكار ميشود، از جمله همكاري با كشورهايي كه دستهايشان آلوده است، مخالفت تهران با ائتلافي به رهبري واشنگتن كه نقشي مهم در شكلگيري داعش دارد و بدون حضور ايران موفقيت اين ائتلاف در هالهاي از ابهام قرار دارد، عدم اعتماد به مخالفان به اصطلاح ميانهرو سوري و در نهايت ترس از اينكه حملات هوايي عليه داعش به نفع نيروهاي محور مقاومت به رهبري تهران تمام شود.
به گزارش «جوان»، پس از گذشت دو روز از كنفرانس پاريس هنوز سؤالهاي زيادي درباره چگونگي تلاش غرب به رهبري امريكا براي انهدام گروه تروريستي داعش باقي مانده است. هيچ چشمانداز مثبت و سازندهاي درباره سياست امريكا براي مبارزه با داعش و همچنين كشورهايي كه جهت شركت در اين مبارزه اعلام آمادگي كردهاند وجود ندارد. كريسپين كاس افسر سابق ارتش انگليس و مشاور امور دفاعي و امنيتي در پايگاه اينترنتي الجزيره نوشت كه «اين سياست بيشتر از اينكه ناشي از شتابزدگي باشد بيشتر به علت شناخت تاريك و مبهم از وضعيت است.»
روزنامه «والاستريتژورنال» در گزارشي با اشاره به عدم حضور ايران در نشستي كه روز دوشنبه به بهانه مبارزه با داعش در پاريس پايتخت فرانسه برگزار شد، نوشته است كه اين كنفرانس پيشرفتي در زمينه موضوعات كليدي نداشته و تلاش امريكا براي ائتلافسازي با مانع مواجه شده است. علاوه بر كشورهاي منطقه، حتي نزديكترين متحدان امريكا از جمله انگليس هم هنوز تصميم قطعي خود را براي پيوستن به حملات هوايي اعلام نكردهاند. «فيليپ هاموند» وزير خارجه انگليس روز دوشنبه هرچند گفت اين كشور قصد دارد «نقشي پيشرو» در مبارزه با داعش ايفا كند، اما در عين حال تأكيد كرد كه لندن هنوز تصميم نگرفته است كه چطور بايد در اين مبارزه مشاركت داشته باشد.
يكي ديگر از ضعفهاي ائتلاف امريكا مخالفت ايران با شركت در اين ائتلاف است. با وجود اين به نظر ميرسد امريكاييها همچنان در تلاش هستند تا ايران را متقاعد كنند به اين ائتلاف ملحق شود. جان كري وزير خارجه امريكا روز دوشنبه پس از نشست پاريس گفت: «اين موضوع كه ايرانيها به كنفرانس پاريس دعوت نشدند به اين معنا نيست كه ما براي فهم اينكه اگر آنها با ما همراه شده يا تحت شرايطي احتمال تغيير رويكرد ايران به وجود آيد، مخالف ايده برقراري ارتباط با ايران باشيم.» كري افزود: «داشتن يك كانال ارتباطي درباره يكي از بزرگترين موضوعات جهان در حال حاضر، موضوعي است كه با عقل سليم هم سازگار است؛ درها براي حفظ كانالهاي ارتباطي محرمانه با ايران باز است.»
وزير خارجه امريكا سعي كرد دليل عدم حضور ايران در پاريس مخالف بعضي كشورهاي منطقهاي نشان دهد. وي كه در جمع خبرنگاران صحبت ميكرد، گفت: «در مورد نشست پاريس بايد بگويم كه اظهارات من در مخالفت با حضور ايران، واقعا به اين دليل بود كه شرايط لازم براي انجام چنين دعوتي مهيا نبود، از جمله اين واقعيت كه ملك عبدالله (پادشاه عربستان) مانند سعود [الفيصل] (وزير خارجه عربستان)، پيش از آن اظهارات به من اطلاع داد، كه اگر آنها (ايرانيها) بيايند، سعوديها نخواهند آمد.» اين در حالي است كه حضرت آيتالله خامنهاي، رهبر معظم انقلاب روز دوشنبه اعلام كرد كه امريكاييها از ابتداي شروع تحركات گروه تروريستي «داعش» در عراق، بارها هم به واسطه سفير خود در عراق و هم مستقيما توسط كري، خواستار همكاري با ايران شدهاند، اما به دليل نقش واشنگتن در قدرت گرفتن اين گروه، تهران اين پيشنهاد را رد كرده است. پس از رد درخواست از سوي تهران بود كه واشنگتن مدعي شد قصد همكاري با ايران را ندارد و حضور اين كشور در نشست پاريس «مناسب نيست.»
از سوي ديگر مسكو بر نقش كليدي ايران در مبارزه با گروههاي تروريستي تأكيد دارد. سرگئي لاوروف وزير خارجه روسيه گفت: روسيه از ائتلاف بينالمللي مبارزه با داعش در صورتي حمايت ميكند كه اين ائتلاف در چارچوب سازمان ملل باشد و ايران و سوريه هم در آن مشاركت كنند. وي خاطرنشان كرد: «بعضي كشورهاي شركتكننده در كنفرانس پاريس، مسئول قدرت گرفتن داعش هستند.» هرچند امريكا و فرانسه دولت قانوني سوريه را «نامشروع» خوانده و همچنان بر لزوم حمايت از مخالفان «ميانهرو» تأكيد دارند، اما لاوروف در نشست پاريس با انتقاد از رويكردهاي غرب در قبال سوريه، گفت به حاشيه راندن دمشق «از پاسخي بههنگام و مناسب به گروههاي تروريستي فعال در سوريه، جلوگيري كرد.»
والاستريت ژورنال نيز در گزارش خود تأكيد كرد: «روز دوشنبه اختلاف بر سر اينكه آيا همسايههاي عراق – به خصوص ايران و سوريه – بايد در حملات نظامي براي نابود كردن «داعش»، ايفاي نقش كنند يا نه، تلاشهاي ايالات متحده براي ايجاد يك ائتلاف نظامي بزرگ عليه اين گروه را با مانع مواجه كرد.» با وجود اين رئيسجمهور امريكا اعلام كرده است كه قصد دارد بدون هماهنگي با دولت سوريه در خاك اين كشور دست به عمليات نظامي بزند، اما ديپلماتها هشدار ميدهند كه دستكم بايد ميزاني از هماهنگي وجود داشته باشد. يك ديپلمات عرب در اين مورد ميگويد: «بايد تا حدي هماهنگي وجود داشته باشد. رژيم سوريه ممكن است جنگندههاي ايالات متحده يا اعراب را ساقط كند و آنها (امريكاييها) نيز اين موضوع را ميدانند.»
از سوي ديگر كشورهايي براي شركت در اين ائتلاف اعلام آمادگي كردهاند كه در طول سه سال گذشته نقش بسيار مهمي در شكلگيري داعش داشتهاند. جانتان راسل در ايندپنت نوشت؛ «كشورهايي از جمله عربستان، قطر و تركيه در ائتلاف عليه داعش نقش كليدي ميخواهند به عهده بگيرند كه دستهاي پاكي در بحران اخير سوريه و عراق ندارند. دو كشور اول متهم هستند به صورت مستقيم و غير مستقيم داعش را تأمين مالي كردهاند و تركيه نيز به خوبي از مرزهاي خود براي جلوگيري از عبور و مرور آزادانه شبهنظاميان خارجي براي عضويت درسازمانهاي تروريستي محافظت نكرده است.»
اما مهمترين چالش امريكا و بعضي كشورهاي منطقه اين است كه حملات هوايي عليه داعش به نفع نيروهاي محور مقاومت تمام شود. شبكهخبري سيانان در گزارشي پس از نشست پاريس به نقل از كارشناسان گفت كه غرب نگران اين است كه پس از حملات هوايي در عراق و سوريه، حزبالله، سوريه و ايران از اين مسئله استفاده كنند روي زمين مسلط شوند؛ مسئلهاي كه امريكا و متحدان منطقهاي آن نميتوانند آن را بپذيرند و به همين دليل به دنبال نيروهاي جايگزين روي زمين هستند، از جمله قبايل محلي و گروههاي مسلح مخالف در سوريه كه از نظر غرب ميانهرو شناخته ميشوند. اين در حالي است كه نيويورك تايمز در تحليلي نوشته است تنها گروههاي مبارز و قابل اعتمادي كه بتواند عليه داعش در سوريه و عراق بجنگند، ايران، حزبالله و ارتش سوريه و نيروهاي داوطلب مردمي عراق هستند. اما اين بازيگران اعلام كردهاند با امريكا در اين زمينه همكاري نخواهند كرد، چراكه اين كشور نقش مستقيمي در ايجاد گروه تروريستي داعش دارد.
