مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي ميگويد ايران دو گام از پنج گام شفافيتزا را كه موافقت كرده بود تا 25 آگوست به اجرا در آورد، انجام نداده است و در همين حال معاون وزير امور خارجه كشورمان احتمال دستيابي به توافق نهايي در مذاكرات نيويورك را بعيد دانست.
يوكيا آمانو، مدير كل آژانس بينالمللي انرژي اتمي در نشست ديروز شوراي حكام آژانس گفت: ايران دو گام از پنج گام شفافيتزا را كه موافقت كرده بود تا 25 آگوست به اجرا در آورد، انجام نداده است.
وي همچنين گفت: به منظور حل تمامي مسائل باقيمانده، گذشته و كنوني، مهم است كه ايران به اجراي بههنگام تمام اقدامات كاربردي توافق شده، ادامه دهد. آمانو همچنين اظهار داشت، مذاكرات با ايران بر سر دو اقدام باقيمانده از گام سوم چارچوب همكاري مشترك آغاز شده است.
وي در ادامه مدعي شد تحقيقات روي جنبههاي فعاليتهاي قبلي ايران به كندي پيش ميرود. ايران و آژانس در مذاكرات 30 ارديبهشت در خصوص پنج اقدام عملي ديگر كه قرار بود تا سوم شهريور ماه اجرا شود به توافق رسيدند.
پنج اقدام مذكور كه دو اقدام آن مربوط به فعاليتهاي گذشته و سه اقدام مربوط به فعاليتهاي هستهاي فعلي ايران است به شرح زير است:
1- دسترسي مديريت شده به كارگاههاي توليد، مونتاژ و انبار روتورهاي سانتريفيوژ؛ 2- نهايي كردن رهيافت پادمان رآكتور تحقيقاتي 40 مگاواتي اراك؛ 3- بازديد فني از يكي از مراكز تحقيق و توسعه سانتريفيوژها؛ 4- بررسي ادعاهاي مربوط به مدلسازي و محاسبات نوتروني و 5- تبادل اطلاعات در خصوص ادعاهاي مربوط به آغازگرهاي انفجاري بزرگ و ادعاها درباره انفجار قوي مربوط در ايران. به نظر ميرسد منظور آمانو از دوگام آخر درباره ادعاهاي آژانس درباره فعاليتهاي گذشته هستهاي ايران است.
آمانو نه راضي است نه نااميداز سوي ديگر آمانو پس از پايان نشست شوراي حكام به خبرنگاران گفت: آژانس از ايران خواسته تا اقدامات عملي جديدي ارائه كند. تأكيد ميكنم كه براي حل همه مسائل آژانس بايد به بازرسي و راستي آزمايي بر اساس برنامه مشترك اقدام ادامه دهد. درخواست براي اقدامات جديد در حالي كه بسياري از كارشناسان عقيده دارند تا همين جا هم آژانس وارد موضوعاتي شده كه حق ورود به آنها را –به ويژه در حوزه نظامي- نداشته، نگراني هايي در اين زمينه ايجاد كرده است كه آژانس تا كجا ميخواهد پيش برود. در همين حال وي در پاسخ به سؤالي درباره اينكه آيا از عدم پيشرفت همكاريها نااميد شديد در اظهاراتي متناقص افزود: «پس از سفر به ايران كه براي پيگيري اجراي پنج گام عملي رفته بودم ايران برداشتن گامها را آغاز كرد و مذاكرات هم شروع شد.
من در طول حضورم در تهران شاهد تعهد بالاي تهران براي اجراي گامها و همكاريها بودم. من بيانيهاي در مورد نيت آنها براي تسريع اجراي گامها ارائه كردم اما همانطور كه در مورد موضوعات ديگر گفتم، ما هنوز به جمعبندي نرسيدهايم.» وي درباره اقدامات باقيمانده و اينكه آيا مذاكرات آغاز شده نيز گفت: زماني كه به تهران رفتم، نشست فنياي بود كه در اين نشست اوليه و نشست ديگري، اين موضوعات باقي مانده مورد بررسي قرار گرفت. ما در اين نشست در مورد نگرانيها صحبت كرديم. اما بايد مذاكرات بيشتري در مورد اين موضوعات صورت گيرد، به همين جهت هم است كه ميخواهيم ديدار ديگري با ايران داشته باشيم. وي درباره اينكه آيا اجراي پنج گام متوقف شده يا نه گفت: در مورد موضوعات مربوط به بازرسي، ايران اعلام كرده است كه اين اطلاعات ساختگي هستند. اجراي پنج گام تقريبا متوقف شده بود، به همين جهت هم به ايران رفتم تا مشخص كنيم كه اين گامها چه زماني برداشته ميشود. من نه رضايت خود را اعلام ميكنم و نه نااميدي خود را.
بعضياز كارشناسان ضمن انتقاد از اقدامات آژانس معتقدند كه «رفتار آژانس نشان ميدهد برخي مسائل ميان ايران و آژانس حتي پس از توافق نهايي باز خواهد ماند. 1+5 هم با اين كار مخالف نيست چراكه اگر چنين بود به آژانس فشار وارد ميكرد تا مسائل را زودتر جمع بندي كند. اين خطر بزرگي براي ايران است چراكه عملا برنامه غنيسازي و آب سنگين خود را محدود خواهد كرد بدون آنكه بهانه جوييها متوقف شود و بايد در سطح سياسي تصميمي درباره مهار زياده خواهيهاي آژانس گرفته شود.»
عراقچي: توافق در نيويورك بعيد است«سيد عباس عراقچي» معاون حقوقي و بينالملل وزير امور خارجه در حاشيه پنجاه و سومين اجلاس سالانه سازمان حقوقي مشورتي آسيايي – آفريقايي (آلكو) در جمع خبرنگاران در پاسخ به سؤالي درباره مذاكرات ايران و 1+5 از (18 سپتامبر / 27 شهريور ماه ) در نيويورك گفت: بعيد ميدانم با توجه به حجم موضوعاتي كه بايد مورد مذاكره قرار بگيرد، بتوانيم در نيويورك به توافقي دست پيدا كنيم.
عراقچي در پاسخ به اين سؤال كه آيا در سطح وزراي خارجه نيز ديدارهايي در نيويورك خواهيم داشت، گفت: ايده ملاقات با وزرا وجود دارد اما تا زماني كه پيشرفت قابل ملاحظهاي در مذاكرات نباشد، نيازي به ديدار وزرا نيست. مذاكره كننده ارشد هستهاي به مذاكرات چهارشنبه و پنجشنبه اين هفته در نيويورك اشاره كرد و گفت: ما مذاكرات را به صورت دوجانبه با 1+5 خواهيم داشت اما اختلافاتمان جدي است اميدواريم با توجه به مشورت هايي كه با امريكا، روسيه و چين داشتهايم و مجموع اقداماتي كه در جلسه چهارشنبه و پنج شنبه اين هفته خواهيم داشت بتوانيم به پيشرفتي دست پيدا كنيم. وي تأكيد كرد: آنچه مسلم است حفظ حقوق ايران و دستاوردهاي هستهاي مردم ايران و دانشمندان است كه خطوط قرمز ما است و به هيچ وجه برگشت پذير نخواهد بود.
روانچي: تمام تحريمها بايد لغو شودتهران- ايرنا- «مجيد تخت روانچي» معاون اروپا و امريكاي وزير امور خارجه در ديدار با خانم «پاتريسيا آدام» رئيس كميسيون دفاعي مجلس ملي فرانسه كه در راس هيئتي به ايران سفر كرده است، گفت: در صورت وجود اراده سياسي در كشورهاي 1+5، جمهوري اسلامي ايران آمادگي كامل دارد تا مذاكرات به نتيجه برسد و توافق جامع ميان طرفين امضا شود. اين عضو ارشد تيم مذاكره كننده هستهاي افزود: انتظار جمهوري اسلامي ايران از كشورهاي غربي در اين مذاكرات اين است كه براساس توافقات به عمل آمده و پس از امضاي توافق جامع، تمام تحريمها عليه ايران «لغو» شود.