دورهگردي جديد وزير خارجه امريكا در منطقه براي تشكيل ائتلافي از 40 كشور در پوشش مقابله با گروه بعثي- تكفيري داعش در عراق و سوريه، در شرايطي صورت ميگيرد كه اوباما پس از گذشت چند ماه از تحرك اين گروه در عراق و اذعان به نداشتن استراتژي در نوع و نحوه مواجهه با تحركات اين گروهك دستساخته، نهايتا چاره كار را در تشكيل ائتلافي از 40 كشور و در قالب راهبردي چهار مرحلهاي ميبيند. اگرچه فهرست كشورهاي عضو اين ائتلاف نشاندهنده صوري بودن آن و تلاش امريكا براي كسب وجاهت بينالمللي از اقداماتي است كه براي آينده منطقه طراحي كرده است و خود بر عدم نتيجهبخشي آن در كوتاهمدت اذعان دارد، اما كاخ سفيد در وراي اين ائتلاف و اقدامات احتمالي عليه داعش، اهداف مهمتري را در منطقه دنبال ميكند كه به گوشهاي از آن اشاره ميشود.
1- پديده داعش و القاعده و... در واقع همان برند اسلام وهابي است كه امريكا در برنامهريزي براي ايجاد و تقويت آن به منظور مقابله با اسلام ناب و گفتمان انقلاب اسلامي، نقشي اساسي داشته و دارد كه اوج آن به تحولات اخير سوريه و حمايتهاي مالي و تسليحاتي از اين گروهك در مقابل دولت قانوني سوريه باز ميگردد. اگر در خوشبينانهترين حالت اقدام داعش در تصرف سه استان عراق را بدون هماهنگي و حمايت امريكا بدانيم، اقدام اخير اوباما و برخي از كشورهايي كه به اين ائتلاف پيوستهاند تنها با هدف پاك كردن نقاط سياه كارنامه منطقهاي آنها در حمايت و تقويت اين گروه صورت ميگيرد.
2- استراتژي چهار مرحلهاي اوباما براي مقابله با اين گروه دست ساخته مانند چشماندازي روشن براي نتيجهبخشي است، چرا كه بر فرض اينكه امريكا در ادعاهاي خود صادق باشد بمباران هوايي هيچگاه نتوانسته گروهي را كه به اذعان سازمان سيا قدرت يافته و در نقاط استقراري ريشه دوانده است از بين ببرد، بنابر اين، اين استراتژي جز به افزايش ناامني و اوجگيري اقدامات تروريستي در منطقه و افزايش مصائب مردم كشورهاي منطقه منجر نخواهد شد.
3- امريكاييها بر اين حقيقت واقفند كه گروههاي تروريستي همچون داعش جز با مقابله مردمي از بين نخواهند رفت و در مورد خاص اين گروه اين تنها ظرفيت اسلام ناب در منطقه با محوريت حاميان انقلاب اسلامي و مقاومت است كه قادر خواهد بود اين گروه را مهار كند، نظير آنچه در آمرلي اتفاق افتاد. تحقق اين امر كه چشمانداز آن كاملاً روشن است، سبب تثبيت هر چه بيشتر موقعيت ايران در منطقه خواهد شد و لذا بخشي از هدف راهبردي امريكا در شكلدهي به اينكه ائتلاف و با شاخصه حذف ايران، اين هدف راهبردي را دنبال ميكند.
4- امريكا در شرايطي مدعي برنامهريزي براي مقابله هوايي با اين گروه در عراق و سوريه است كه در عين حال بر ضرورت حمايت از گروههاي معارض دولت قانوني سوريه كه يكي از آنها همين داعش است تأكيد ميكند.
ضمن اينكه براي خود نيز اين امتياز را قائل شده كه فضاي سوريه را نيز به بهانه مقابله با داعش در اختيار بگيرد. اين راهبرد امريكا اين گمانه را در ذهن تقويت ميكند كه كاخ سفيد كه در گذشته نتوانسته بود مجوز اقدام نظامي عليه دولت قانوني سوريه را از سازمان ملل دريافت كند، اين بار در پوشش اين ائتلاف و به بهانه مقابله با داعش قصد تجاوز به حريم هوايي سوريه و به تبع آن حمايت از معارضه را دارد و به همين دليل اين گمانه تقويت ميشود كه ورود داعش به عراق بخشي از سناريوي امريكاست تا از آن طريق بتواند بحران سوريه را حل و قدرت و نفوذ انقلاب اسلامي را نيز مهار كند.
5- روند تحولات منطقه و اوجگيري اختلافات بين عربي پس از تحولات سوريه و مصر، سبب كاهش حوزه نفوذ امريكا در منطقه از يك سو و تشديد اختلاف ميان كشورهاي حامي امريكا در منطقه شده است، به گونهاي كه اجلاس اخير شوراي همكاري خليج فارس به رغم سالهاي گذشته نه تنها به نتيجه روشني دست نيافت، بلكه اختلاف دروني آنها اوج گرفت. ائتلاف مذكور كه حتي تلاش دارد كشورهاي حوزه خليج فارس را در كنار اسرائيل و برخي كشورهاي عضو ناتو بنشاند، در اصل، ايجاد هماهنگي و انسجام ميان اين كشورها را دنبال ميكند.
6- مجموعه تحولات فوق، ايجاب ميكند كه موضعگيري ايران در برابر اين پديده بايد بسيار هوشيارانهتر باشد و واكنش شتابزده سفير ايران درعراق در استقبال از اين ائتلاف (آنگونه كه رسانههاي غربي مدعي شدهاند) و به تبع آن نوع واكنش امريكاييها، زيبنده ديپلماسي قدرتمندانه مورد انتظار از دستگاه سياست خارجي كشور نيست زيرا حتي اگر ائتلاف مورد ادعاي امريكاييها شكل واقعي بگيرد و آنها وارد فاز عمليات شوند، باز هم ظرفيت و توان ميداني ايران در حل بحران عراق بسيار بيشتر از ائتلاف مذكور است.
