در پي انتقاد مقامات روسيه از فعال نبودن ايران در بازار اين كشور و گله دولت عراق از پايين بودن كيفيت كالاهاي صادراتي ايران، دولتمردان براي حضور ايران در اين كشورها فعال شدند، به طوري كه رئيس ستاد توسعه اقتصادي ايران و عراق، سود 25 درصدي تسهيلات را به ضرر صادرات عنوان ميكند و رئيس اتاق ايران نيز از تشكيل كارگروههاي ويژهاي براي حضور در بازار عراق و روسيه خبر ميدهد.
سوءمديريت، نبود نظارت بر صادرات كالاهاي ايراني و صادرات كالاهاي بيكيفيت و تغيير متعدد قوانين صادراتي، تحريمها و... موجب شده، ايران در سالهاي گذشته بخش بزرگي از بازارهاي صادراتي خود را از دست دهد. به گفته فعالان بازار در سالهاي اخير بازار تركيه، عراق، امارات و چين و... به دليل برخي مشكلات از دست رفته و به منظور خروج از ركود حاكم بر بخش صنعت و توليد، دولت بايد تجار و صادركنندگان را براي حضور بيشتر در اين بازارها كمك كند. البته به رغم ادعاي مسئولان مربوطه مبني بر حضور فعال كالاهاي ايراني در روسيه، از دولتمردان اين كشور خبر ميرسد كه تجار ايراني در اين كشور حضور فعالي ندارند. در اين خصوص رئيس شوراي تجارت روسيه و ايران اعلام كرد كه جاي خالي ميوههاي ايراني در بازار روسيه كاملاً مشهود است. پروفسور ويكتور ملينيكوف از عدم حضور ايران در رسانههاي روسيه و گفتوگو در مورد فعاليت هايشان گله داشت و گفت: كشورهاي تركيه، آذربايجان، پرو، پرتغال و اخيراً صربستان در رسانههاي روسيه حضور پيدا كرده و خواستار افزايش روابط تجاري بين دو كشور بوده ولي تاكنون هيئتي از ايران براي افزايش روابط تجاري به روسيه سفر نكرده است و. . . از اين رو رئيس اتاق بازرگاني ايران روز گذشته در واكنش به سخنان رئيس شوراي تجارت روسيه و ايران از تشكيل كارگروه ويژهاي براي بررسي نيازهاي بازار روسيه و عراق خبر داد و گفت: قرار است هيئتي تخصصي به اين كشور اعزام شود.
غلامحسين شافعي افزود: با اتفاقي كه افتاده (تحريم كالاهاي اروپايي از سوي روسيه) فرصت استثنايي براي بخش اقتصاد ما ايجاد شده است، سالهاي سال ديگران از اين موقعيت استفاده كردند و الان شايد نوبت ما باشد و بايد از فرصت به وجود آمده استفاده كنيم. رئيس اتاق ايران ادامه داد: در جلسهاي بين سازمانهاي دولتي مانند وزارت جهاد كشاورزي، امور خارجه و صنعت و معدن نيز هماهنگي و برنامهريزي براي ورود به بازار روسيه ايجاد شد.
شافعي حمل و نقل را از ديگر نكاتي عنوان كرد كه اين روزها بايد به آن توجه ويژه شود و توضيح داد: ما براي صنايع غذايي و كشاورزي در حمل و نقل ريلي محدوديت داريم. در زمينه حمل و نقل سردخانهاي در راهآهن كم داريم و بايد روي بخش زميني و دريايي متمركز شويم. شافعي افزود: براي استقرار واحدهايي مانند استاندارد يا اداره نظارت بر مواد غذايي يا قرنطينه نباتي كه بايد مجوزهاي لازم براي صادرات را بدهند و كار سرعت بگيرد از ديگر مواردي است كه به آن توجه ويژه شده است.
وي در پاسخ به اينكه در صورت افزايش صادرات محصولات كشاورزي به روسيه مشكلي در تأمين نياز داخل به وجود نخواهد آمد، گفت: تجارت، تجارت است. اگر محصول را صادر كرده و در صورت كمبود از طرف ديگر وارد كنيم و در نهايت براي ايران سودآور باشد به نظر من مشكلي ندارد.
سود 25 درصدي صادرات به ضرر صادرات است
همچنين روز گذشته مركز مطالعات بازرگاني وزارت صنعت و تجارت نيز همايش كاربردي تجارت ايران و عراق برگزار كرد وبازار عراق براي حضور بيشتر تجار ايراني تشريح شد.
رئيس ستاد توسعه اقتصادي ايران و عراق كه در اين همايش سخن ميگفت از تشكيل اتاق بازرگاني در عراق ظرف ماههاي آينده خبر داد و گفت: جلساتي با اتاق بازرگاني داشتيم و قرار است ظرف سه ماه آينده نشست بزرگي در عراق برگزار كنيم و با ايجاد اتاق بازرگاني حجم صادرات به عراق را افزايش دهيم.
رستم قاسمي، با ابراز نگراني از صادرات كالاهاي بيكيفيت به اين كشور تأكيد كرد: در حال حاضر كارخانهها آنچنان كه بايد كار نميكنند و از پول براي كار كردن استفاده ميشود كه بايد در راستاي حمايت از صادركنندگان نظام بانكي اصلاح شود. اسمي بيان كرد: تسهيلاتي كه با سود 25درصد به توليدكننده و واردكننده داده ميشود بازار رقابتي را از دست صادركنندگان ايراني خارج ميكند.
وي افزود: تا سال 1404 كه سال پاياني سند چشمانداز است، زمان اندكي باقي مانده و با ادامه روند فعلي نميتوانيم به اهداف اين سند يعني به 200 ميليارد دلار صادرات غيرنفتي برسيم. وي افزود: بر اساس مطالعات و كارهاي كارشناسي كه انجام شده حدود 22 مورد به عنوان موانع صادراتي استخراج و به دولت ارائه كرديم تا اين موانع برطرف شود كه برخي برطرف شده و بقيه نيز درحال بررسي است و اميدواريم زودتر به نتيجه برسد.
رئيس ستاد توسعه اقتصادي ايران و عراق در بخشي از سخنان خود با بيان اينكه امروز بايد براي تجار و بازرگانان فرش قرمز پهن كنيم، بر ضرورت تقويت فرهنگ صادرات و ارزش براي صادركنندگان تأكيد كرد. قاسمي با بيان اينكه موارد زيادي وجود دارد كه در زمينه تسهيل صادرات مورد بازنگري و اصلاح قرار گيرد، گفت: به عنوان مثال در مرز 11 دستگاه داريم كه هر دستگاه كار خودشان را انجام ميدهند و اين درحالي است كه بايد مديريت واحدي در اين زمينه وجود داشته باشد. وي يادآور شد: موانعي در اين زمينه وجود دارد كه پيشنهاداتمان را به دولت ارائه دادهايم و اميدواريم زودتر به نتيجه برسيم.
ساخت 2 ميليون واحد مسكوني در عراق با مصالح ايراني
رئيس ستاد توسعه اقتصادي ايران و عراق با بيان اينكه يكي از اقدامات مهمي كه قرار است انجام دهيم كمك به ساختار مديريتي عراق است تا بتواند توانمندتر شود، گفت: قرار است دو ميليون واحد مسكوني در عراق ساخته شود كه بخش عمدهاي از آن توسط پيمانكاران و مصالح ايراني ساخته خواهد شد.
وي با تأكيد بر اينكه بايد بازار عراق بازار صادراتي پايدار براي ما شود، گفت: اگر فكر صادرات پايدار را به عراق نكنيم بدون شك اين بازار را از دست خواهيم داد و بايد به مولفههاي اصلي حضور در بازارهاي جهاني كه توجه به كيفيت، سرعت و قيمت است توجه ويژهاي داشته باشيم. امروز مرزهاي جنوبي از طريق عراق باز شده و اگر به درستي به مولفههاي اقتصادي اهميت ندهيم اين بازار را از دست ميدهيم.
براي رقابت نيازمند اصلاح ساختار مالي هستيم
قاسمي با بيان اينكه براي رقابت نيازمند اصلاح ساختار مالي هستيم، گفت: بازار عراق بازار خيلي بزرگي است و در عراق هم كار وجود دارد و هم منابع مالي و بعد از موضوع داعش به ايران مديون هستند اين موضوع فرصت بسيار مناسبي براي ايران محسوب ميشود. وي اظهار كرد: يكي از پيشنهادات ما براي تسهيل اين صادرات برداشتن رواديد بود كه البته اين موضوع كمي حل شده و اميدواريم با ثبات مديريت در عراق حضور جدي در عراق داشته باشيم.
او در رابطه با گروه تروريستي داعش گفت: در قسمت مياني عراق پديده داعش وجود دارد كه با كمكهاي مديريتي، فكري و تسليحاتي ايران به عراق ميتوان موضوع داعش را جمع كرد.
او در پايان گفت: ميزان صادرات ايران به عراق ميتواند به 30 ميليارد برسد. در حال حاضر كل صادرات ايران به دنيا 48 ميليارد دلار است.
