ماشين پيشرفت در حركت است و هرگز درنگ و ترديدي در حركت آن نيست. همزمان با پيشرفت جوامع انساني بايستي منابع غذايي مورد نياز آنان نيز تأمين شود و در راستاي نيل به هدف اخير چارهاي جز گذر از كشاورزي معيشتي و سنتي به كشاورزي صنعتي و پيشرفته نداريم. در اين راستا بيشك روشها و آداب و رسوم گذشته نه تنها كافي نيست بلكه بايستي كمكم كنار گذاشته شوند. جامعه امروز ديگر كشاورزي بدون تكيه بر علم و فناوري و در قطعات كوچك را نميپذيرد و اينگونه كشاورزي كردن در زمينهايي كه به دليل ارث كوچكتر ميشوند نه تنها در جامعه كاربرد ندارد بلكه زندگي و نيازهاي جديد كشاورز را درمسير رفاه، آموزش و... نيز تأمين نميكند، بنابراين با تكيه بر اين نكته كليدي (كشاورزي مبتني بر دانش و علم و آگاهي) ميتواند كشاورز به آينده خود اميدوار باشد آن هم با توجه به افزايش محصول در سطح و منابع آبي گذشته، زيرا سطح زمينهاي زراعي و منابع آبي نه تنها زيادتر نميشود بلكه هر روز كاسته ميشود و فقط كشاورزي امروز با استفاده از پتانسيلهاي رها شده قبلي و استفاده حداكثري و مناسب از منابع آبي مقدور و امكانپذير است.
اما نحوه اين تغيير چگونه بايد باشد و آيا سرعت تغيير با تحولات آب و هوايي كشور و تغيير و تحولات سريع اقتصادي تناسبي منطقي دارد؟ اگر پاسخها منفي است، كه هست! راهكار آن با توجه به امكانات و محدوديتهاي موجود چيست؟ در مباحث آموزشي و علمي پاسخگو به جامعه كشاورز و روستايي آنچه فعاليتش از همه بيشتر است ترويج است زيرا تنها ترويج بوده كه رو در رو و چهره به چهره با كشاورزان و توليدكنندگان ارتباط برقرار كرده و موانع و مشكلات پيش روي آنان را درك كرده و تا حد امكان حل مينمايد. در كشور ما در چند سال اخير توجهات خاص و ويژه نسبت به بحث ترويج و آموزش كشاورزان صورت گرفته اما بسياري از اين مباحث بنابه دلايلي موفق نبودهاند كه برخي علل را به شرح زير ميتوان عنوان كرد:
1- خرده مالكي شديد در سطح روستا و نبود يك قانون بازدارنده در زمينه خردتر شدن زمينها و مزارع كشاورزي.
2- سطح پايين سواد و به عبارت بهتر اطلاعات روستاييان و عدم سوادآموزي آنان.
3- مسن بودن كشاورزان و توليدكنندگان اين بخش و...
حال با توجه به آنچه گفته شد بايد طرحي دنبال كرد كه مانع راههاي غلط رفته شده باشد. در خراسان رضوي پروژهاي سه تا چهار سال پيش آغاز شده كه تا به حال عوايد و فوايد زيادي را كشاورزان به گفته خودشان به چشم ديدهاند و آن پروژه باشگاه كشاورزان جوان است.
باشگاه كشاورزان جوان محل جمع شدن جوانان روستايي با محوريت كشاورزي است كه همانگونه كه در ابتداي سخن آمد علم و فناوري كشاورزي بايد به روستاها برده شود تا كشاورزي مبتني بر دانايي و علم رقم بخورد. كمتر كسي است كه اعتراف ننمايد سرمايهگذاري روي جوانان كشاورز چندين برابر ارزشمند است نسبت به آموزش كشاورزان ديروز، زيرا نيرو و شور جواني كه در وجود جوانان روستايي موج ميزند اگر همراه با علم و تعقل شود يقيناً باعث ايجاد تحول در تمامي زيربخشهاي مرتبط با كشاورزي ميشود.
در باشگاه كشاورزان جوان كه با محوريت يك دبير از بين جوانان روستايي انتخاب ميشود با پنج گروه: 1- اشتغال آموزش و ترويج 2- فرهنگي هنري 3- معارف و امورمذهبي 4- كتابخانه و انجمن ادبي و 5- امور ورزشي به آموختن مهارتهاي شغلي و آموزشي ضمن كار و تلاش و پركردن اوقات فراغت جوانان روستايي آنان را از جوانان روستايي گريزان از روستا تبديل به نيروهاي فعال و خلاق در روستا نموده زيرا وقتي كشاورزي و دامداريها صنعتي و پيشرفته شوند و درآمد افزايش يابد نه تنها هيچ يك از جوانان روستايي اقدام به مهاجرت و حاشيهنشيني نميكنند بلكه آنان كه رفتهاند باز ميگردند.
اما اين تمام ماجرا نيست؟
ميتوان با ايجاد چنين پتانسيلي و در راستاي اقتصاد مقاومتي در حوزه كشاورزي دست به كاري زد كه تاكنون موفق به انجام آن نشدهايم. در حقيقت با احياي پروژه كشاورزان جوان در قالب تعاونيهاي جوان ميتوان نسبت به تجميع زمينهاي كشاورزي در مناطق مختلف و كاهش هزينهها و سود بيشتر نيز انديشيد. به شرط آنكه با استفاده از قوانين موجود براي تعاونيها از آنها حمايت شود و همانگونه كه طرح تجميع ساختمانها در بافت فرسوده مشمول جوايز تراكمي ميشود، تجميع زمينهاي تكهتكه شده روستايي و همكاري جمعي در قالب باشگاه كشاورزان جوان نيز مورد حمايت قرار گيرد.
*كارشناس ارشد كشاورزي
megam to ostan hayeh digeh ham in joor karha anjam misheh ?/?? 
