عصر روز يك شنبه هفته گذشته واقعه دردناكي دل دوستداران محيطزيست را به درد آورد. واقعه مذكور آتشسوزي پارك ملي گلستان است كه براي ششمين بار در دو، سه سال اخير به وقوع پيوست و بنا بر اظهار نظر كارشناسان و مسئولان محيطزيست استان گلستان ششمين آتشسوزي اين پارك نيز توسط شكارچيان و به عمد صورت گرفته است. حاصل اين اتفاق تلخ و غير انساني كه شايسته اشد مجازات است، سوختن و دود شدن 8 ميليون متر مربع جنگل، مرتع و مرتع مشجر بود كه اين اتفاق هم در بين خيل انبوه فجايع و تخلفات زيست محيطي گم خواهد شد و از خاطر مبارك مسئولاني كه وظيفه تقابل با تخلفاتي از اين دست را دارند، خواهد رفت و بنا بر رويه گذشته آنان جوابگوي سؤالات انبوهي كه به ذهن هر وجدان بيداري متبادر ميشود، نخواهند بود.
خبرنگار روزنامه جوان به محض مهار آتش كه 82 ساعت به طول انجاميد، به كرات با اعضاي محترم فراكسيون محيط زيست مجلس شوراي اسلامي تماس گرفت تا در اين خصوص طرح مسئله كند و از رويكرد نمايندگان مجلس به عنوان دستگاه قانونگذار آگاه شود كه بالاخره پس از آتشسوزيهاي سريالي كه در دو سه سال اخير و تقريباً به صورت روزانه حادث شده، نمايندگان دستگاه قانونگذار ما چه تدابيري براي مقابله انديشيدهاند و چه تضميني براي جلوگيري از اتفاق مجدد اين آتشسوزيها وجود دارد؟
اما متأسفانه هيچ كدام از اعضاي هيئت رئيسه اين فراكسيون حتي پاسخ تماس را ندادند.
در مورد ساعت دقيق آتشسوزي و مدت زمان شعلهور بودن آتش، اظهارات متناقضي در دست است. اما آنچه اكثر مسئولان در آن اشتراكنظر دارند، اين است كه آتشسوزي بيشتر از 72 ساعت به طول انجاميده و آغاز آن سپيده دم صبح يكشنبه بوده است. با اين اوصاف آنچه بايد مورد توجه ويژه قرار بگيرد، اين است كه به همين سادگي 8ميليون متر مربع جنگل و مرتع كشور در آتش خصومت و رفتار معنادار و تخريبگراي معانداني در لباس شكارچي دود و خاكستر شده است. اين در حالي است كه بسياري از كارشناسان اظهار داشتهاند، زماني بيش از سه قرن يعني 300 سال زمان نياز است كه وضعيت جنگلهاي سوخته و نابود شده به وضعيت قبل از نابودي خود برسند. مشروط بر آنكه درختان و گياهان تمام شرايط رشد و احيا را داشته باشند.
با وجود اين، جواد سلياري، مدير پارك ملي گلستان در گفت و گو با رسانهها از خاكستر شدن ۸۰۰ هكتار (8ميليون متر مربع) از اراضي پارك ملي گلستان خبر داده و گفته است: حريق ۸۲ ساعت پس از آغاز مهار شد كه در اين آتشسوزي، ۳۰ درصد جنگل و ۷۰ درصد مرتع و مرتع مشجر سوخت؛ يعني درختان بلوط، كركو، بارانك، ارس و افرا در بافت جنگلي و درختان ارس و ميوههاي پراكنده در مراتع خاكستر شدند كه خسارات اكولوژيك آن قابل ارزشگذاري نيست.
وي در مورد تجهيزات اطفاي حريق گفته است: بيل، دبه، اسب، موتور، تراكتور و وانت» از ابزارهاي مورد استفاده براي مهار آتشسوزي بود و مردم با هرچه داشتند آمده بودند تا نقشي در مهار آتش داشته باشند. مردم از جان مايه گذاشتند تا آتش وسيعتر نشود. اگر نبودند، مهار آتش بسيار سخت ميشد.
اما قاسم سبزعلي، فرمانده يگان حفاظت سازمان جنگلها، مراتع و آبخيزداري ايران و اسماعيل مهاجر، مدير كل حفاظت محيط زيست استان گلستان آتشسوزي مورد بحث را تعمدي ارزيابي و شكارچيان را عامل اين واقعه اسفبار معرفي كردهاند.
با اين احوال، سؤال اين است كه اگر بر فرض محال عوامل آتشسوزي پارك ملي گلستان دستگير و مشخص شوند، آيا قانون جامعي براي محاكمه و مجازات آنها وجود دارد ؟! آنهم قانوني كه در حد و حدود تخلف آنها باشد. اگر جواب «آري» است، بايد دومرتبه پرسيد كه مجازات كسي يا كساني كه 8ميليون متر مربع جنگل و مرتع كشور را عامدانه خاكستر و نابود كردهاند، چيست؟!
آيا اشدمجازات عقوبت مناسبي براي چنين كساني نميباشد؟ آنهم در شرايط امروز كشور كه جنگلها و مراتع در دفع و خنثيسازي ريزگردها و آلايندههاي زيست محيطي نقشي اساسي ايفا ميكنند. پيرو اين بحث به اظهارات پروفسور كردواني، پدر كوير شناسي ايران استناد ميكنيم كه چندي پيش در گفت و گو با رسانهها تصريح كرده بود: «هر هكتار از جنگلها ميتواند تا 2 هزار متر مكعب آب را در خود حفظ كند. همچنين هر هكتار از جنگلها، حدود 70 تن گرد و غبار را در خود جذب ميكند.» با اين وجود ضرب 800 هكتار جنگل سوخته بر اعداد و ارقام فوق كه در اظهارات پروفسور كردواني منعكس است بايد مبناي مجازات اين شكارچيان خائني باشد كه بيشك تيشه به ريشه اين آب و خاك زدهاند و با ضعف قانوني كه در اين حوزه مشهود و ملموس است، عمل غيرانساني خود را تكرار خواهند كرد.
آخرين سؤال اين است كه كي سكوت مجلس شوراي اسلامي در مقابل فجايع زيست محيطي شكسته ميشود و اين دستگاه قانونگذار براي تدوين و تكميل قوانين زيستمحيطي چه چارهاي خواهد انديشيد. همچنين دولت يازدهم چه تجهيزات وتسهيلاتي را براي پايش، نظارت و تقابل با متخلفان محيط زيست اختصاص خواهد داد؟!
