فيلم «فرشتهها با هم ميآيند» در يازدهمين جلسه سينما روايت با حضور حامد محمدي نويسنده و كارگردان فيلم، محمد تقي فهيم منتقد سينما و محسن يزدي مجري و كارشناس رسانه، اكران و بررسي شد. در اين جلسه همچنين سردار جباري مدير عامل بنياد فرهنگي روايت و محمد احساني معاون آثار سازمان سينمايي حضور داشتند. نقد و بررسي فيلم «فرشتهها با هم ميآيند» ابتدا با طرح اين پرسش توسط محسن يزدي آغاز شد كه چرا كارگردان براي اولين تجربه فيلمسازي خود به سراغ موضوع روحاني رفته است. حامد محمدي در پاسخ گفت اين موضوع حاصل حال و هوايي است كه مدتها با من بوده و منجر به ساخت «فرشتهها با هم ميآيند» شد.
محمد تقي فهيم نيز نظرش را درباره اين فيلم با ذكر خاطرهاي از فيلم مارمولك كه به تهيهكنندگي منوچهر محمدي توليد شده بود، شروع كرد. فهيم گفت: بعد از تماشاي اين فيلم بلافاصله نقد مثبتي براي آن نوشتم اما مدير مسئول روزنامه مخالف آن بود. فهيم ادامه داد در سينماي ايران چند تهيهكننده داريم كه در كنار دغدغههاي مالي و تجاري دغدغههاي ديگري نيزدارند و به قول آلبركامو وقتي به چيزي اعتقاد دارند تا پايان به پايش ميايستند، منوچهر محمدي نيز از جمله آن تهيهكنندگان است؛ فيلمهاي محمدي نشاندهنده تفكر وي است، حامد محمدي نيز در چنين فضاي فكري رشد پيدا كرده و داراي همين تفكر است. فهيم افزود زماني كه روحانيت در حكومت است و وارد عرصه حاكميت شده است يعني پذيرفته است كه نقد شود و حتي پذيرفته است كه سينما وارد بحث نقد روحانيت شود، اين هوشمندي منوچهر محمدي است كه پيش از خيليها به سراغ روحانيت رفته است. در ادامه فهيم از يزدي درخواست كرد تا بحث را به سمت موضوع روحانيت در سينما كه تحت عنوان روحاني در قاب مطرح شده است، ببرد.
فرشتهها با هم ميآيند مشكل قصه دارد
محسن يزدي به عنوان مجري و كارشناس جلسه نقد فيلم «فرشتهها با هم ميآيند» از محمدتقي فهيم خواست تا پيش از پرداختن به بحث روحاني در قاب، نظر خود را درباره اين فيلم بيان كند. فهيم با بيان اينكه كارگردان فيلم سينما را ميشناسد و پيش از آن دو فيلمنامه نوشته است، افزود: مشكل اساسي اين فيلم قصه آن است. قصه « فرشتهها با هم ميآيند» پرمايه نيست و كشش90 دقيقه را ندارد. وي عنوان كرد: فيلم در پايان كم ميآورد و پايانبندي آن به صورت گل درشت سعي در نشان دادن اميد داشته است در صورتي كه كل فضاي فيلم اميد دهنده بود و لازم نبود اين كار صورت بگيرد.
روحاني كليشه شده است
در ادامه بحث يزدي خطاب به محمدي گفت: وقتي با كارگردانها صحبت ميكنيم همه ميگويند كه نميخواهند كار كليشهاي بكنند اما سينما پر از كليشه شده است، روحاني فيلم كليشه است، خيلي از روحانيهاي فيلمها كليشهاند، روحانيهايي كه همه خيلي خوب هستند و شغلهاي ديگري غير از كارهاي مربوط به روحانيت دارند، مثلاً كار بدي ميكنند و اين كار به عنوان ارزش و شأن نشان داده ميشود. يزدي افزود البته طرز تلقي هر كارگرداني متفاوت است اما ما روحانياي مانند امام خميني(ره) داريم كه وجه و ويژگيهاي ديگري نيز دارد كه اين ويژگيها در فيلمها نشان داده نميشود. حامد محمدي در پاسخ به يزدي گفت: به نظرم منظور شما اين است كه چرا جنبههاي سياسي بودن روحانيون در فيلمها ديده نميشود. محمدي افزود: در اين سالها روحانيون در مناصب سياسي قرار گرفتهاند، جايگاههايي كه نميشود به آن نزديك شد، مثلاً زندگي روحاني كه در بالاترين منصب قضا حضور دارد اگر وارد مديوم سينما شود قطعاً دچار مميزي خواهد شد و فيلم در شرايط سختي قرار خواهد گرفت. كارگردان فيلم «فرشتهها با هم ميآيند» افزود: در اين فيلم سعي كردهام حرفهاي تندي بزنم و اين تندي به معناي شكستن خطوط قرمز نيست بلكه گفتن حرفهايي است كه تا به حال زده نشده است.
كارهايي كه درباره روحانيون ساخته ميشوند، غيرسياسي است
در ادامه بحث حامد محمدي ضمن تأييد سخنان فهيم، گفت: از نگاه من هركسي كه لباس روحاني را پوشيده است، داراي تقدس نيست، بلكه اين لباس به دليل اينكه لباس پيامبر(ص) است داراي ارج و قرب است. وي افزود وقتي بعد از انقلاب دادگاه ويژه روحانيت ايجاد ميشود به معني اين است كه حاكميت هم قبول كرده است كه روحانيون هم ميتوانند دچار مشكل باشند. كارگردان فيلم «فرشتهها با هم ميآيند» افزود: به نظر من روحاني خوب روحانياي است كه در كنار مردم است، مثل مردم است و مشكلاتي مانند آنها دارد.
محمد تقي فهيم از حامد محمدي پرسيد چرا فيلمي درباره نسل جديد حوزويان كه پيرو مقام معظم رهبري هستند، نميسازيد؟ روحانيوني كه فعال، باسواد، مدير و مدبر هستند، چرا همه كارهايي كه درباره روحانيون ساخته ميشود كارهاي خالهزنكي است؟
محمدي درپاسخ به اين سؤال گفت:من در اين مدت بارها با چنين پرسشهايي روبهرو شدهام عدهاي ميگويند چرا اينطور فيلم ساختهاي، بعضيها ميگويند چقدر پول گرفتهاي براي آخوندها فيلم بسازي و در خارج از كشور هم ميگويند ما جاسوس جمهوري اسلامي هستيم.
اينكه تاكسيها روحاني را در كنار خيابان سوار نكنند كه نشد سينما
در ادامه يازدهمين جلسه سينما روايت، محمد تقي فهيم در نقد نگاه فيلمسازان به روحانيت گفت: فيلمها بايد با تحليل شرايط سياسي و اجتماعي همراه باشد نه آنكه در سطح باقي بمانند كه نه خواص را جذب كنند و نه عوام را. وي افزود: نبايد در سينما دست به عصا باشيم. نشان دادن برخي از جوكهايي كه مردم براي هم تعريف ميكنند مانند اينكه تاكسيها روحاني كنار خيابان را سوار نميكنند كه نشد سينما. اين منتقد و كارشناس سينما افزود: البته ايراد را به فيلمساز نميگيرم بلكه اين ايراد به مديران بازميگردد، كساني كه سفارش توليد فيلم ميدهند و پول ساخت آن را پرداخت ميكنند. فهيم تصريح كرد: اگر در امريكا كمپانيهاي توليد فيلم سياستها را تعيين ميكنند چرا در ايران اينگونه نباشد؟ بايد بگويند چرا در فيلمها روحاني به درستي نشان داده نميشود؟.
روحانيت قلاب جذابيت فيلمها
جلسه نقد و بررسي فيلم« فرشتهها با هم ميآيند» به نقد جايگاه روحانيت در قاب سينما پرداخت. محمد تقي فهيم منتقد سينما با انتقاد شديد از نحوه به تصوير كشيدن روحانيون در سينما، گفت: هم اكنون در فيلمها روحاني قلاب جذابيت شده است. اين نقد روحانيت نيست بلكه تهاجم به روحانيت است. فهيم تأكيد كرد: برخي از فيلمسازان مانند آقاي منوچهر محمدي به دليل مناسبتهايي كه در ابتداي انقلاب داشتهاند از اين قلاب به خوبي استفاده كردهاند. فهيم با اشاره به فيلمهاي توليد شده با موضوع روحاني، در سينماي ايران گفت: درفيلمهايي كه تا به حال توليد شدهاند به جز يك يا دو مورد همگي به دنبال جدايي روحانيت از سياست بودهاند و اينكه روحاني به سمت كارهاي سياسي نرود. وي افزود: اساساً فكر ميكنم اين فيلمها نقد روحانيت نيست و استفاده از متلك عليه روحانيت نميتواند فيلم باشد. منتقد و كارشناس سينما اذعان داشت:روحانيت كه پذيرفته حكومت كند قطعاً پذيرفته است كه نقد نيز شود اما فيلمهايي كه تا امروز ساخته شدهاند نقد نيستند اين فيلمها خطرناكتر از نقد روحانيت هستند. وي ادامه داد: تا به حال 15 فيلم با موضوع روحاني در سينماي ايران ساخته شده كه به جز يكي از آنها ميگويد روحانيها بروند مانند مردم كاركنند و نميخواهد حكومت كنند، اين همان حرفي است كه غربيها ميزنند.
يازدهمين جلسه «سينما روايت» با اجرا و كارشناسي محسن يزدي به همراه محمد تقي فهيم به عنوان منتقد با حضور حامد محمدي كارگردان فيلم «فرشتهها با هم ميآيند» عصر روز يكشنبه 19 مردادماه در مجتمع فرهنگي اسوه برگزار شد.
