هرساله با آغاز فصل گرما هشدارهايي از سازمانهاي متولي و مديريت «آب» در خصوص صرفهجويي اين ماده حياتبخش به مردم مخابره ميشد و در رسانههاي مختلف مورد تحليل قرار ميگرفت. يكي از رفتارهاي سلبي كه در صورت عدمصرفهجويي آب مردم را تهديد ميكرد و زنهار ميداد، مقوله «جيرهبندي آب» بود كه خوشبختانه هيچ وقت به مورد اجرا گذاشته نشد و رنگ واقعيت به خود نگرفت اما عاقبت امسال در آخرين ماه بهار اين هشدار و زنهار، عملي شد و آب در اكثر نقاط تهران و حومه عاقبت جيرهبندي شد و آن گونه كه از شواهد امر پيداست، اين قصه سر دراز دارد و بيم آن ميرود كه در اوج فصل گرما مردم در مضيقه جدي و بحران كمآبي قرار بگيرند.
اما نكته جالب اين است كه همواره در بحرانهاي اينچنيني قصور اصلي و كوتاهي و اهمال بر گردن مردم است و در اين ميان هيچ ارگان و اداره و وزارتخانهاي كوتاهي و تقصير خود را به عهده نميگيرد. نمونه اين مدعا كيفيت پايين و مسئلهدار آب لولهكشي تهران است. اين در حالي است كه در سالهاي نه چندان دور آب لولهكشي تهران يكي از باكيفيتترين آبهاي شهرها و استانهاي كشور بود اما در سالهاي اخير ضمن آلوده شدن چاهها و حفرههاي زيرزميني به فاضلابهاي خانگي كه محل و منبع استفاده و شرب اهالي اين شهر بود، مشكلات و معضلات ديگري همچون مستهلك بودن و قديمي بودن خطوط لولهكشيها موجب هدررفت و در نتيجه فقدان كيفيت آب تهران شده است كه اين فقره تقصير نيز از سوي هيچ سازمان و ارگان و ادارهاي پذيرفته نميشود، در حالي كه بخش عمدهاي از ذخاير آب تهران در حدفاصل انتقال آب از منابع به منازل و اماكن (مصرفكنندگان) هدر ميرود. به بيان ديگررقمي بالغ بر 30درصد آب قبل از آنكه به كنتور مشتركان برسد، از درز و شكاف و شكستگي خطوط لولهكشي هدر ميرود و در اين فرآيند بخش عمدهاي از آلودگيها به شاهرگهاي توزيع آب رسوخ و رسوب ميكنند.
دكتر علي محمد شاعري، رئيس ستاد محيط زيست و توسعه پايدار شهرداري تهران در اين خصوص معتقد است كه مديريت مصرف آب در تهران كليد توسعه پايدار است كه تنها با جلوگيري از هدررفت در خطوط انتقال ميتوان تا 30 درصد در مصرف آب صرفهجويي كرد.
وي از آماري كه وضعيت آب تهران را «زرد» (كيفيت بحراني آب) اعلام كرده خبر داده و تصريح كرده است كه با نوسازي خطوط انتقال آب ميتوان تا 30 درصد از هدررفت آب جلوگيري كرد تا ظرف دو سال از وضعيت زرد به وضعيت سبز برسيم. دكتر شاعري با ارائه آمار حيرتانگيز ديگري در خصوص فرسودگي سيستم لولهكشي آب پايتخت كه قصور متوليان مديريت آب را بيشتر از پيش هويدا ميكند، اعلام كرده است: در حال حاضر از 320 ليتر سرانه مصرف كه براي هر نفر در پايتخت در مبدأ اختصاص ميدهند، تنها حدود 250 ليتر به در منازل ميرسد يعني حدود 70 ليتر پرت و هدررفت آب به دليل فرسودگي خطوط انتقال آب در پايتخت داريم. رئيس ستاد محيط زيست و توسعه پايدار شهرداري اعتقاد دارد كه با نوسازي اين خطوط در يك طرح ضربتي ظرف يكي دو سال آينده ميتوان بحران آب در پايتخت را مديريت كرد تا از هدررفت از وضعيت زرد به وضعيت سبز برسيم. اين كارشناس محيط زيست در خصوص وضعيت آب تهران هشدارداده كه در روزهاي اخير وضعيت تهران و شيراز از نظر منابع آب زرد اعلام شده كه اين زنگ خطر و هشداري براي مسئولان است كه اگر جدي گرفته نشود ممكن است به زودي مانند اصفهان و يزد از نظر منابع آب به وضعيت بحران يا قرمز برسيم.
