وسوسه دستمزدهاي ميليوني موجب شده است با وجودي كه روزانه هفت تا 10 نفر از بيماران ايراني در ليست انتظار پيوند اعضا ميميرند، اين عضو حياتي به خاطر پول از اهداكننده ايراني به خارجيها پيوند زده شود و بر اساس اظهارات رئيس انجمن حمايت از بيماران كليوي ظاهراً شوراي عالي پيوند اعضا هم هنوز نتوانسته است جلوي چنين تخلفي را بگيرد.
ماجراي قاچاق اعضاي انسان چندي پيش با انتشار مصاحبهاي با يك دلال عضو براي نخستين بار رسانهاي شد. در آن زمان با وجود تمامي واكنشها و تكذيبها وزير بهداشت اظهار نظر در اين باره را به انجام تحقيقات پيرامون اين موضوع موكول كرد. هر چند بعد از اين ماجرا اظهار نظر صريحي از وزير در اين باره منتشر نشد اما تشكيل شوراي عالي پيوند اعضا در وزارت بهداشت و تشكيل جلسه اين شورا در كنار تأكيد دكتر سيدحسن قاضيزادههاشمي بر لزوم بازنگري آييننامه پيوند اعضا دو موضوع را به ذهن متبادر ميكند؛ نخست اينكه ماجراي قاچاق اعضاي بدن خيالي نيست و دوم اينكه وزارت بهداشت براي مقابله با چنين تجارت سياهي برنامه دارد. با وجود اين هشدار دوباره مصطفي قاسمي رئيس انجمن حمايت از بيماران كليوي درباره قاچاق كليه ايراني به خارجيها توسط برخي پزشكان، اين موضوع را دوباره به رسانهها كشيد تا هشداري جدي را در اين زمينه مطرح كند.
لزوم تابعيت يكسان اهداكننده و گيرنده كليه در دستورالعمل اهدا و پيوند كليه اگر به دستورالعمل اهدا و پيوند كليه از اهداكنندگان زنده مراجعه كنيد، ميبينيد كه مطابق بند 3 دستورالعمل مصوب 1387/7/29 اهداكننده و گيرنده كليه بايد داراي تابعيت يكسان باشند. بر اساس اين آييننامه اين موضوع در خصوص پناهندگان قانوني نيز لازمالاجراست. بر اين اساس انجام پيوند كليه در اتباع خارجي صرفاً با اخذ مجوز كتبي از «اداره پيوند و بيماريهاي خاص» (حتي در موارد تابعيت يكسان) صورت ميگيرد. صدور مجوز توسط «اداره پيوند و بيماريهاي خاص» يا معاونت درمان دانشگاههاي علوم پزشكي كشور مستلزم حضور اهداكننده و گيرنده، ارائه گذرنامه اهداكننده و گيرنده به همراه درخواست كتبي مجوز انجام پيوند از سوي بيمارستان و مسئوليت احراز هويت اهداكنندگان و گيرندگان پيوند و انطباق با مندرجات مجوز صادره به عهده رياست يا مسئول فني بيمارستان است. با وجود اين نص صريح اين آييننامه اما تخلفاتي در حال وقوع است.
دستمزدهاي ميليوني كليه ايراني را به غيرايراني پيوند ميزندرئيس انجمن حمايت از بيماران كليوي با هشدار نسبت به فروش كليه ايراني به بيماران خارجي ميگويد: اين بيماران با مدارك جعلي به ايران ميآيند و برخي از پزشكان بدون بررسي مدارك، با دريافت دستمزدهاي ميليوني كليه ايراني را به آنها پيوند ميزنند. بنا به تأكيد مصطفي قاسمي برخلاف قانون عواملي به عنوان دلال و واسطه با جعل اسناد، كارت ملي و شناسنامه، خود را به عنوان افراد ايراني معرفي ميكنند و در نتيجه كليه ايراني به آنها پيوند زده ميشود. وي معتقد است با وجود آنكه در سالهاي اخير گزارش اين تخلف در برخي از بيمارستانها به وزارت بهداشت رسيد، اين وزارتخانه كوتاهي كرد چراكه بايد در بيمارستان را ميبست.
رئيس انجمن حمايت از بيماران كليوي ميافزايد: به تازگي دو بيمار عربستاني براي انجام پيوند كليه به ايران آمدند كه متأسفانه يكي از آنها فوت شده است و در نتيجه از سوي سفارت عربستان اين موضوع در حال پيگيري است و چند نفر از تيم پزشكي را در اين پرونده دستگير كردهاند و وزارت اطلاعات نيز وارد جريان شده است. به باور قاسمي سهلانگاري برخي از پزشكان درباره بررسي مدارك به دليل آن است كه به قانون پايبند نيستند. به گفته وي با وجود ممنوعيت قانوني از كشورهاي عربي حاشيه خليجفارس، آذربايجان و افغانستان براي انجام پيوند كليه ايراني به كشور ميآيند و به تازگي هم پاي بيماران هندي به ايران باز شده است.
بازار سياه كليه 9 ميليوني را 300 ميليون ميفروشدرئيس انجمن حمايت از بيماران كليوي تأكيد ميكند: عمل پيوند روي بيماران عربستاني 300 ميليون تومان هزينه داشته است، در واقع پولهاي كلاني رد و بدل ميشود و پيوند كليه در هر بيمارستاني قابل انجام است و پزشكان دستمزدهاي بالا ميگيرند. قاسمي با اشاره به هزينههاي سرسامآور پيوند كليه ميگويد: اين عمل براساس موازين قانوني و براساس عرفي كه وجود دارد تا حدود 9 ميليون تومان هزينه دربر خواهد داشت، ولي امروز ما شاهد آن هستيم كه به دليل عدمنظارت و اقدامات خودسرانه بيمارستانها هزينه انجام پيوندها به بيش از يكصدميليون تومان رسيده است. بنا به اظهار وي با وجودي كه عنوان ميشود انجام پيوند مرگ مغزي رايگان است ولي در يكي از بيمارستانهاي تهران (ب) براي اين عمل از بيمار 17 ميليون تومان گرفتهاند و اين نشان ميدهد هيچ نظارتي در اين رابطه وجود ندارد.
آبروي جامعه پزشكي در بازي قاچاقچيان اعضاپدر علم نفرولوژي ايران هم با اشاره به اهميت و جايگاه بسيار حائز اهميت شوراي پيوند اعضا كه به تازگي از سوي وزارت بهداشت آغاز به كاركرده است، ميگويد: اين شورا بايد با برنامهريزيهاي دقيق جلوي خريد و فروش شرمآور و غيرقانوني اعضاي بدن و پول درآوردن برخي پزشكان و بيمارستانها را بگيرد كه با توسل به شيوههاي غيرقانوني، آبروي مملكت را نيز در تمام مجامع جهاني ميبرند.
پروفسور بهروز برومند تأكيد ميكند: در نهايت تأسف بايد بگويم اينكه در برخي بيمارستانها شاهد پيوند كليه ايرانيها از طريق دلالها و قاچاقچيان، به بيماران خارجي هستيم، به خصوص درباره كار پزشكان و دستاندركاران اين ماجرا، شرمآور است. به باور وي در حال حاضر برخورد با اين موارد به هيچ عنوان كافي نيست. اين متخصص با اشاره به اينكه چالشهاي تجارت سياه كليه مربوط به دستهاي ناپاك قاچاقچيان اعضاي بدن است، ميافزايد: اين قاچاقچيان به شيوههاي مختلف به فكر رسيدن به مبالغ كلان از طريق اين نوع تجارت در همه جاي دنيا از جمله ايران هستند. بنا به تأكيد وي، در حال حاضر نگاه دنيا به تحولات چشمگير در زمينه پزشكي ايران خيره مانده، بنابراين نبايد اجازه داد چند تبهكار و قاچاقچي اعضاي بدن با همكاري اندك پزشكان متخلف كه سوداي به جيب زدن مبالغ كلان در كوتاهمدت را دارند با آبروي كشور و به خصوص جامعه پزشكي خدوم و زحمتكش بازي كنند.
نگاهها به سوي شوراي عالي پيوند اعضاوزير بهداشت هم در اولين جلسه شوراي عالي پيوند اعضا از اعضاي شوراي عالي پيوند اعضا خواست در صورت مشاهده هرگونه تخلف مبني بر پيوند عضو از ايراني به اتباع خارجي، سريعاً برخورد نمايند. در اين جلسه كه همين چند روز پيش تشكيل شد، موضوع پيوند اتباع بيگانه در كشور مورد بحث و بررسي اعضا قرار گرفت و مقرر شد كارگروهي به منظور بررسي دقيقتر در اين خصوص تشكيل شود و نتايج بررسي خود را در جلسه بعدي اين شورا ارائه دهد. اما آيا اين شورا ميتواند بساط شوم تجارت سياه را برچيند؟
