انجام سالانه ۱۲۰ هزار سقط جنين غيرقانوني و ۱۰۰ هزار سقط جنين قانوني در كشور امري است كه از نظر معنوي و اجتماعي برازنده جامعه ما نيست و عواقب متعددي را در پي دارد، اين موضوعي است كه رئيس مجلس شوراي اسلامي در سخنرانياش در همايش روز جهاني جمعيت بر آن تأكيد كرد.
روز گذشته همايشي به مناسبت روز جهاني جمعيت از سوي وزارت بهداشت برگزار شد تا ضرورت افزايش جمعيت و سياستهاي جمعيتي جديد كشور از منظر اهالي بهداشت و درمان واكاوي و اطلاع رساني شود. علي لاريجاني رئيس مجلس شوراي اسلامي نيز سخنران اين همايش بود و با آمار و ارقام و حرفهايي از جنس قانون به بيان مباحث و چالشهاي حوزه جمعيت پرداخت.
عدماجماع جمعيتشناسان
به گفته لاريجاني هماكنون شرايط مطلوب جمعيت جوان كشور در حال تغيير است. رئيس مجلس با اشاره به آمار نرخ باروري در كشور افزود: طبق آمارهاي ارائه شده، ميزان باروري در كل كشور سالانه 8/1 است، ولي طبق گزارش مركز پژوهشهاي مجلس نرخ باروري در كل كشور در سال 91 به ميزان 61/1 بوده كه اين ميزان نرخ باروري در نقاط شهري 49/1 و در مناطق روستايي 93/1 و در نقاط استان تهران نرخ باروري به ميزان 18/1 است. به باور وي بايد به همه ابعاد مسئله جمعيت پرداخته شود و اين ابعاد همه در سياستهاي كلي جمعيت ديده شده است. با وجود اين هنوز يك اجماع روشني از نظر جمعيتي به وجود نيامده و در حالي كه عدهاي از جمعيتشناسان معتقدند روند رشد جمعيت در ايران كاهشي است گروهي ديگر كاهش نرخ باروري در كشور را مقطعي ميدانند و معتقدند در صورت حل مسائل اقتصادي، اين مشكل حل خواهد شد، هر گروه هم استناداتي دارند.
مستنداتي دال بر كاهش رشد جمعيت
رئيس مجلس با اشاره به يك بررسي آماري در تهران در مورد خانوادههاي تك فرزند افزود: عدم امنيت شغلي يكي از عوامل گرايش به تكفرزندي است، به اين ترتيب كه مردان بيكار هفت برابر مرداني كه امنيت شغلي دارند، گرايش به تكفرزندي دارند. همچنين مرداني كه همسرانشان شاغل هستند، نسبت به خانوادههايي كه سنتيتر زندگي ميكنند و همسرانشان خانهدار هستند، بيشتر به سمت تكفرزندي ميروند كه اين موضوع نشان ميدهد كاهش نرخ باروري مقطعي نيست. لاريجاني افزود: زناني كه همسرانشان در كارهاي منزل مخصوصاً در دوران بارداري كمك ميكنند، تمايل بيشتري به فرزند دوم دارند اما زناني كه علاقهمند به ادامه تحصيل هستند با ترس از مشكلات براي تكفرزندي گرايش بيشتري دارند، بر اين اساس استنادات قوي براي نظر آن گروه از جمعيتشناسان كه معتقدند شرايط كاهش نرخ باروري در كشور مقطعي است، وجود ندارد.
توجه به آتيه زنان خانهدار
رئيس قوه مقننه تأكيد كرد: طبق اين نظرسنجي، خانوادههاي مذهبي، كمتر تكفرزندي را ترجيح ميدهند، اين نشان ميدهد كه مسائل فرهنگي در زمينه افزايش نرخ باروري تأثير بيشتري دارد، بنابراين نوع مشوقها براي افزايش نرخ باروري بايد با شرايط فعلي جامعه در نظر گرفته شود. وي درباره تأثير مشوقهاي گوناگون بر افزايش باروري گفت: مرخصي زايمان و مرخصي بدون حقوق حدود 8 درصد در افزايش نرخ باروري تأثير دارد، اما اگر خانهداري به عنوان يك شغل در نظر گرفته شود و زنان خانهدار بيمه شوند و در نهايت نيز از مزاياي بازنشستگي استفاده كنند، حدود 33 درصد برفرزندآوري تأثير داشته است. وي با اشاره به محدوديتهاي درآمدي ايران در شرايط فعلي، خاطرنشان كرد: ركود اقتصادي و مشكل بيكاري عوامل بسيار تأثيرگذار در ازدواجها و طلاقها و باروري است و توسعه و رشد كشور بسيار ميتواند شرايط را تغيير دهد. به باور لاريجاني در بسياري از بندهاي سياستهاي كلي جمعيت نيز بر افزايش كيفيت جمعيت تأكيد شده است نه صرفاً افزايش كمي. بنا به تأكيد رئيس مجلس تكساحتي نگريستن در افزايش جمعيت مشكلات بسياري را براي كشور ايجاد ميكند.
نقش مهم سازمانهاي نظارتي و قضايي در سقط جنينهاي زيرزميني
وزير بهداشت نيز با تأكيد بر اينكه اين وزارتخانه به دنبال افزايش نرخ باروري به روش معقول و منطقي است كه بايد براي مردم اقناعپذير باشد، از دو برنامه جديد براي افزايش باروري خبر داد و افزود: حمايت از زوجهاي نابارور در مورد داروهاي گران و تدوين قوانين و همچنين برگزاري همايشها و گردهماييها جهت اقناع، آموزش و انتقال مباحث منطقي جمعيت به مردم در وزارت بهداشت دنبال ميشود. به گفته هاشمي بايد در جهت عكس قوانين قبلي تنظيم جمعيت، تغيير رفتار دهيم. وي در مورد آمار هشدارآميز سقطهاي غيرقانوني در كشور گفت: ما قانون را اجرايي ميكنيم اما بخشي از موارد و دستورات به سازمانهاي نظارتي و قضايي برميگردد و در حيطه فعاليتهاي وزارت بهداشت نيست.
اصلاح بخشنامه دو دهه قبل
وزير بهداشت همچنين در مورد اينكه گفته شده مراكز وازكتومي در كشور گسترش پيدا كرده، پاسخ داد: در مورد آمار هر كس چيزي ميگويد اما نظارت و آمار رسمي حاكي از كاهش مراكز وازكتومي است، در اين مورد بخشنامهها اصلاح شده و اين بخشنامه مربوط به دو دهه قبل است. هاشمي ادامه داد: آمارهاي مربوط به وازكتومي و بستن لولههاي رحم به صورت دقيق وجود ندارد اما آنچه موجود است ناچيز بوده و به عنوان مقررات در قالب قانون اجرا ميشود و كساني كه آن را اجرا نكنند مجرم هستند.
70 درصد جمعيت ايران در دوران طلايي
معاون وزير بهداشت نيز با تأكيد بر اينكه مرگ مادران و نوزادان با اجراي برنامههاي بهداشتي، كاهش يافته است، افزود:جمعيت 15تا 64 سال را جمعيت فعال ميگويند كه 70 درصد جمعيت ايران بالغ بر 54 ميليون نفر در اين سنين و در گذار جمعيتي قرار دارند و دوران طلايي جمعيتي و پنجره جمعيتي به حساب ميآيد كه اين جمعيت آماده كار و توسعه است ولي به مسكن، شغل و آموزش نياز دارند و هنر ما اين است كه چنين جمعيتي را در جهت توسعه كشور به كار بگيريم. وي با تأكيد بر ترويج مفاهيم آموزشي اهميت فرزندآوري سالم و اجتناب از تكفرزندي در جامعه به آمار 28 درصدي تكفرزندها و آمار 7 درصدي بيفرزندها اشاره كرد و افزود: درحال حاضر 11 ميليون نفر از جوانان كشور نيز ازدواج نكردهاند درحالي كه از توصيههاي مهم در سياستهاي ابلاغي مقام معظم رهبري برداشتن موانع ازدواج و حمايت از زوجهاي جوان است زيرا ازدواج از سال 85 تا 92 در كشور كاهش يافته است و يكي از عوامل عدم ازدواج، بيكاري است، طوري كه 20 تا 25 درصد از جمعيت جوان بيكار هستند.
راه علاج كاهش جمعيت در تغيير 10 درصدي ازدواج و طلاق
سياري ادامه داد: اگر در ساختار فعلي 10درصد طلاق كاهش پيدا كند نرخ باروري 85/1 ميشود و اگر 10درصد از جوانان ازدواج كنند نرخ باروري 6/2 ميشود. وي با اشاره به وجود 3 ميليون زوج نابارور در كشور گفت: اين را هم بايد دانست كه اگر زنان زير 18سال باردار شوند خطر مرگ در آنها افزايش مييابد، بارداري بالاي 35 سال 27درصد، بارداري ناخواسته 21درصد، بيش از چهار فرزند 18درصد و فاصله بارداري كمتر از دو سال خطر مرگ را 34درصد افزايش ميدهد. سياري تصريح كرد: روزانه هشت نفر بر اثر اعتياد در كشور فوت ميكنند، 58 درصد از معتادان در سن كمتر از 35 سالگي و 14درصد در بين سن 15 تا 19 سالگي به سر ميبرند و اعتياد يكي از دلايل عدمفرزندآوري عنوان شده است. به باور وي با توجه به اين موارد است كه ميتوان به نرخ باروري بالاتر از حد جانشيني دست يافت.
