يك جمله يا يك تلنگر كافي است تا پرده حجاب كنار رفته و واقعيت مشخص شود. واقعيتي كه كمتر به اثبات ميرسد اما كتماني هم نميتوان كرد. واقعيتي تلخ كه چند سالي است با فوتبال ايران گره خورده است. واقعيت تلخ كشش فوتباليستها به سمت اعتياد.
در كارنامه قديميترها كه نگاه كنيم، موارد زيادي را پيدا ميكنيم كه به اعتياد كشيده شدهاند. آنقدر كه در مقطعي بعد از اعتراف يكي از مربيان فوتبال به داشتن اعتياد و ترك آن، ميزگردي در راديو برگزار شد كه در آن به اين مهم اشاره شد كه بيش از 100 ملي پوش و فوتباليست سابق به اين مسئله گرايش پيدا كردهاند. در اين بين چند بازيكن نامي قديمي در خصوص اعتياد خود مصاحبه نيز كردند. البته زماني كه به گفته خود پاك بودند. اما اين مسئله تنها در ميان قشر بازنشسته و پيشكسوتان شايع نيست و چندسالي است كه گريبان فوتباليستهايي كه در حال بازي كردن هستند را نيز گرفته است.
در اين خصوص البته آمار چندان دقيقي نميتوان داد. چراكه باشگاهها تست اعتياد ندارند و به همين دليل نميتوان اعتياد فوتباليستها را ثابت كرد، مگر آنكه مچ آنها در حين استعمال گرفته شود كه آن هم در اكثر موارد يا ماستمالي ميشود يا اگر كار بازيكن به كميته انضباطي يا اخراج از باشگاهي شود كه در آن بازي ميكند، به دليلي غير از آنچه كه بوده خواهد بود. درست مثل اتفاقي كه در يكي از تيمهاي مشهدي چند سال قبل رخ داد و دو بازيكن به دليل استعمال مواد مخدر از باشگاه اخراج شدند. اما دليل اخراج آنها هرگز آنچه كه بود عنوان نشد و به دلايلي ديگر خط خوردند. اما اين مسئله در برخي باشگاهها تنها به تذكر جدي يا تهديد به فسخ قرارداد ختم ميشود.
لطفعلي پوركاظمي، رئيس فدراسيون پزشكي ورزشي هم معتقد است يكي از مسائل ضروري براي اينكه ورزشكاران سالم در باشگاهها فعاليت كنند، گرفتن تست اعتياد از آنها به همراه ديگر تستهايي است كه ابتداي فصل گرفته ميشود. چراكه بعضي ورزشكاران با مصرف مادهاي به نام «مت آنفتامين» كه يك نوع شيشه است، گول خوردهاند و نميدانستند كه مواد مخدر مصرف ميكنند.
يكي از مخدرهايي كه طي چند سال اخير استفاده از آن بين فوتباليستها شايع شده است، استعمال ماده مخدر شيشه است كه گفته ميشود وزن را پايين ميآورد و برخي فوتباليستها براي سر وزن آمدن به سوي آن كشيده ميشوند؛ مسئلهاي كه بارها بر سر زبانها افتاد اما بدون آنكه نتيجهاي داشته باشد، پروندهاش بسته شد.
چند سال قبل گفته ميشد برخي فوتباليستهاي يكي از تيمهاي پرطرفدار تهراني در محل اردو اقدام به استعمال شيشه كرده بودند كه اين مسئله لو رفته بود و حتي گفته شد چند پرونده در كميته انضباطي هم در اين خصوص تشكيل شد. اما مسئله بيش از اين كش پيدا نكرد و خيلي زود آبها از آسياب افتاد و ماجرا به دست فراموشي سپرده شد. يكي از مربيان ليگ برتري در اين خصوص چهار سال قبل داستانهاي جالبي را تعريف كرد كه روزنامه قدس آن را به تحرير در آورد: «يك بار دو بازيكن براي تست دادن، به تمرينات ما آمدند كه وزنشان دو برابر من بود وقتي دلالها اين بازيكنان را آوردند، گفتند كه وزنشان زياد است، اما با تمرينات اختصاصي و فشار خيلي زود به سر وزن ميرسند. اين دو بازيكن اگرچه سر تمرينات تيمي از زير كار در ميرفتند، اما در كمتر از دو ماه وزنشان را نصف كردند. با اين حال رفتارهايشان هم دچار تغييرات زيادي شد كه ما را مشكوك كردند. در يكي از اردوها ما سرانجام فهميديم كه آنها از شيشه براي كم كردن وزن خود استفاده كردهاند. پس از اينكه از شر اين بازيكنان راحت شديم در راديو شنيدم كه چندي بعد يكي از آنان كه سابقه قهرماني با تيمش در جام حذفي را هم داشت، به علت استعمال زياد شيشه اقدام به خودكشي كرده است.»
اما كشيده شدن فوتباليستها به سمت اعتياد، همواره با نوعي انكار جمعي مواجه ميشود. به طوري كه وقتي روزنامه شهروند طي گزارشي به كشش برخي فوتباليستها و مديران ورزشي به سمت اعتياد ميپردازد، حجتالاسلام عليپور، رئيس كميته نظارت، بازرسي و ارزشيابي سازمان ليگ در واكنش به اين گزارش و سؤالي كه در اين خصوص از او پرسيده ميشود، با تعجب به خبرنگار فارس ميگويد: «مگر بازيكنان معتاد هم داريم؟ در مورد مديران باشگاهها و سرمربيان و سرپرستان تيمها با توجه به اينكه اين شغلها جزو مشاغل حساس هستند نيازمند استعلام هستيم اما در مورد اين گزارش از مدير مسئول آن نشريه توضيح خواست كه اگر مورد خاصي دارند آن را به ما اعلام كنند و اگر مورد خاصي هم نباشد اين مسئله را پيگيري ميكنيم زيرا ما مدافع منافع فوتبال خود هستيم.»
بحث اعتياد فوتباليستها يا مديران ورزشي در حالي همواره با واكنشي شديد مواجه ميشود كه طي سالهاي اخير شاهد رواج جدي اين مسئله بين ورزشكاران شدهايم. ورزشكاراني كه طي سالهاي اخير بحث استعمال سيگار و قليان آنها بيشتر مطرح شده است اما اين شايد در كنار استعمال ديگر مواد مخدر كه بيشتر هم شيشه است، خلاف كوچك آنها باشد. مواد مخدري كه بسياري از مربيان معتقدند در مهمانيهاي شبانه و پارتيهاي دوستانه فوتباليستها باب شده است و با توجه به آنكه تهيه آن براي آنها سخت و گران نيست و بين فوتباليها باب شده است. فوتباليستهايي در مقاطعي كوتاه گل ميكنند و ميشوند بحث روز و در چشم قرار ميگيرند اما با افتادن در دام افيون اعتياد، خيلي زود از صحنه فوتبال محو ميشوند. بدون آنكه سرنوشت آنها تجربهاي شود براي ديگر فوتباليستهايي كه تصور ميكنند استفادههاي تفريحي نميتواند آنها را در جمع معتادان قرار دهد.
بحث اعتياد چند سالي است كه در فوتبال مطرح است و اگر چه پرونده جدي از آن به كميته انضباطي ارائه نميشود، اما وجودش هم در گفتوگو با مربيان، مديران، پزشكان تيمها و حتي بازيكنان انكار نميشود. مسئلهاي كه شايد بتوان با يك راهكار ساده، گرفتن تست اعتياد مانع از شيوع آن بين ورزشكاران، خصوصا فوتباليستها شد؛ راهكاري كه البته هنوز مسئولان نگاه جدي به آن ندارند.
