استيضاح وزير علوم يك هفتهاي است كه به دست هيئت رئيسه رسيده و معطل اعلام وصول در قفسههاي كمد هيئت رئيسه مجلس شوراي اسلامي خاك ميخورد! صحبتها و نشستها و تلاشهايي در وراي صحن علني خانه ملت در جريان است تا استيضاح فرجي دانا به صحن نرسد؛ تلاش هايي كه گفته ميشود به دليل رعايت برخي مصلحتها صورت ميگيرد.
آخرين خبر رسيده از حواشي اين استيضاح آن بود كه روز دوشنبه نشستي با حضور وزير و استيضاحكنندگان و رئيس مجلس برگزار شد و في الحال توافق كردند استيضاح يك ماه به تعويق بيفتد و وزير مربوطه قول داده كه در اين مدت، آنچه مورد اعتراض نمايندگان مجلس بوده، اصلاح شود. اما در حالي كه همگان ماجراي استيضاح را حداقل در اين زمان كنوني، تمام شده تلقي ميكردند، ديروز الياس نادران كه با جديت پيگير اعلام وصول اين استيضاح است، براي سومين بار در صحن علني مجلس به هيئت رئيسه تذكر داد كه استيضاح بايد اعلام وصول شود. شنيدن اين تذكر در فرداي روزي كه خبر به توافق رسيدن طرفين براي تعويق يك ماهه استيضاح منتشر شده بود، عجيب مينمود. نادران البته به اصل برگزاري نشستي به صورت آنچه وي گزينشي خواند نيز اعتراض كرد.
اعتراضهاي نادرانالياس نادران، نماينده تهران و از استيضاح كنندگان وزير علوم، روز گذشته در صحن علني مجلس خطاب به محمدرضا باهنر نايبرئيس مجلس كه رياست جلسه علني را بهعهده داشت، گفت: بنده روز يكشنبه در اخطاري خواستار اعلام وصول طرح استيضاح وزير علوم شدم و شما هم كه رياست جلسه را بهعهده داشتيد، گفتيد امروز تا آخر وقت تعيين تكليف ميشود، اما خبري نشد و بعد مطلع شديم كه آقاي لاريجاني روز دوشنبه با تعدادي از نمايندگاني كه حتي طرح استيضاح وزير علوم را امضا نكردهاند و يكي دو نفر از امضاكنندگان جلسهاي را با وزير علوم داشتهاند و قول و قرارهايي گذاشتهاند كه برگزاري چنين جلساتي و گذاشتن قول و قرار نه در آييننامه و نه در قوانين ديگر هيچ وجاهتي ندارد. استيضاح فقط با پس گرفتن امضاها از دستور خارج ميشود.
اين نماينده مجلس بر همين اساس تأكيد كرد: ما در مجلس به هيچ عنوان نميپذيريم كه بهصورت گزينشي تعدادي از نمايندگان را جمع كنند و از طرف همه استيضاح كنندگان تصميم بگيرند و اگر قرار بود چنين جلسهاي برگزار شود بايد هر 60 نفر نمايندهاي كه طرح استيضاح را امضا كردند، دعوت شوند و نظر آنها استماع شود.
وي خطاب به محمدرضا باهنر كه رياست جلسه علني را برهعهده داشت، گفت: هيئت رئيسه سوگند خورده است كه برخلاف آييننامه كاري را انجام ندهند، بنابراين نبايد اجازه ميداديم استيضاحي كه تحويل هيئت رئيسه شده و دو بار هم از تريبون صحن علني مجلس اعلام شده كه اين استيضاح تحويل هيئت رئيسه شده و رئيس جلسه هم عنوان كرده كه اين طرح استيضاح تعيين تكليف ميشود، به تأخير بيفتد. اين موضوع خلاف آييننامه است و بايد ابتدا از سوي هيئت رئيسه اعلام وصول شود و اگر قرار است اتفاقي بيفتد، روال قانوني و طبيعي خود را طي كند.
اين نماينده مجلس بر همين اساس گفت: روال طبيعي آن اين است كه پس از اعلام وصول طرح استيضاح از سوي هيئت رئيسه جلسهاي با حضور تمام استيضاحكنندگان برگزار شود و اگر در آن جلسه نمايندگان خواهان استيضاح قانع شدند، امضاي خود را پس ميگيرند اما اگر عدهاي بخواهند از سوي قاطبه نمايندگان تصميمي بگيرند و سپس رسانهاي كنند و بگويند جلسهاي گذاشته شد و طرح استيضاح يك ماه به تعويق افتاد، چنين اجازهاي نه به رئيس مجلس و نه به نواب رئيس و نه به هيچكدام از رؤساي كميسيونها داده نشده كه از سوي همه بخواهند تصميم بگيرند.
محمدرضا باهنر نايبرئيس دوم مجلس كه در غياب علي لاريجاني و حجتالاسلام ابوترابيفرد رياست صحن علني را بهعهده داشت در پاسخ به اين اخطار نادران گفت: اگر چنين جلسهاي را برگزار كرديم خواست ما اين بوده كه به يك وفاق كلي بين فراكسيونها برسيم چراكه اين قضايا بايد زير يك وفاق جدي بين فراكسيونهاي مختلف مجلس اتفاق بيفتد.
نايبرئيس مجلس افزود: اگر مجلس بخواهد اقدامي كند كه قطعاً بر اساس اصول و اعتقادات خود نيز عمل ميكند، اين اقدام بايد جدي و محكم باشد چراكه طبق قانون اساسي هر 10 نفر ميتوانند طرح استيضاح يك وزير را ارائه كنند و بنده در طول اين هفت دوره كه در مجلس بودم شاهدم در هيچ دورهاي نبوده كه يك وزير 10 مخالف جدي نداشته باشد، بنابراين تمام آنها ميتوانند دائم طرح استيضاح آماده كنند و كشور و مملكت كلاً درگير استيضاح وزرا باشد.
باهنر با تأكيد بر اينكه در جلسه ديروز قراري براي پس گرفتن امضاهاي استيضاح كنندگان گذاشته نشد، گفت: هيچكدام از ما بهدنبال اين نيستيم كه كسي امضايش را پس بگيرد و بحث ديروز هم كه با حضور چند نفر از مؤثرترين امضاكنندگان استيضاح برگزار شد، اين بود كه طرح استيضاح تا يك مدت مشخصي به تعويق بيفتد تا وزير اقداماتي را انجام دهد كه بتواند نمايندگان را قانع و به مطالبات بحق استيضاحكنندگان پاسخ روشن دهد. ما خواهان اين هستيم كه در مسائل مهمي مثل اين موضوع يك وفاق كامل به وجود آيد و اين كار با يك وفاق انجام شود. اما باز هم امروز اگر تصميم استيضاح كنندگان پابرجا بود به ما نتيجه را اعلام كنند و ما به درخواست آنها عمل ميكنيم.
قانون چه ميگويد؟در آييننامه داخلي مجلس آمده است: تقاضاي استيضاح نمايندگان از وزير يا وزيران بايد كتباً در جلسه علني به رئيس مجلس داده شود و در آن، موضوع استيضاح صريحاً و با ذكر 104 مورد يا موارد معين شود. تقاضاي مزبور در آن جلسه يا جلسه بعد قرائت ميشود.
اين تقاضا بدون مباحثه و فوراً براي وزير يا هيئت وزيران فرستاده ميشود و در ماده ديگري آمده است: هنگامي كه استيضاح در دستور مجلس است به هيچوجه نميتوان دستور را تغيير داد مگر در موارد طرحها و لوايح سه فوريتي. از سويي ديگر هيئت رئيسه مجلس براي عمل مطابق اين آيين نامه، سوگند ياد كرده است. متن سوگند اعضاي هيئت رئيسه بدين شرح است: «بسماللهالرحمنالرحيم، به عنوان عضو هيئت رئيسه مجلس شوراي اسلامي در برابر قرآن مجيد به خداوند قادر متعال سوگند ياد ميكنم كه حداكثر توان خود را براي اجراي آييننامه داخلي مجلس شوراي اسلامي با مراعات بيطرفي كامل در انجام وظايف به كار گيرم و از هر گونه اقدام مخالف آيين نامه اجتناب نمايم.»
تلاش براي عدمانشعاب فراكسيون رهروانخبرهايي از مجلس رسيد كه برخي نمايندگان اصلاحطلب، فراكسيون رهروان ولايت را تهديد كردهاند كه در صورت طرح استيضاح وزير علوم، از اين فراكسيون منشعب شده و فراكسيون اعتدال را تشكيل خواهد داد.
برخي تحليلها حكايت از آن دارد كه هيئت رئيسه مجلس به منظور جلوگيري از انشعاب فراكسيون رهروان به رياست علي لاريجاني، در تلاش براي لغو استيضاح وزير علوم است.
محمد صالح جوكار، عضو كميسيون امنيت ملي مجلس در گفتوگو با «جوانآنلاين» با اشاره به اعلام وصول نشدن استيضاح وزير علوم از سوي هيئت رئيسه مجلس اظهار داشت: بعيد به نظر ميرسد كه مسئله استيضاح به صورت مصالحهجويانه حل شود اما به طور كل زد و بندهايي وجود دارد و برخي گفتهاند اگر استيضاح صورت گيرد، فراكسيون اعتدال شكل خواهد گرفت، از اين رو هيئت رئيسه نميخواهد با اعلام وصول اين استيضاح در فراكسيون رهروان خللي ايجاد شود، بنابراين هيئت رئيسه به دنبال حل مسالمت آميز اين استيضاح است تا از اتفاقات و عواقب بعدي آن جلوگيري كنند.
هيئت رئيسه بايد به سرعت در اين خصوص تصميمگيري و اعلام وصول كند و موضوع خاتمه پيدا كند. اما از سويي بايد در نظر داشت كه هيئت رئيسه به دنبال حفظ فراكسيون رهروان است تا در اين فراكسيون شكافي ايجاد نشود. گرچه بنده معتقدم اتفاقي رخ نخواهد داد و بايد منتظر تصميم هيئت رئيسه ماند.
و استيضاحهاي ديگر. . . نكته جالب توجه ديگر اين است كه غير از وزير علوم، گويا استيضاحهاي ديگري نيز در كمد هيئت رئيسه مانده است! نادر قاضي پور نماينده مردم اروميه در جلسه علني ديروز مجلس اظهار داشت: بحث استيضاح وزير نيرو به صورت واضح و كتبي مدتهاست تقديم هيئت رئيسه مجلس شده، متأسفانه خبري از تعيين تكليف آن نيست. هيئت رئيسه موظف است در اولين جلسه علني استيضاح را اعلام وصول و در همان روز متن استيضاح براي افراد مورد استيضاح ارسال و همزمان چاپ و بين نمايندگان توزيع شود، متأسفانه به ما وعده دادهايد جلسهاي را براي تعيين تكليف استيضاح وزير نيرو برگزار كنيم كه اين جلسه نيز تاكنون برگزار نشده است.
محمدرضا باهنر نايب رئيس دوم مجلس كه براي ساعاتي رياست صحن علني را بر عهده داشت، در پاسخ به اين تذكر، با بيان اينكه اين قصور را ميپذيرم، گفت: ما مدتي حدود دو هفته قرار بود كه جلسهاي با حضور استيضاحكنندگان و وزير نيرو برگزار كنيم تا شايد تفاهمي حاصل شود، اما هنوز موفق نشدهايم و سعي خواهيم كرد در اولين زمان ممكن اين جلسه را برگزار كنيم.
در جلسه هفته گذشته مجلس محمد رضا باهنر اذعان كرده بود كه چندين استيضاح در راه هيئت رسيده است! البته در جلسه گذشته سؤال آصفري نماينده اراك از وزير اقتصاد درباره وامهاي ازدواج مطرح شد كه با توجه به قول وزير براي حل دو ماهه موضوع، آصفري اعلام كرد قانع شده است.
