با ورود مذاكرات هستهاي به مراحل حساس و دشوار نگارش توافق جامع، شكافهاي جدي بين دو طرف بيش از پيش آشكار ميشود. در حالي كه مقامات واشنگتن ميگويند ايران بايد تصميم سختي بگيرد، يك نشريه امريكايي از احتمال به نتيجه نرسيدن اين مذاكرات خبر داد.
پايگاه خبري تحليلي «المانيتور» گزارش داد، «وندي شرمن»، سرپرست تيم مذاكره كننده امريكا در مذاكرات وين گفته است؛ معلوم نيست كه ايران آماده برداشتن گامهاي لازم جهت نشان دادن صلح آميز بودن برنامههاي هستهاياش است. وي افزود: «اگر توافق خوبي حاصل شود، آنگاه ايران با معافيتهاي قابل توجه روبه رو ميشود و البته براي اثبات صلح آميز بودن برنامههاي هستهاي و كاستن از نگرانيها بايد گامهاي قابل قبولي بردارد.» اين اظهارات شرمن در حالي است كه منابع ديپلماتيك يكي از مهمترين موانع پيش رو اين مذاكرات را زيادهخواهي امريكا عنوان كردهاند. محمدجواد ظريف، در نشست خبري پاياني مذاكرات وين ۵، تصريح كرده بود كه مواضع برخي طرفها در 1+5 هنوز با واقعيات فاصله دارد. سخنگوي وزارت خارجه امريكا در كنفرانس خبري روزانه خود در پاسخ به اظهارات «محمد جواد ظريف» ضمن اذعان به وجود شكافهاي بيشتر طرفين، با تكرار حرفهاي شرمن گفت كه تهران بايد تصميمهاي سختي بگيرد. درهمين خصوص«جن ساكي» اظهار داشت: نظر ما اين است كه اگر ايران آمادگي داشتن يك برنامه صلحآميز هستهاي را داشته باشد، آنها همانطور كه گفتند نگرانيهايي را درباره تأثير تحريمها دارند، بنابراين گرفتن برخي تصميمات سخت، براي آنها بايد آسان باشد. به گزارش مهر، يكي از مقامات ارشد مذاكره كننده امريكايي نيز كه خواسته هويتش افشا نشود، ضمن اشاره به اين مسئله كه بين طرفين يك واقع بيني بهوجوده آمده، گفت كه ايران بايد «تصميمهاي بسيار سختي بگيرد. اگر اين طور نبود، اين مسئله بسيار زودتر حل شده بود.» وي در ادامه افزوده كه «همواره درباره دشوارترين مسائل در آخرين مراحل مذاكرات تصميمگيري انجام ميشود.» اين مقام امريكايي در پاسخ به سؤالي درباره تبعات شكست مذاكرات گفت: «اين را اولين يا آخرين شانس نميدانم. بلكه به نظرم بهترين فرصتي است كه گفتوگوهاي عميق و سازندهاي داشته باشيم و همديگر را بهتر بشناسيم. اين هفته ما سندِ كاري، را تهيه كرديم كه گامي به جلو در مذاكرات است. همه، فعاليت عظيمي براي رسيدن به آن انجام دادهاند. بايد همين سطح ديپلماسي شديد، قدرتمند و جدي را حفظ كنيم و از هر فرصتي براي موفقيت استفاده كنيم. . . مذاكره تنها براي مذاكره كردن صورت نميگيرد. اعتقاد دارم گفتوگوهاي جدي در حال انجام است.» در چنين شرايطي روزنامه امريكايي «والاستريت ژورنال»، نوشت: احتمالاً شكافها به اندازهاي زياد باشد كه نتوان آن را حل كرد. بر اساس اين گزارش، دو طرف همچنان در زمينه ظرفيت غنيسازي هستهاي ايران به ويژه تعداد سانتريفيوژهايي كه ايران بعد از توافق ميتواند حفظ كند، اختلاف دارد. در گزارش اين روزنامه امريكايي همچنين آمده: مسئله ديگر ميزان گستردگي نظارت بر تأسيسات هستهاي ايران بعد از توافق نهايي ايران و 1+5 است و تهران همچنان ميبايست به سؤالات دشوار ديگري درباره كارهاي گذشته خود در زمينه برنامه هستهاياش پاسخ دهد. ايران نيز همچنين خواستار كاهش سريع تحريمها است. از طرف ديگر مقامات روسي گفتهاند كه اختلافات، بيشتر سياسي و ناشي از عدم اعتماد است. ريابكوف رئيس هيئت روسي در مذاكرات هستهاي در وين، وجود متن سند نهايي، كه در نوع خود بينظير است، را با وجود مشخص نشدن برخي جزئيات آن، بسيار مهم خوانده و امكان توافق بهموقع بين ايران و گروه 1+5 را كاملاً واقعي دانست. ريابكوف همچنين اعلام كرد كه سند چارچوبي كه طرفين در پايان مذاكرات وين در خصوص، در مورد حل و فصل مسائل مربوط به برنامه هستهاي ايران آن توافق كردند، فعلا چندان فراگير و جامع نبوده و هنوز شامل بخشهاي زيادي است كه بايد جزئيات آن مشخص و مورد توافق قرار بگيرد. وي افزود: «البته من نميتوانم قضاوت كنم كه در آينده اختلاف نظرات به طور كامل برطرف خواهند شد، ولي ميتوان به اين مسئله اميدوار بود.»
