با كاهش توليد و صادرات نفت عراق و تشديد درگيريها در بينالنهرين، قيمت نفت به بالاترين رقم طي 9 ماه گذشته رسيده است و كمبود عرضه بازار را تهديد ميكند؛ اقليم كردستان نيز با همكاري تركيه، نفت عراق را بالا ميكشد و برخي كشورهاي عضو اوپك از توان خود براي غصب«سهميه» عراق در اوپك ميگويند.
به گزارش «جوان»، اقليم كردستان كه همواره ساز جداييطلبي و استقلال را از دولت مركزي بغداد كوك ميكرده است اين روزها تأكيد بيشتري بر اين خواسته خود ميكند و به بياني ساده، در آشفته بازار درگيريهاي خونين عراق، تقريباً خود را كشوري مستقل ميداند و نفت عراق را به اسرائيل ميفروشد آن هم با كمك آنكارا.
دولت عراق نسبت به اين موضوع اعتراض كرده است اما بعيد است اين اعتراضات مثمر ثمر واقع شود و تركيه در سياست راهبردي خود براي انزواي عراق و تزريق روحيه استقلالطلبي به كردها جهت طرد پ. ك. ك؛ نفت عراق را به اروپا و اسرائيل ميرساند و مددكاري بزرگ براي ياران بارزاني شده است.
اين تركيه و اردوغان، همان تركيه و نخست وزيري است كه تيزترين انتقادات را به رژيم صهيونيستي در جريان كشتار غزه وارد كرد اما امروز براي تبديل شدن به قدرت برتر منطقه در زمينه انتقال انرژي، روابط دوستانهاي با تل آويو برقرار كرده است و از سويي ديگر، نزديكان وي از جمله هاشم طيب اردوغان پسر نخست وزير تركيه، با داعشيها عكس يادگاري ميگيرند!
به هر حال شكل بخشي از نفت عراق به شكل برنامهريزي شدهاي، توسط تركيه به فروش ميرسد اما حجم آن در مقايسه با ظرفيت توليد 3 ميليون بشكهاي جنوب عراق عدد بزرگي نيست. وزير نفت عراق اعلام كرده است كه وقفهاي درصادرات نفت عراق به وجود نيامده است و بغداد همچنان به صادرات نفت خود ادامه ميدهد ولي به نظر ميرسد اين ادعا طي روزهاي گذشته ديگر تكرار نميشود زيرا داعش اعلام كرده است خطوط لوله نفت عراق را هدف قرار داده است.
پايگاه خبري تحليلي امريكايي «پاليسي ميك» چندي پيش نوشت كه نگاهي به مناطق مورد حمله داعش در سوريه و عراق نشان ميدهد كه اين گروهك تروريستي همواره مسئله نفت را مدنظر داشته است. داعش و النصره هماكنون بخشي از نفت سوريه را از طريق تركيه به فروش ميرسانند و داعش قصد دارد با گستردهتر كردن فعاليتهاي تروريستي خود، خيمهاي بزرگ روي منابع نفت عراق بزند كه تا كنون توانسته است بخشي از منابع نفت غرب عراق را به كنترل خود درآورد. با توجه به بالا گرفتن درگيريهاي عراق و فراگير شدن آن، توليد و صادرات نفت عراق با مشكلات بزرگ و عملياتهاي خرابكارانه مواجه شود كه همين موضوع، نگرانيهاي زيادي را در بازار نفت ايجاد كرده است.
برخي كشورهاي توليدكننده نفت، از هم اكنون خيز برداشتهاند تا در صورت كاهش توليد نفت عراق به سرعت جايگزين آن شوند؛ كشورهايي مانند عربستان، امارات و كويت كه در اينگونه موقعيتها همواره ماهيت خود را نشان دادهاند در زمره اين كشورها هستند كه به شركت ملي نفت خود فرمان آماده باش براي افزايش توليد دادهاند.
اين در حالي است كه اصولاً سهميه كشورهاي اوپك از طريق «وام سهميه» به ديگر كشورها منتقل ميشود به اين شكل كه عراق در صورت از دست دادن توليد خود، سهميه خود را ميان چند كشور تقسيم كرده و پس از بازگشت به توليد سهميه خود را از آنها پس ميگيرد.
در صورت عدم انجام اين مهم، عربستان به عنوان بزرگترين كشور توليدكننده نفت اوپك كه به نوعي توليدكننده شناور محسوب ميشود وارد گود شده و توليد و صادرات نفت خود را به منظور ايجاد تعادل در بازار نفت افزايش ميدهد كه البته با توجه به ظرفيت بالاي عراق – 3 ميليون بشكه در روز ـ و همچنين كاهش طبيعي توليد نفت عربستان، احتمال چنين امري بعيد به نظر ميرسد زيرا رياض نشان داد، عربستان همان عربستان سابق نيست و چاههاي آن مانند گذشته پر نفس نيستند.
موضع ايران
ايران به عنوان متحد استراتژيك عراق در اوپك بيشترين نگاهها را به خود جلب كرده است؛ ايران كه به دليل تحريمهاي امريكا مجبور به كاهش ظرفيت توليد خود شده است در رأس توجهات بينالمللي قرار گرفته است. با نظر به روابط خوب ايران و عراق بسياري از ناظران بينالمللي بر اين باورند كه بخش قابل توجهي از سهميه نفت عراق به ايران وام داده خواهد شد. اين تحليل را بادي جدي گرفت زيرا وزير نفت ايران نيز روز گذشته به رسانهها گفت: ايران هماكنون ظرفيت لازم را براي جبران كمبود عرضه نفت عراق دارد. بيژن زنگنه افزود: تاكنون كارشكني ايالات متحده امريكا باعث شده، ايران نتواند از حداكثر ظرفيت توليد خود براي عرضه سالم و راحت در بازار نفت استفاده كند. ايران جداي از موضوع تحولات كشور عراق هميشه تلاش كرده عرضه يكنواخت و پايداري در بازار نفت داشته باشد.
