خبرنگاران حوزه محيطزيست روز دوشنبه از منطقه حفاظت شده و سايت تكثير حيات وحش شهرستان بيجار ديدار كردند. در اين ديدار مسئولان سازمان حفاظت محيط زيست استان كردستان و شهرستان بيجار در خصوص مشكلات سايت و چالشهاي منطقه و بيتوجهيهايي كه در اين خصوص مشكلساز بوده به ايراد سخن پرداختند.
در ميان تمام مشكلات زيستمحيطي، به نظر ميرسد مشكلات حوزه محيط زيست طبيعي بغرنجتر است؛ به ويژه در چند سال اخير كه به بهانههاي مختلف عمراني زيستگاههاي حيوانات از بين رفته يا به وسيله جادهسازي دوپاره شده و گونههاي جانوري گاهي در خطر جدي انقراض قرار گرفتهاند. به گونهاي كه بسياري از حيوانات زيستگاههاي خود را ترك كردهاند. اما در اين ميان انتخاب سايتي دور از اقدامات مخرب انسان براي پرورش و احياي گونههاي نادر جانوري، هوشمندانه و نيازي اساس بوده كه سزاوار تحسين است. اما بيتوجهي بعدي، اين اقدام هوشمندانه را تحتالشعاع قرار داده است. رئيس اداره نظارت بر حيات وحش اداره كل حفاظت محيط زيست استان كردستان در ابتدا در خصوص سايت مورد بحث گفت: هدف راهاندازي اين سايت، تكثير گونههاي در معرض خطر انقراض، انجام تحقيقات در زمينه تنوع زيستي، فرهنگسازي و آموزش زيست محيطي و توسعه اكوسيستم پستانداران موجود در سايت از جمله آهو، گوزن زرد ايراني و قوچ و ميش ارمني است.
«محمد ويسي» ادامه داد: گوزن زرد در جنگلهاي نواحي گرم خوزستان و جنگلهاي بلوط زاگرس زندگي ميكند و اين گونه ناياب از جزيره اشك درياچه اروميه در سال 86 به سايت بيجار انتقال يافت كه متأسفانه جمعيت اين گونه گوزن در ايران در معرض انقراض است و قوچ و ميش ارمني دو گونه بومي در منطقه هستند.
در بخش ديگري از اين بازديد «مجيد پارسا»، رئيس اداره محيطزيست بيجار از وجود بيش از 45 رأس گوزن زرد ايراني، آهو، قوچ و ميش ارمني در سايت تكثير حيات وحش بيجار خبر داد و گفت: محيط زيست شهرستان بيجار با توجه به نبود امكانات كافي و نيروي انساني و پرسنل كم، تمامي توان خود را در راستاي حفظ و نگهداري اين گونههاي ناياب و ارزشمند به كار گرفته است. با اين وجود، از زمان ايجاد اين سايت در سال 86 تاكنون هيچگونه حمايت خاصي براي تأمين نيازهاي اساسي اين سايت انجام نشده و امكانات لازم از قبيل آب، برق، جاده و حتي بودجه مورد نياز براي ايجاد پناهگاه زمستانه و جيره غذايي مورد نياز اين وحوش فراهم نشده است. تا جايي كه متأسفانه در زمستان سال جاري به دليل سرماي زياد و مستمر و سن بالاي 10 سال تعدادي از گوزنها، هفت رأس آهو و پنج رأس گوزن تلف شدند.
عوامل تهديد گوزنها و آهوها در سايت بيجار مرتفع ميشودطيب محمودي، معاون نظارت و پايش محيطزيست استان گفت: با توجه به اتفاقات سال گذشته محيطزيست استان با برنامهريزي و تخصيص اعتبارات مناسب به دنبال مرتفعكردن عوامل تهديد گوزنها و آهوها در سال جاري است. وي افزود: احداث چهار جانپناه در سايت، پيشبيني دو جاي علوفه براي رفع مشكلاتي چون سرمازدگي علوفه و آبشخور حيوانات، ترميم پنج نقطه فرسوده به دليل قدمت بالاي سايت، بهسازي جاده و افزايش ارتفاع فنسها از 20/2 متر به 80/2 متر و اضافه كردن سه رديف ديگر فنس در راستاي ممانعت از ورود حيوانات وحشي به سايت از جمله اقداماتي است كه در راستاي ارتقا و حراست از حيوانات سايت تكثير حيات وحش شهرستان بيجار انجام ميشود.
شايان ذكر است كه سايت تكثير حيات وحش بيجار در سال 1386 احداث شده و توسط محيطبانان به صورت شبانهروزي و با استفاده از دوربينهاي مدار بسته كنترل ميشود. محدوده سايت 40 هكتار است و فاز اول به منظور تكثير و رهاسازي گوزن ايراني از منطقه اشك اروميه احداث و فاز دوم آن به منظور حفاظت و تكثير گونه آهو از منطقه سهراب و زنجان به اين سايت منتقل شده است. تاكنون در منطقه حفاظت شده بيجار بيش از 20 گونه از پستانداران شناسايي شدهاند كه از مهمترين آنها ميتوان به قوچ و ميش ارمني، كفتار، گربه وحشي، گرگ، روباه و رودك اشاره كرد. همچنين بيش از 90 گونه از خانوادههاي مختلف پرندگان از جمله عقاب طلايي، سارگپه، شاهين، كبك چيل و باقرقره و گونههاي گياهي از جمله ريواس، بادام وحشي، آلوچه وحشي دافنه و گياهان دارويي كمياب شناسايي شده است.