
خطر باقيمانده آنتيبيوتيكها در دام و طيور و محصولات آنها براي سلامتي انسان نخستين بار نيست كه مطرح ميشود. بنا به اذعان برخي پزشكان و كارشناسان آنتي بيوتيكها و هورمونهايي كه براي پرورش مرغها استفاده ميشود، اثرات بسيار سوئي بر سلامت دارد و در خانمها موجب رشد موهاي زائد و بروز رفتارهاي مردانه و حتي كلفتي صدا ميشود.
اگر بخواهيم دقيقترين نسخه براي سلامتي را بپيچيم به طور يقين اين نسخه در سلامت و امنيت سبد غذايي خلاصه ميشود؛ چراكه خوراك، يكي از نيازهاي اوليه بشر براي زنده ماندن است و آلودگي اين نياز ضروري ميتواند زمينه ساز بسياري از بيماريها باشد. پس اگر امروز در جامعه آمار ابتلا به برخي از بيماريها رشدي چشمگير داشته است بايد علت اين مسئله را در ميزان اطمينان از سلامت سبد غذايي جستوجو كرد؛سبدي كه بنابر اظهارات بسياري از پزشكان و كارشناسان چندان ايمن نيست.
نمونه اين ناامني را ميتوان در پرورش جوجههايي ديد كه به مدد انواع و اقسام داروها 45 روزه به مرغي درشت تبديل ميشوند. اينجاست كه بسياري از پزشكان معتمد مردم به آنان و به ويژه بانوان توصيه ميكنند اگر هم به سراغ خوردن مرغ ميروند از مصرف بافتهاي چربي آن همانند پوست خودداري كنند هر چند دامپزشكان مدعياند در پرورش مرغ از هورمون استفاده نميشود و فقط آنتي بيوتيك مصرف ميشود آن هم مطابق استاندارد.
موهاي مردانه بر صورت زناني كه مرغ ميخورندماجراي آلودگي پروتئين مصرفي به باقي ماندههاي دارويي، نخستين بار از سوي مرضيه وحيد دستجردي وزير بهداشت دولت دهم رسانهاي شد؛ موضوعي كه حالا و با زمزمههاي توليد مواد غذايي ارگانيك دوباره بر سر زبانها افتاده است و هر از چند گاهي يكي از پزشكان يا كارشناسان حوزه تغذيه حقايق تكاندهندهاي را رسانهاي ميكند كه نيازمند توجه و ورود جدي وزارت بهداشت و سازمان دامپزشكي است. در بين مواد غذايي اما مرغ يكي از مناقشهبرانگيزترين خوراكيهاست كه برخي پزشكان گوشت سفيد آن را گوشتي سالم ميدانند و در مقابل برخي ديگر اصلاً خوردن آن را توصيه نميكنند.
كاظم قوشچي، كارشناس ارشد بهداشت مواد غذايي و عضو بسيج جامعه پزشكي يكي از اين افراد است. بنا به تأكيد وي گوشت سفيد مصرفي كه با داروهاي هورموني رشد يافته است، اثرات سوء بسيار بدي مانند افزايش مقاومت بدن در برابر آنتيبيوتيكها دارد و در خانمها نيز رشد موهاي زائد و بروز رفتارهاي مردانه و كلفتي صدا ميآورد. به گفته اين كارشناس ارشد تغذيه در برخي مرغداريها براي رشد مرغها از هورمون استفاده ميكنند تا در كوتاهمدت مرغهاي درشتي را توليد كنند و آنتي بيوتيك زيادي مصرف ميكنند. وقتي آنتيبيوتيك از طريق غذا وارد بدن ما شود، به تدريج «مقاومت بدن در برابر آنتي بيوتيكها» را افزايش ميدهد. ايرج خسرونيا، رئيس جامعه متخصصان داخلي نيز در گفتوگو با «جوان» درباره روند پرورش مرغها ميگويد: در مرغداريهاي صنعتي براي رشد سريع مرغها مقدار زيادي هورمون و آنتيبيوتيك به آنها تزريق ميشود بنابراين بدن آنها مقداري آلوده است. علاوه بر اين شك و شبهههايي درباره دانهاي وارداتي وجود دارد.
دوره 45 روزه مرغ شدن جوجهها! دكتر كوروش كمالي، عضو هيئت علمي پژوهشگاه ابنسينا نيز در اين باره به «جوان» ميگويد: ظاهراً براي پرورش مرغها در طول 40 تا 45 روز دستورالعملهايي وجود دارد كه در مقاطعي به آنها هورمونهايي داده ميشود اما مطابق استانداردها بايد اين دارو ظرف مدت زمان معيني قطع شود، قبل از ذبح تا اثر آن از گوشت بيرون برود و براي مصرفكننده مشكلي بهوجود نياورد. بنا به تأكيد وي اگر اين پروتكل رعايت شود، مشكلي براي افراد بهوجود نميآيد اما ممكن است در مواردي تخلفاتي صورت بگيرد كه اغلب منجر به مشكلاتي در مصرفكننده ميشود كه اين مشكلات در خانمها جديتر است و به شكل افزايش موهاي زائد در صورت ديده ميشود. اين متخصص ناباروري درباره اثرگذاري اين داروها روي كيستهاي تخمدان يا ناباروري هر چند اين موضوع را محتمل ميداند اما خاطر نشان ميكند: من تاكنون مقاله يا تحقيقي را نديدهام كه چنين موضوعي را اثبات كرده باشد.
ترديد در استاندارد بودن ميزان هورمون مرغها بنا به تأكيد خسرونيا اصولاً هر آنتيبيوتيكي كه به تدريج وارد بدن شود، موجب ميشود تا زماني كه بيمار ميشويم و به آن آنتيبيوتيك نياز داريم، بدنمان نسبت به آن مقاومت نشان ميدهد و دارو بر بيماري ما مؤثر نخواهد بود.
وي درباره آثار منفي هورمونها هم توضيح ميدهد: بسته به نوع هورمونهاي استفاده شده ممكن است روي تخمدان خانمها و عملكرد مغز اثر بگذارد و موجب پوكي استخوان شده و بر عملكرد تيروئيد هم اثر منفي داشته باشد. رئيس جامعه پزشكان عمومي از نوع داروهايي كه در مرغداريها استفاده ميشود، اظهار بياطلاعي و تأكيد ميكند: وزارت بهداشت و سازمان دامپزشكي بر عملكرد اين مراكز نظارت دارند و در صورتي كه ميزان باقي مانده داروها از حد مجاز بيشتر باشد، مجوز نميدهند اما ممكن است جايي هم تخلفي صورت پذيرد. به باور قوشچي اما به طور قطع نميتوانيم اطمينان بدهيم مرغي كه در بازار مصرف عرضه ميشود، از نظر باقي مانده آنتي بيوتيكها و هورمونها، آزمايش و ايمني آنها تضمين شده و در حد استاندارد است و در اين باره پاسخ مشخصي براي مردم نداريم.
ايمني سبد غذايي ميلنگداپيدمي موهاي زائد در صورت خانمها و ميزان قابل توجه ناباروري در ايران نسبت به ديگر كشورها و گسترش كيستهاي تخمدان همه نشانههايي است كه ميگويند بسيار بيشتر از حد استاندارد هورمون وارد بدن افراد جامعه ميشود و ايمني سبد غذايي ميلنگد.