به نظر ميرسد دولت تصميم دارد به هرطريق ممكن طرح مسكن مهر را كه ميراث دولت قبل است جمع و جور كند. اين در حالي است كه طي آخرين تصميم وزارت راه و شهرسازي متقاضيان داراي قرارداد مسكن مهر نيز ميتوانند مسكن خود را بفروشند. با اين تصميم تقاضا براي تهيه مسكن دركلانشهرها افزايش خواهد يافت.
مسكن مهر با هدف خانهدار كردن دهكهاي پايين درآمدي جامعه كه هيچ اميدي به خانهدار شدن آنها نبود و اساساً آنها را اصلاً متقاضي خريد مسكن نميتوانستيم به شمار آوريم طراحي و اجرايي شد، اين در حالي است كه انتظار ميرفت با اجراي صحيح اين طرح و محدوديتهاي ايجاد شده دهكهاي پايين درآمدي، به واسطه ساكن شدن درمسكن مهر، از جامعه متقاضيان مسكن (اجاره يا خريد) خارج شده و از فشار تقاضا به بازار مسكن كاسته شود. درجريان طراحي طرح مسكن مهر، محدوديتهاي اعمال شدهاي چون ساكن شدن متقاضي مسكن و عدم معامله مسكن زمينهاي ايجاد كرده بود تا متقاضيان به واسطه ساكن شدن درمسكن و عدم معامله آن مجدد به عنوان متقاضي به بازار مسكن رجوع نكنند يا حداقل براي چندين سال اين افراد از بازار مسكن خارج شوند؛ چراكه تا سال 95فشار تقاضا همچنان بر بازار مسكن حاكم است. اگرچه در طرح اوليه مسكن مهر خروج متقاضيان مسكن مهر از بازار مدنظر طراح و مجري طرح بود و برهمين اساس محدوديتهايي در نقل و انتقال اعمال شده بود، اما طي آخرين تصميم وزارت راه و شهرسازي معاملات و انتقال مسكن مهر از صفرتاصدش آزاد شده است، اين در حالي است كه اين تصميم تبعات منفي را گريبانگير بازار مسكن كلانشهرها خواهد كرد. در حقيقت ميتوان از همين الان پيشبيني كرد متقاضيان مسكن مهر با فروش مسكن خود، عوايد ناشي از فروش را براي تهيه مسكن در كلانشهرها به كار خواهند گرفت. به عبارتي، انتظار اوليه طرح مسكن مهرمبني بر خروج متقاضي از بازار مسكن نه تنها محقق نخواهد شد بلكه فشار تقاضا براي خريد مسكن دركلانشهرها را با افزايش همراه خواهد كرد. همه ميدانيم كمبود امكاناتي چون آب، برق، گاز، بيمارستان و مراكز آموزشي، درماني و از همه مهمتر فاصله زياد شهرهاي جديدكه مأمن ساخت طرحهاي مسكن مهر است با كلانشهرها موجب كاهش انگيزه براي سكونت متقاضيان مسكن مهر در اين مناطق شده است، از همين رو با امكاني كه دولت جديد جهت انتقال مسكن مهر فراهم آورد متقاضيان مسكن مهر اين مسكنها را فروخته و جهت تهيه مسكن به كلانشهرها هجوم ميآورند.
شايد طرح فوق بتواند ضمن خروج نسبي آمار معاملات مسكن، روند اتمام طرح مسكن مهر را سرعت ببخشد اما اجراي اين طرح بيشك قيمت مسكن را در كلانشهرها به دليل هجوم فروشندگان مسكن مهر براي خريد مسكن درشهرها دستخوش تغيير خواهد كرد.
سرهم بندي كردن مسكن مهر با هدف اتمام اين طرح و اجراي طرحهاي مدنظر دولت جديد، شايد حق دولت جديد به نظر برسد اما بايد اين امر را در نظر داشت كه اهداف عاليه طرح مسكن مهر با تصميم دولت مبني برآزادسازي معاملات مسكن مهر در هرسطوح به طور كل محقق نميشود و در اين بين از طرح مسكن مهر به عنوان يك رانتي كه نصيب بخش ضعيف جامعه شد ياد ميشود.
بررسيهاي نشان ميدهد دارندگان مسكن در صورت فروش مسكن خود بين 30تا 40ميليون سود ميكنند و با تكيه بر همين عايدي ميتوانند به عنوان يك متقاضي براي خريد مسكن دركلانشهرها دربازار حضور پيدا كنند.
در اين بين، شرايط خريد و فروش مسكن مهر توسط آخوندي وزير راه و شهرسازي به مديران راه و شهرسازي استانها و مديرعامل بانك مسكن ابلاغ شد. در بخشنامه قبلي فقط كساني كه دفترچه قسط بانكي را دريافت كرده بودند، ميتوانستند اقدام به فروش واحد مسكوني خود كنند اما در دستورالعمل جديد براي پيشخريداران هم اين امكان فراهم شده تا اجازه فروش واحد مسكوني خود را داشته باشند. در شرايط جديد خريد و فروش مسكن مهر پروژههايي كه 70 درصد پيشرفت فيزيكي داشته و قرارداد پيش فروش دارند، نقل و انتقال مسكن مهر ميسر است. ظاهرا تدوينكنندگان دستورالعمل شرايط جديد خريد و فروش مسكن مهر با اين روش هم خريد و فروش را قانوني كردهاند هم اينكه سرعت ساخت و ساز و تكميل مسكن مهر را سرعت دادهاند. در دستورالعمل جديد خريد و فروش مسكن مهر نيازي به واجد شرايط بودن متقاضي خريد مسكن مهر نيست.
