انتخابات ریاست جمهوری
پترو پوروشنکو تاجر میلیاردر اوکراینی موفق شد در انتخابات ریاست جمهوری این کشور که یکشنبه 4 خرداد(25 می) برگزار شد، با کسب اکثریت آرا در مرحله نخست به پیروزیبرسد. نتایج اولیه انتخابات اوکراین نشان دهنده آن است که پوروشنکو حدود 56 درصد آرا را بهدست آورده است.یولیا تیموشنکو، نخست وزیر پیشین اوکراین، تنها 9/ 12 درصد آرا را به دستآورد.
پوروشنکو ۴۸ ساله که به عنوان "سلطان شکلات" شناخته می شود، ساعاتی پس از اعلامنتیجه انتخابات، ویتالی کلیچکو را به عنوان شهردار کی یف، پایتخت برگزید.پوروشنکو همچنیندر سخنانی گفت که هیچ همه پرسی ای را به رسمیت نمی شناسد و تحت هیچ شرایطی جداییکریمه از اوکراین را نمی پذیرد.وی قبل از انتخابات اعلام کرده بود، در صورت پیروزی، فرایندسیاست کنونی دولت موقت اوکراین را در نزدیکی به اتحادیه اروپا ادامه خواهد داد.
انتخاباتریاست جمهوری در اوکراین با حضور 1200 ناظر بین المللی انجام شد.نتایج نهایی و قطعیانتخابات قرار است دوشنبه اعلام شود. برگزاری انتخابات در سه منطقه بزرگ اين کشور ازجمله شبهجزیره کريمه که اکنون به روسیه منضم شده و استانهای دونتسک و لوهانسک کهعمدتا تحت کنترل مخالفان قرار دارند، امکانپذير نبود.باراک اوباما، رئیسجمهوری آمریکا در واکنش به انتخابات اوکراین ابراز امیدواری کرد که این انتخابات به متحد شدن این کشور کمککند. از دیدگاه اوباما ، این انتخابات گام مهم بعدی در تلاشها برای متحد کردن اوکراین واطمینان بخشیدن به تمام شهروندان این کشور در این مورد است که خواست آنها وآرمانهایشان دیده میشود.
موضع رئیس جمهور جدید
پترو پوروشنکو میلیاردر اوکراینی که مالک مجموعهای بزرگ از شرکتهای شکلاتسازی است و اکنون در کنار قدرت اقتصادی از قدرت سیاسی نیز برخوردار شده است اظهار داشت کهخواستار پایان دادن به جنگ و بازگرداندن صلح است.با این همه مواضع وی پس از اعلام پیروزی اش در انتخابات ریاست جمهوری اوکراین ، مواضعی سخت و آشتی ناپذیر است و همین مساله احتمال تشدید رویارویی اوکراین روسیه و نیز گسترش درگیری های داخلی در اوکراین را افزایش می دهد.به نظر می رسد که اکنون آینده اوکراین در گرو سیاستهای مسکواز یکسو و تواناییهای کییف از سوی دیگر است. در واقع ادامه یکپارچگی ارضی اوکراین و وحدت دوباره این کشور ، بستگی به تصمیم مسکو در باره ادامه سیاست فعلی اش در قبال اوکراین و توانمندی و امکانات کییف در مقابله با چالشهای داخلی دارد.
با این حال در بارهاحتمال تغییر مسیر ناگهانی ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، در قبال اوکراین تردیدهای زیادی وجود دارد. به گفته کارشناسان غربی، توقع اینکه پوتین تصمیم بگیرد ناگهان دست ازاهداف خود در مورد اوکراین بردارد، «آشکارا پوچ» است.در واقع مسکو طی چند ماه گذشته نهتنها شبهجزیره کریمه را به فدراسیون روسیه ملحق کرده است ، بلکه بهطور گسترده از سویغرب متهم به دخالت در اوضاع اوکراین و تشویق اقدامات جداییطلبانه در شرق این کشوراست. موضوعی که روسیه، بارها آن را رد کرده و تحولات داخلی اوکراین را تحولاتی درونزا وناشی از نگرانی روس تباران این کشور در باره آینده خود توصیف کرده است.
این در حالی است که اختلافات روسیه و اوکراین محدود به مسائل سیاسی نیست بلکه موضوعات اقتصادی نیز جایگاه مهمی دراین زمینه دارد .در این باره مساله اختلاف روسیه و اوکراین بر سر بدهی های گازی بالا گرفته است. روسیه تنها تامین کننده گاز اوکراین است و گازپروم شرکتانحصاری گاز روسیه در سال 2013 بیش از 25 میلیارد متر مکعب گاز به این کشور صادرکرد.
در این راستا سرگئی کوپریانوف سخنگوی شرکت گازپروم روسیه تاکید کرد اوکراین تا روز2 ژوئن فرصت دارد بدهی یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلاری خود به مسکو بابت صورتحساب گازماه ژوئن را بپردازد و در غیر این صورت مسکو انتقال گاز به این کشور را متوقف خواهد کرد. درحال حاضر اوکراین 5 /3 میلیارد دلار بدهی گازی به گازپروم روسیه دارد و از ماه مارس هیچمبلغی برای تسویه این بدهی به روسیه پرداخت نکرده است.به نظر می رسد روسیه با روی کار آمدن رئیس جمهور جدید در اوکراین و در صورت اتخاذ موضعی آشتی ناپذیر از جانب وی ، فشارهای گازی علیه اوکراین را تشدید خواهد کرد.
این در حالی است که با تحولات جدید ، اوضاع اوکراین بسمت پیچیدگی هر چه بیشتر پیش میرود .از یک سو با اجرایی شدن مراحل جدایی استان های شرقی از اوکراین که مرحله نخستآن با برگزاری همه پرسی اخیر به اجرا در آمد،در واقع دولتمردان کی یف با مساله ای مواجهشده اند که چاره ای برای حل آن نمی بینند و بناچار در راستای پاک کردن صورت مساله برآمده اند .از همین رو افزایش اقدامات نظامی بویژه در استان دونتسک را می توان به منزلهچشم انداز آتی وقایع در این منطقه پراهمیت تلقی کرد.
اما ازدیگر سو، از چندی قبل سران دولت موقت اوکراین بفکر نوعی مصالحه و گفتگو با مخالفان میانه رو افتادند تا آنها تعدیلی درخواسته های خود صورت دهند.با این همه به نظر نمی رسد که امیدی به این گفتگوها وجودداشته باشد ، بویژه اینکه فاصله خواسته های دو طرف یعنی دولت اوکراین از یک طرف ومخالفان استقلال طلب که در نهایت پس از استقلال این استانها در پی الحاق آن به روسیههستند، آنچنان زیاد است که امیدی به مصالحه بین دو طرف وجود ندارد .تجربه نشان دادهاست که در چنین شرایطی معمولا استفاده از زور و تفوق قدرت یکی از طرفین بر طرف دیگراست که در نهایت منجر به حل زورمدارانه بحران می شود.شاید به همین دلیل است که روسیه درباره وقوع جنگ داخلی در اوکراین هشدار داده است.این در حالی است که پوروشنکو رئیس جمهور جدید اوکراین اصولا موضعی آشتی ناپذیر در قبال مخالفان اتخاذ کرده و ظاهرا سر آشتی با آنها را ندارد.
آینده ای نامعلوم
سئوال مطرح این است که با روی کار آمدن پترو پوروشنکو ، سیر تحولات اوکراین به کدام سمت خواهد رفت ؟با توجه به مواضع پوروشنکو می توان پیش کرد که وی در وهله نخست تلاش های خود را معطوف به سرکوب تحرکات جدایی طلبانه در شرق اوکراین خواهد نمود و بدین ترتیب پیش بینی اینکه روند درگیری های مسلحانه در مناطق شرقی اوکراین تشدید گردد ، دور از ذهن نخواهد بود.از سوی دیگر وی آشکارا تمایلات غرب گرایانه خود را به نمایش گذاشته ولذا می توان پیش بینی کرد که پوروشنکو روند نزدیکی هر چه بیشتر به غرب در قالب همگرایی اقتصادی و حتی نظامی را تسریع خواهد کرد.از سوی دیگر روسیه نیز در قبال این مساله بیکار نخواهد نشست و تلاش خواهد کرد تا منافع حیاتی خود در اوکراین حفظ نماید .بدین ترتیب پیش بینی افزایش تنش های کنونی در اوکراین به سطحی بالاتر دور از انتظار نخواهد بود.
