هر چند رئيسجمهور در پيام نوروزياش سلامت و امنيت غذايي را دو اولويت اصلي دولت در سال جاري عنوان كرد اما همچنان هشدارهايي جدي درباره آلودگي و ناامن بودن سبد غذايي جامعه وجود دارد. ميزان غير مجاز نيترات استفاده شده در محصولات جاليزي تا حد دو برابر استاندارد، هشداري جدي است كه بخشي از دليل رشد افسار گسيخته سرطانها در كشور را بر ملا ميسازد.
آلودگي صيفيجات و محصولات جاليزي به باقيمانده سموم و كودهاي شيميايي مدتهاست كه از سوي مسئولان وزارت بهداشت رسانهاي شده و هر روز ابعاد تازهتري از اين آلودگي منتشر ميشود. حالا هم مهندس كاظم قوشچي، كارشناس ارشد بهداشت مواد غذايي و عضو بسيج جامعه پزشكي اروميه ميگويد: از آنجايي كه ميزان نيترات استفاده شده در محصولات جاليزي ايران دو برابر حد مجاز است، كشورهاي اطراف ديگر سيب زميني و پياز ايران را وارد نميكنند.
مواد غذايي ناسالم بر سر سفره مردم بهزاد دماري، رئيس مركز مديريت بيماريهاي غيرواگير وزارت بهداشت هم آلودگي خيار، گوجه، سيب زميني و پياز را به سموم تأييد كرده بود. حالا به گفته كارشناس ارشد بهداشت و تغذيه ميزان نيترات در محصولات جاليزي ما به ويژه سيب زميني و پياز، بسيار بالاتر از حد تعيين شده است و اين امر علاوه بر تهديد سلامت مردم جامعه، بازار صادرات محصول ما را هم دچار آسيب كرده و كشورهاي اطراف، پياز و سيب زميني توليدي ما را وارد نميكنند زيراكه گفته ميشود داراي نيترات بسيار بالا است و اين مواد نگهدارنده از عوامل به وجود آمدن بيماريهاي بسيار خطرناك است. قوشچي حداكثر ميزان مجاز نيترات در سيب زميني را 250 ppm عنوان ميكند اما در محصولات ما اين مقدار به 500 ppm هم رسيده است.
سرطانهاي نيتراته ! وي دليل استفاده بيش از اندازه از كودهاي شيميايي را رشد سريع اين محصولات ميداند و تأكيد ميكند: با مصرف زياد كود شيميايي محصول فقط به صورت غيرطبيعي و بزرگتر جلوه ميكند و در عوض براي مصرفكنندهاي كه هر روزه از اين محصولات كشاورزي استفاده ميكند، اثرات زيانبار بسياري دارد. بنا به تأكيد اين كارشناس ارشد بهداشت و تغذيه نيترات در بدن به نيتريت تبديل ميشود و به طور كلي نيتروزآمينها عامل ايجاد سرطان در بدن هستند. البته نيترات به صورتهاي ديگر نيز ميتواند وارد خون شده و موجب آسيب
به بدن شود.
عدم اطمينان از اندازهگيري سمومبه باور وي موازيكاري در سيستم اداري و عدم تعريف درست از وظايف سازمانهايي كه ناظر بر ايمني مواد غذايي هستند، مشكلاتي را بر سر راه نظارت بر كيفيت مواد غذايي در سطح كشور قرار داده است. قوشچي تصريح ميكند: به هيچ وجه مطمئن نيستيم كه سموم، نيتراتها و نيتريتهاي (عوامل نگهدارنده) باقيمانده احتمالي در ميوهجات و صيفيجاتي كه مورد مصرف روزانه مردم است، بررسي ميشود يا خير و در اين زمينه جواب درستي را به مصرفكنندگانمان نميتوانيم بدهيم. چراكه در اين خصوص سازمان متولي ثابت و خاصي كه ضوابط درستي در اين زمينه داشته باشد، نداريم آن هم در حالي كه با همه استانداردهاي جهاني در زمينه بهداشت مواد غذايي آشنا هستيم و همه تجهيزات آن را در اختيار داريم.
ورمي كمپوست يك جايگزين خوب و ارزانخسرو سلجوقي، كارشناس كشاورزي و كارآفرين برتر هم در گفتوگو با «جوان» تأكيد ميكند: اگر امروز ما در دنيا رتبه نخست ابتلا به سرطان را داريم ريشهاش به استفاده نادرست از كودهاي شيميايي باز ميگردد. وي در پاسخ به راهكارهاي جايگزين كودهاي شيميايي و سموم ميگويد: پسماند و پساب دو معضلي هستند كه به راحتي قابل مديريت و بهرهبردارياند. وي استفاده از ورمي كمپوست و كرمهايي كه زباله را به كودهاي مناسب براي كشاورزي مبدل ميكنند، بهترين جايگزين كودهاي شيميايي ميداند كه نيترات، كادميم، ارسنيك و ساير تركيبات سمي كودها را ندارد و حتي ميتواند مصرف آب را 20 درصد پايين بياورد و محصولاتي ارگانيك توليد كند. محمد درويش، كارشناس محيط زيست هم در پاسخ به «جوان»درباره خطرات احتمالي كودهاي ورمي كمپوست براي سلامت و محيط زيست ميگويد: اين روش هم ما را از زبالهها خلاص ميكند و هم موجب حاصلخيزي طبيعي خاك بدون استفاده از كودهاي شيميايي ميشود. بنا به تأكيد وي اين روش در دنيا جواب داده و ما هم ميتوانيم با دانشي كه در اين حوزه وجود دارد در راستاي توليد محصولات ارگانيك گام برداريم. هر چند عزم ملي و مديريت جهادي گام اول اين حركت است.
وقتي آب خوش از گلوي مردم پايين نميرود!آلودگيهاي خوراكي اما تنها در سطح مواد غذايي نيست؛ آلودگي به نيترات موجب شده است تا آب خوش هم از گلوي مردم به ويژه تهرانيها پايين نرود. چند روز پيش بودكه حسين رستگار، مدير كل آزمايشگاههاي مرجع سازمان غذا و دارو، احتمال ورود نيترات به آب آشاميدني تهران را مطرح كرد؛نيتراتي كه به گفته درويش ورودش به سفرههاي آب زيرزميني از مسير كودهاي شيميايي نيتراته و فاضلاب ميگذرد. اين كارشناس نيز بر سرطانزا بودن نيترات تأكيد ميكند. سلجوقي هم در اين باره ميگويد: در امريكا حتي استفاده از كودهاي گاوي به عنوان يكي از انواع كود ارگانيك ممنوع شده است زيرا نيترات اين كودها با آب شسته شده و وارد آبهاي زيرزميني ميشود. به همين خاطر حتي كود گاوي را به ورمي كمپوست تبديل و بعد استفاده ميكنند. به گفته وي حتي در طبيعت باكتريهايي براي تصفيه نيترات فاضلاب وجود دارد و در دنيا دستگاههايي به اين منظور طراحي شده است.
زمزمههاي شيوع دوباره وبااستفاده بيرويه از كودها و سموم شيميايي اما تمام اتفاقي نيست كه در بخش توليد محصولات غذايي رخ ميدهد. آبياري مزارع با فاضلاب حقيقت ديگري است كه چندين سال اپيدمي وبا را در كشور موجب شده بود. سال گذشته شيوع وبا نداشتيم اما امسال همچنان كه هنوز خبرهاي آبياري مزارع با فاضلاب ادامه دارد از گوشه و كنار كشور خبرهايي مبني بر شيوع وبا به گوش ميرسد؛ شيوعي كه پيشگيرياش به مراتب هزينه كمتري دارد. هر چند ما عادت كردهايم براي درمان هزينه كنيم.
اين يك فاجعه است . چرا مسئولان فكري به حال اين مردم نجيب و مظلوم نمي كنند ؟ با ادامه زيرپوستي اين روند ما در حال....كشي تدريجي هستيم. خدا خودش رحم كند 
